Hvernig birtist jafnvægið milli réttinda brotaþola og sakbornings í íslensku réttarkerfi, með hliðsjón af 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar, 1. mgr. 6. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu, þar sem dómstólar túlka meginregluna um hraða málsmeðferð?

Ágrip Í þessari ritgerð er fjallað um jafnvægið milli réttinda brotaþola og sakbornings í íslensku réttarkerfi með áherslu á meginregluna um hraða málsmeðferð. Ritgerðin byggir á greiningu á 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu, auk viðeigandi ákvæða í lögum um meðferð sakamála og almennum hegningarlögum. Kannað er hvernig þessi meginregla hefur verið túlkuð í íslenskri dómaframkvæmd og hvernig tafir á málsmeðferð geta haft áhrif á niðurstöður dóma, þar á meðal með tilliti til refsilækkunar, skilorðsbundinna refsinga, fyrningar og jafnvel niðurfellingar mála. Í ritgerðinni er lögð sérstök áhersla á það hvernig dómstólar meta hvort brotið hafi verið gegn reglum um málshraða og hvernig slík brot geta haft áhrif á réttindi beggja aðila máls. Fjallað er um tiltekna dóma sem varpa ljósi á hvernig sjónarmið brotaþola og sakbornings vegast á í framkvæmd og hvort réttarkerfið tryggi jafnræði þeirra. Sérstök umfjöllun er einnig um réttindi brotaþola í kynferðisbrotamálum og aðgerðaráætlanir stjórnvalda. Auk dómaframkvæmdar eru greindar þær áskoranir sem felast í því að tryggja bæði sanngirni og skilvirkni við málsmeðferð sakamála, og áhrif þess á réttaröryggi. Fjallað er um hvernig umfang og eðli mála hefur áhrif á mat á því hvað telst hæfilegur tími til afgreiðslu þeirra, og bent er á mikilvægi þess að stjórnvöld og dómstólar uppfylli þær skyldur sem á þeim hvíla samkvæmt lögum og alþjóðlegum skuldbindingum. Að lokum verða lagðar fram tillögur til úrbóta í þeim tilgangi að styrkja réttarstöðu brotaþola án þess að réttindi sakbornings séu skert.

Author dc:creator

• Guðríður Björgvinsdóttir 1979-

Contributors dc:contributor

• Háskólinn á Bifröst

• Lögfræði
• Mannréttindi
• Sakborningar
• Brotaþolar

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

https://hdl.handle.net/1946/50896

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/50896