Σχολική ηγεσία και επαγγελματική ικανοποίηση εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης νομού Αττικής

Περίληψη Η παρούσα ερευνητική μελέτη αποσκοπεί στη διερεύνηση του επιπέδου επαγγελματικής ικανοποίησης των εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης που υπηρετούν σε σχολικές μονάδες του νομού Αττικής. Παράλληλα, εξετάζονται τα μοντέλα ηγεσίας που υιοθετούν οι διευθυντές και οι διευθύντριες των σχολικών μονάδων, καθώς και η επίδραση αυτών στην επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών. Στο θεωρητικό μέρος της εργασίας αποσαφηνίζονται οι βασικές έννοιες που σχετίζονται με την επαγγελματική ικανοποίηση και τη σχολική ηγεσία, ενώ παρουσιάζονται οι σημαντικότερες ελληνικές και διεθνείς ερευνητικές προσεγγίσεις γύρω από το υπό μελέτη ζήτημα. Το ερευνητικό μέρος της μελέτης βασίζεται σε ποσοτική έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε κατά το χρονικό διάστημα Σεπτεμβρίου–Οκτωβρίου 2025. Η συλλογή των πρωτογενών δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω δομημένου ερωτηματολογίου, το οποίο συμπληρώθηκε από δείγμα 118 εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Το ερωτηματολόγιο περιλάμβανε επτά ερωτήσεις που αφορούσαν τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων και 81 ερωτήσεις κλειστού τύπου. Ως ερευνητικά εργαλεία χρησιμοποιήθηκαν το Job Satisfaction Survey (JSS) του Spector (1985) και το ερωτηματολόγιο Ηγεσίας Πολλαπλών Παραγόντων (Multifactor Leadership Questionnaire - MLQ Form 5X) των Avolio και Bass (2004). Τα αποτελέσματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι οι εκπαιδευτικοί εμφανίζονται, σε γενικές γραμμές, μέτρια ικανοποιημένοι από το επάγγελμά τους. Οι παράγοντες που συσχετίζονται θετικά με την επαγγελματική ικανοποίηση είναι η «φύση της εργασίας», η «εποπτεία» και οι «σχέσεις με τους συναδέλφους», με βαθμολογίες που κυμαίνονται από 18 έως 19.5. Αντίθετα, υψηλά επίπεδα δυσαρέσκειας καταγράφονται ως προς τον «μισθό» και τις «πρόσθετες αμοιβές», με ιδιαίτερα χαμηλή διάμεσο τιμή (Mdn = 6). Αναφορικά με τα μοντέλα διοίκησης, διαπιστώθηκε ότι το κυρίαρχο ηγετικό προφίλ των διευθυντών ισορροπεί μεταξύ της μετασχηματιστικής (M = 2.23) και της συναλλακτικής ηγεσίας (M = 2.18). Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι οι διευθυντές συνδυάζουν την καλλιέργεια κοινού οράματος και κινήτρων με την εφαρμογή πρακτικών αμοιβαίας ανταλλαγής και επιβράβευσης. Σε σχέση με τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, το φύλο των διευθυντών δεν αναδείχθηκε ως καθοριστικός παράγοντας ούτε για τη συνολική επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών ούτε για το κυρίαρχο στυλ ηγεσίας. Διαφοροποίηση παρατηρείται μόνο στην περίπτωση της παθητικής ηγεσίας κατ’ εξαίρεση, όπου οι γυναίκες διευθύντριες παρουσίασαν στατιστικά σημαντικά υψηλότερη τάση αναμονής πριν από την παρέμβασή τους (p = 0.017). Συμπερασματικά, παρά το γεγονός ότι το σχολικό περιβάλλον και οι διαπροσωπικές σχέσεις εντός της σχολικής κοινότητας λειτουργούν υποστηρικτικά για τους εκπαιδευτικούς, η ανεπαρκής οικονομική ανταμοιβή από την πλευρά της πολιτείας ενισχύει το αίσθημα επαγγελματικής απαξίωσης και αδικίας. Η κατάσταση αυτή δύναται να επηρεάσει αρνητικά, σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, την επαγγελματική δέσμευση και την αποδοτικότητα των εκπαιδευτικών. Για τον λόγο αυτό, κρίνεται αναγκαία η λήψη ουσιαστικών μέτρων οικονομικής και θεσμικής ενίσχυσης του εκπαιδευτικού κλάδου, ώστε η ηθική ικανοποίηση που απορρέει από το εκπαιδευτικό έργο να συνοδεύεται από την αντίστοιχη υλική και κοινωνική αναγνώριση.

Authors dc:creator

• ΑΝΤΣΗ ΑΓΑΠΗ
• ANTSI AGAPI

• Εκπαίδευση – Αθλητισμός
• Education - Sport science

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5424347

OAI record oai:identifier

https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5424347