Παράγοντες κινδύνου για την νόσο Alzheimer, σύγχρονες, μελλοντικές θεραπευτικές μέθοδοι και παρεμβάσεις

Η νόσος Alzheimer αποτελεί την κυριότερη αιτία άνοιας παγκοσμίως και συνιστά αυξανόμενο πρόβλημα δημόσιας υγείας, καθώς η γήρανση του πληθυσμού οδηγεί σε συνεχή αύξηση του επιπολασμού της . Η αιτιολογία της νόσου είναι πολυπαραγοντική, περιλαμβάνοντας γενετικούς, μεταβολικούς, νευροεκφυλιστικούς και περιβαλλοντικούς μηχανισμούς . Η κλινική εικόνα χαρακτηρίζεται από σταδιακή έκπτωση της μνήμης, γλωσσικές διαταραχές, απώλεια εκτελεστικών και οπτικοχωρικών λειτουργιών, καθώς και νευροψυχιατρικά συμπτώματα που επιβαρύνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών . Επιδημιολογικά δεδομένα καταδεικνύουν ότι το 2020 περισσότερα από 55 εκατομμύρια άτομα ζούσαν με άνοια, αριθμός που αναμένεται να φτάσει τα 139 εκατομμύρια μέχρι το 2050, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος . Στην Ελλάδα, περίπου 250.000 άτομα πάσχουν από άνοια, ενώ 350.000 εμφανίζουν ήπια νοητική διαταραχή· συνολικά, σχεδόν 1,5 εκατομμύριο πολίτες επηρεάζονται άμεσα ή έμμεσα από τη νόσο . Οι κυριότεροι μη τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου είναι η προχωρημένη ηλικία, το γυναικείο φύλο και η παρουσία του αλληλομόρφου APOE-ε4 . Μεταξύ των τροποποιήσιμων παραγόντων συγκαταλέγονται η υπέρταση, η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης, η δυσλιπιδαιμία, το κάπνισμα και η κοινωνική απομόνωση, οι οποίοι συσχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης άνοιας . Επιπλέον, η διατροφή και η φυσική άσκηση φαίνεται να επηρεάζουν σημαντικά την πορεία της νόσου, με μελέτες να υποδεικνύουν προστατευτική δράση της μεσογειακής δίαιτας και της πολυδιάστατης παρέμβασης στον τρόπο ζωής . Στο θεραπευτικό πεδίο, οι υπάρχουσες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν φάρμακα που δρουν συμπτωματικά (αναστολείς ακετυλοχολινεστεράσης και μεμαντίνη), καθώς και πιο πρόσφατες βιολογικές θεραπείες με μονοκλωνικά αντισώματα κατά του β-αμυλοειδούς, όπως το aducanumab και το lecanemab, που επιχειρούν να τροποποιήσουν την πορεία της νόσου . Οι μη φαρμακολογικές προσεγγίσεις, όπως η γνωστική ενδυνάμωση, η σωματική άσκηση και η ψυχοκοινωνική υποστήριξη, διαδραματίζουν επίσης ουσιαστικό ρόλο στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και των φροντιστών τους . Συνολικά, η νόσος Alzheimer αποτελεί πολυδιάστατη πρόκληση με σημαντικές ιατρικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Η έγκαιρη διάγνωση, η πρόληψη μέσω τροποποίησης παραγόντων κινδύνου και η ανάπτυξη νέων θεραπευτικών στρατηγικών αναδεικνύονται ως κρίσιμες προτεραιότητες για τα συστήματα υγείας διεθνώς.

Authors dc:creator

• Λιώνη Χριστίνα
• Lioni Christina

• Επιστήμες Υγείας
• Health Sciences

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5425679

OAI record oai:identifier

https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5425679