{"id":{"repo_id":"bifrost","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53820"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/bifrost/oai:skemman.is:1946/53820","repository":{"repo_id":"bifrost","name":"Bifröst University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"„Við erum ein fjölskylda„ Starf skákfélagsins Hróksins á Grænlandi","abstract":"Ritgerð þessi fjallar um starfsemi skákfélagsins Hróksins á Grænlandi og áhrif félagsins í þróun menningarlegra og stjórmálalegra samskipta Íslands og Grænlands. Rannsóknarspurningin sem lögð er fram er: Hvaða hlutverki gegndi starfsemi Skákfélagsins Hróksins í þróun menningarlegra og stjórnmálalegra samskipta Íslands og Grænlands? Rannsóknaraðferðin sem notuð var, var eigindleg rannsókn, sem fól í sér viðtöl við átta einstaklinga sem þekkja öll vel til starfs Hróksins á Grænlandi. Auk þess var stuðst við einkaskjalasafn skákfélagsins sem er í vörslu rannsakanda sem og kvikmyndað efni úr sögu Hróksins sem er í eigu rannsakanda. Svarið við rannsóknarspurningunni er að Hrókurinn hafi með starfsemi sinni haft stórt hlutverk þegar kom að þróun menningarlegra og stjórnmálalegra samskipta á milli þjóðanna með því að verða það afl sem tengdi þjóðirnar saman í gegnum skák. Með því að einbeita sér að barnastarfi og einangruðum þorpum aðallega á austurströnd Grænlands á þeim tíma þegar lítil samskipti voru á milli landanna opnaði Hrókurinn nýjan heim fyrir mörgum, sérstaklega börnum. Hrókurinn afhenti þeim valdeflandi tæki, skáksett, sem gat eflt rökhugsun, vakið upp vilja til metnaðar og mögulega til aukins námsárangurs. Hvað varðar áhrif á stjórmálasamskipti Íslands og Grænlands, er það niðurstaða þessarar rannsóknar að Hrókurinn hafi með starfi sínu á Grænlandi stuðlað að auknum samskiptum milli aðila í opinberu rými, stjórnmálum og utanríkisþjónustu og átt þátt í að vekja athygli landanna hvort á öðru. Þó að erfitt sé að halda fram að það séu bein orsakatengsl á milli ákalls Hróksins um alræðisskrifstofa á Grænlandi tæki til starfa, benda gögnin á að starfsemi Hróksins hafi haft áhrif á tímasetningu og þróun aukins samstarfs aftur. Fræðilegur bakgrunnur rannsóknarinnar eru kenningar Michel de Certeau um hversdagslífið, kenningar Pierre Bourdieu um menningar- og félagsauð og kenningar Joseph S. Nye um mjúkt vald. Skákstarfið má skoða sem birtingarmynd menningarerindreksturs og sem vettvang daglegrar endurmótunar í anda de Certeau. Þá má einnig líta svo á að menningarauður barnanna hafi aukist á þeim svæðum sem Hrókurinn var umsvifamestur, eða á austur Grænlandi og að hið mjúka vald hafi orðið til þess að efla samskiptin, bæði menningarlega og stjórnmálalega á milli landanna.","abstract_html":"Ritgerð þessi fjallar um starfsemi skákfélagsins Hróksins á Grænlandi og áhrif félagsins í þróun menningarlegra og stjórmálalegra samskipta Íslands og Grænlands. Rannsóknarspurningin sem lögð er fram er: Hvaða hlutverki gegndi starfsemi Skákfélagsins Hróksins í þróun menningarlegra og stjórnmálalegra samskipta Íslands og Grænlands? Rannsóknaraðferðin sem notuð var, var eigindleg rannsókn, sem fól í sér viðtöl við átta einstaklinga sem þekkja öll vel til starfs Hróksins á Grænlandi. Auk þess var stuðst við einkaskjalasafn skákfélagsins sem er í vörslu rannsakanda sem og kvikmyndað efni úr sögu Hróksins sem er í eigu rannsakanda. Svarið við rannsóknarspurningunni er að Hrókurinn hafi með starfsemi sinni haft stórt hlutverk þegar kom að þróun menningarlegra og stjórnmálalegra samskipta á milli þjóðanna með því að verða það afl sem tengdi þjóðirnar saman í gegnum skák. Með því að einbeita sér að barnastarfi og einangruðum þorpum aðallega á austurströnd Grænlands á þeim tíma þegar lítil samskipti voru á milli landanna opnaði Hrókurinn nýjan heim fyrir mörgum, sérstaklega börnum. Hrókurinn afhenti þeim valdeflandi tæki, skáksett, sem gat eflt rökhugsun, vakið upp vilja til metnaðar og mögulega til aukins námsárangurs. Hvað varðar áhrif á stjórmálasamskipti Íslands og Grænlands, er það niðurstaða þessarar rannsóknar að Hrókurinn hafi með starfi sínu á Grænlandi stuðlað að auknum samskiptum milli aðila í opinberu rými, stjórnmálum og utanríkisþjónustu og átt þátt í að vekja athygli landanna hvort á öðru. Þó að erfitt sé að halda fram að það séu bein orsakatengsl á milli ákalls Hróksins um alræðisskrifstofa á Grænlandi tæki til starfa, benda gögnin á að starfsemi Hróksins hafi haft áhrif á tímasetningu og þróun aukins samstarfs aftur. Fræðilegur bakgrunnur rannsóknarinnar eru kenningar Michel de Certeau um hversdagslífið, kenningar Pierre Bourdieu um menningar- og félagsauð og kenningar Joseph S. Nye um mjúkt vald. Skákstarfið má skoða sem birtingarmynd menningarerindreksturs og sem vettvang daglegrar endurmótunar í anda de Certeau. Þá má einnig líta svo á að menningarauður barnanna hafi aukist á þeim svæðum sem Hrókurinn var umsvifamestur, eða á austur Grænlandi og að hið mjúka vald hafi orðið til þess að efla samskiptin, bæði menningarlega og stjórnmálalega á milli landanna.","abstract_has_math":false,"creators":["Margrét Jónasdóttir 1969-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn á Bifröst"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-13T15:49:55Z","date_published":"2026-06-13T15:49:55Z","updated_at":"2026-07-27T18:50:14Z","subjects":["Skák","Taflfélög","Menningartengsl","Ísland","Grænland","Alþjóðasamskipti"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53820","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn á Bifröst"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Margrét Jónasdóttir 1969-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-13T15:49:51Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-13T15:49:51Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-13T15:49:55Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Skák","Taflfélög","Menningartengsl","Ísland","Grænland","Alþjóðasamskipti"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53820"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Óskað er eftir því að ritgerðin verði lokuð í fimm ár á meðan á fjármögnun og undirbúningi heimildamyndar um sama efni verður unnin."]},{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Ritgerð þessi fjallar um starfsemi skákfélagsins Hróksins á Grænlandi og áhrif félagsins í þróun menningarlegra og stjórmálalegra samskipta Íslands og Grænlands. Rannsóknarspurningin sem lögð er fram er: Hvaða hlutverki gegndi starfsemi Skákfélagsins Hróksins í þróun menningarlegra og stjórnmálalegra samskipta Íslands og Grænlands? Rannsóknaraðferðin sem notuð var, var eigindleg rannsókn, sem fól í sér viðtöl við átta einstaklinga sem þekkja öll vel til starfs Hróksins á Grænlandi. Auk þess var stuðst við einkaskjalasafn skákfélagsins sem er í vörslu rannsakanda sem og kvikmyndað efni úr sögu Hróksins sem er í eigu rannsakanda. Svarið við rannsóknarspurningunni er að Hrókurinn hafi með starfsemi sinni haft stórt hlutverk þegar kom að þróun menningarlegra og stjórnmálalegra samskipta á milli þjóðanna með því að verða það afl sem tengdi þjóðirnar saman í gegnum skák. Með því að einbeita sér að barnastarfi og einangruðum þorpum aðallega á austurströnd Grænlands á þeim tíma þegar lítil samskipti voru á milli landanna opnaði Hrókurinn nýjan heim fyrir mörgum, sérstaklega börnum. Hrókurinn afhenti þeim valdeflandi tæki, skáksett, sem gat eflt rökhugsun, vakið upp vilja til metnaðar og mögulega til aukins námsárangurs. Hvað varðar áhrif á stjórmálasamskipti Íslands og Grænlands, er það niðurstaða þessarar rannsóknar að Hrókurinn hafi með starfi sínu á Grænlandi stuðlað að auknum samskiptum milli aðila í opinberu rými, stjórnmálum og utanríkisþjónustu og átt þátt í að vekja athygli landanna hvort á öðru. Þó að erfitt sé að halda fram að það séu bein orsakatengsl á milli ákalls Hróksins um alræðisskrifstofa á Grænlandi tæki til starfa, benda gögnin á að starfsemi Hróksins hafi haft áhrif á tímasetningu og þróun aukins samstarfs aftur. Fræðilegur bakgrunnur rannsóknarinnar eru kenningar Michel de Certeau um hversdagslífið, kenningar Pierre Bourdieu um menningar- og félagsauð og kenningar Joseph S. Nye um mjúkt vald. Skákstarfið má skoða sem birtingarmynd menningarerindreksturs og sem vettvang daglegrar endurmótunar í anda de Certeau. Þá má einnig líta svo á að menningarauður barnanna hafi aukist á þeim svæðum sem Hrókurinn var umsvifamestur, eða á austur Grænlandi og að hið mjúka vald hafi orðið til þess að efla samskiptin, bæði menningarlega og stjórnmálalega á milli landanna.","This thesis examines the activities of the Icelandic chess club Hrókurinn in Greenland and the organization’s impact on the development of cultural and political relations between Iceland and Greenland. The research question addressed is: What role did the activities of Skákfélagið Hrókurinn play in the development of cultural and political relations between Iceland and Greenland? The study employs a qualitative research approach, consisting of interviews with eight individuals who are all highly familiar with Hrókurinn’s activities in Greenland. In addition, the research draws on archival materials from the organization, held by the researcher, as well as filmed material, documenting the history of Hrókurinn, also in the possession of the researcher. The results indicate that Hrókurinn played a significant role in the development of cultural and political relations between the two countries by acting as a connecting force through chess. By focusing on work with children and in remote settlements, primarily on the east coast of Greenland, at a time when contact between the countries was limited, Hrókurinn opened up new opportunities for many, particularly children. The organization provided them with an empowering tool—chess—which could enhance logical thinking, foster ambition, and potentially improve educational outcomes. Regarding political relations between Iceland and Greenland, the findings suggest that Hrókurinn contributed to increased interaction between actors in the public sphere, including political institutions and foreign affairs, and played a role in raising mutual awareness between the countries. Although it is difficult to establish direct causal links between Hrókurinn’s advocacy and the establishment of a diplomatic presence in Greenland, the data indicate that the organization’s activities influenced the timing and development of increased cooperation. The theoretical framework of the study is based on the work of Michel de Certeau on everyday life, Pierre Bourdieu on cultural and social capital, and Joseph S. Nye Jr. on soft power. The chess initiative can be understood both as a form of cultural diplomacy and as a space of everyday transformation in line with de Certeau’s theory. Furthermore, the findings suggest that children’s cultural capital increased in areas where Hrókurinn was most active—particularly in eastern Greenland—and that soft power contributed to strengthening both cultural and political relations between the two countries."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["„Við erum ein fjölskylda„ Starf skákfélagsins Hróksins á Grænlandi","„Gens una sumus\" We are one family. Activities of Hrókurinn chess club in Greenland"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn á Bifröst"],"dc:creator":["Margrét Jónasdóttir 1969-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-13T15:49:51Z"],"dc:date.available":["2026-06-13T15:49:51Z"],"dc:date.issued":["2026-06-13T15:49:55Z"],"dc:description":["Óskað er eftir því að ritgerðin verði lokuð í fimm ár á meðan á fjármögnun og undirbúningi heimildamyndar um sama efni verður unnin."],"dc:description.abstract":["Ritgerð þessi fjallar um starfsemi skákfélagsins Hróksins á Grænlandi og áhrif félagsins í þróun menningarlegra og stjórmálalegra samskipta Íslands og Grænlands. Rannsóknarspurningin sem lögð er fram er: Hvaða hlutverki gegndi starfsemi Skákfélagsins Hróksins í þróun menningarlegra og stjórnmálalegra samskipta Íslands og Grænlands? Rannsóknaraðferðin sem notuð var, var eigindleg rannsókn, sem fól í sér viðtöl við átta einstaklinga sem þekkja öll vel til starfs Hróksins á Grænlandi. Auk þess var stuðst við einkaskjalasafn skákfélagsins sem er í vörslu rannsakanda sem og kvikmyndað efni úr sögu Hróksins sem er í eigu rannsakanda. Svarið við rannsóknarspurningunni er að Hrókurinn hafi með starfsemi sinni haft stórt hlutverk þegar kom að þróun menningarlegra og stjórnmálalegra samskipta á milli þjóðanna með því að verða það afl sem tengdi þjóðirnar saman í gegnum skák. Með því að einbeita sér að barnastarfi og einangruðum þorpum aðallega á austurströnd Grænlands á þeim tíma þegar lítil samskipti voru á milli landanna opnaði Hrókurinn nýjan heim fyrir mörgum, sérstaklega börnum. Hrókurinn afhenti þeim valdeflandi tæki, skáksett, sem gat eflt rökhugsun, vakið upp vilja til metnaðar og mögulega til aukins námsárangurs. Hvað varðar áhrif á stjórmálasamskipti Íslands og Grænlands, er það niðurstaða þessarar rannsóknar að Hrókurinn hafi með starfi sínu á Grænlandi stuðlað að auknum samskiptum milli aðila í opinberu rými, stjórnmálum og utanríkisþjónustu og átt þátt í að vekja athygli landanna hvort á öðru. Þó að erfitt sé að halda fram að það séu bein orsakatengsl á milli ákalls Hróksins um alræðisskrifstofa á Grænlandi tæki til starfa, benda gögnin á að starfsemi Hróksins hafi haft áhrif á tímasetningu og þróun aukins samstarfs aftur. Fræðilegur bakgrunnur rannsóknarinnar eru kenningar Michel de Certeau um hversdagslífið, kenningar Pierre Bourdieu um menningar- og félagsauð og kenningar Joseph S. Nye um mjúkt vald. Skákstarfið má skoða sem birtingarmynd menningarerindreksturs og sem vettvang daglegrar endurmótunar í anda de Certeau. Þá má einnig líta svo á að menningarauður barnanna hafi aukist á þeim svæðum sem Hrókurinn var umsvifamestur, eða á austur Grænlandi og að hið mjúka vald hafi orðið til þess að efla samskiptin, bæði menningarlega og stjórnmálalega á milli landanna.","This thesis examines the activities of the Icelandic chess club Hrókurinn in Greenland and the organization’s impact on the development of cultural and political relations between Iceland and Greenland. The research question addressed is: What role did the activities of Skákfélagið Hrókurinn play in the development of cultural and political relations between Iceland and Greenland? The study employs a qualitative research approach, consisting of interviews with eight individuals who are all highly familiar with Hrókurinn’s activities in Greenland. In addition, the research draws on archival materials from the organization, held by the researcher, as well as filmed material, documenting the history of Hrókurinn, also in the possession of the researcher. The results indicate that Hrókurinn played a significant role in the development of cultural and political relations between the two countries by acting as a connecting force through chess. By focusing on work with children and in remote settlements, primarily on the east coast of Greenland, at a time when contact between the countries was limited, Hrókurinn opened up new opportunities for many, particularly children. The organization provided them with an empowering tool—chess—which could enhance logical thinking, foster ambition, and potentially improve educational outcomes. Regarding political relations between Iceland and Greenland, the findings suggest that Hrókurinn contributed to increased interaction between actors in the public sphere, including political institutions and foreign affairs, and played a role in raising mutual awareness between the countries. Although it is difficult to establish direct causal links between Hrókurinn’s advocacy and the establishment of a diplomatic presence in Greenland, the data indicate that the organization’s activities influenced the timing and development of increased cooperation. The theoretical framework of the study is based on the work of Michel de Certeau on everyday life, Pierre Bourdieu on cultural and social capital, and Joseph S. Nye Jr. on soft power. The chess initiative can be understood both as a form of cultural diplomacy and as a space of everyday transformation in line with de Certeau’s theory. Furthermore, the findings suggest that children’s cultural capital increased in areas where Hrókurinn was most active—particularly in eastern Greenland—and that soft power contributed to strengthening both cultural and political relations between the two countries."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53820"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Skák","Taflfélög","Menningartengsl","Ísland","Grænland","Alþjóðasamskipti"],"dc:title":["„Við erum ein fjölskylda„ Starf skákfélagsins Hróksins á Grænlandi","„Gens una sumus\" We are one family. Activities of Hrókurinn chess club in Greenland"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T18:50:14Z"}