Back to results

National and Kapodistrian University of Athens

Feminised AI and the Technologies of Effacement: How Border Bureaucracy Redefines Care and Control in Migration Governance

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον ρόλο της έμφυλα θηλυκοποιημένης τεχνητής νοημοσύνης στη διακυβέρνηση της μετανάστευσης, εστιάζοντας στο πώς τα έμφυλα ρομπότ λειτουργούν ταυτόχρονα ως εργαλεία και ως σύμβολα καινοτομίας, φροντίδας και φαινομενικά ουδέτερης αποτελεσματικότητας. Μελετώντας ως μελέτη περίπτωσης τη Sophia the Robot, και ειδικότερα την εμφάνισή της ως «πρέσβειρα βέλτιστων πρακτικών» στο περίπτερο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου κατά την 88η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (Σεπτέμβριος 2024), διερευνώ τον τρόπο με τον οποίο ένα ανθρωπόμορφο ρομπότ εμπλέκεται στον πολιτικό λόγο και στα φαντασιακά των συνόρων. Παρότι η χρήση της ΤΝ στη διακυβέρνηση της μετανάστευσης δεν είναι νέα, η συγκεκριμένη περίπτωση ξεχωρίζει λόγω του τρόπου με τον οποίο μια θηλυκοποιημένη ανθρωπόμορφη μορφή συμβάλλει στη συγκρότηση ενός πλαισίου όπου ο τεχνολογικός έλεγχος παρουσιάζεται ως ανθρωπιστική βοήθεια. Η Sophia δεν επεξεργάζεται αιτήματα ασύλου ούτε φυλάσσει σύνορα, ωστόσο τοποθετείται στο κέντρο μιας αφήγησης που υποστηρίζει ότι η ΤΝ μπορεί να προβλέπει μεταναστευτικές ροές, να ανιχνεύει ασθένειες, να αξιολογεί πολέμους και να υποστηρίζει ασυνόδευτους ανηλίκους. Το χάσμα ανάμεσα σε αυτό που το ρομπότ πράγματι κάνει και σε αυτό που λέγεται ότι κάνει αποτελεί τον πυρήνα της ανάλυσής μου. Αντλώντας από τις φεμινιστικές σπουδές της τεχνολογίας και την κριτική βιβλιογραφία για τη διακυβέρνηση της μετανάστευσης, ιχνηλατώ πώς η Sophia κινητοποιείται ώστε να επιτελέσει πολιτικό έργο, αναπλαισιώνοντας έτσι πρακτικές φροντίδας και ελέγχου ως αποτελεσματικές, σύγχρονες και αποπολιτικοποιημένες. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, τεχνολογίες επιτήρησης και ταξινόμησης κανονικοποιούνται και καθίστανται επιθυμητές. Η μελέτη διερωτάται τι σημαίνει το γεγονός ότι τα συστήματα ΤΝ σχεδιάζονται ώστε να μοιάζουν με γυναίκες και να μιλούν τη γλώσσα της ενσυναίσθησης, ενώ τελικά υπηρετούν θεσμούς αποκλεισμού και ελέγχου. Αντί να αξιολογώ τις τεχνικές δυνατότητες της Sophia ή να συζητώ την «ευφυΐα» της, την αντιμετωπίζω ως ένα πολιτισμικό και πολιτικό τεχνούργημα που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη. Μέσα από την ανάλυση της δημοσιογραφικής κάλυψης, επίσημων εγγράφων και δημόσιων εμφανίσεων, διερευνώ τι σημαίνει η παρουσίασή της ως «πρόσωπο» της ελληνικής μεταναστευτικής πολιτικής και τι αποκαλύπτει αυτό για το πώς το κράτος φαντάζεται την τεχνολογική πρόοδο, τον ανθρωπισμό και το μεταναστευτικό υποκείμενο.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ
  • SPYRIDON SPYRIDOULA

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5330486
OAI identifier oai:identifier
oai:lib.uoa.gr:uoadl:5330486

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-07-24
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ; SPYRIDON SPYRIDOULA. Feminised AI and the Technologies of Effacement: How Border Bureaucracy Redefines Care and Control in Migration Governance. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5330486