Nýting gróðurs til kolefnisbindingar á veghelgunarsvæðum. Tilviksrannsókn á veghelgunarsvæði við Arnarnesveg í Kópavogi

Samgönguinnviðir taka yfir stór og samfelld svæði í borgarlandi, en í skipulagsgerð er sjaldan litið á þessi svæði sem möguleika til kolefnisbindingar. Þessi ritgerð fjallar um hvernig staðbundnar aðstæður, regluverk og skipulagsákvarðanir móta möguleika til kolefnisbindingar innan veghelgunarsvæða. Rannsóknin beinist að völdu veghelgunarsvæði meðfram Arnarnesvegi í Kópavogi, þar sem stofnvegur í umsjón Vegagerðarinnar liggur í nálægð við íbúðabyggð. Ritgerðin byggir á eigindlegri tilviksrannsókn. Beitt er heimildavinnu, rýni á lögum, reglum og skipulagsgögnum, vettvangsathugunum, kortlagningu landþekju, þversniðsgreiningu og samanburði sviðsmynda. Möguleikar til kolefnisbindingar eru metnir með samanburðarmiðuðu mati, fremur en útreikningi á magni kolefnis. Greiningin byggir á gróðurgerð, jarðvegsástandi, rótarrými, röskun og viðhaldi. Til að greina ólíkar aðstæður innan veghelgunarsvæðisins er svæðinu skipt í þrjú greiningarsvæði: þjöppunarsvæði, röskunaráhættusvæði og mögulegt uppsöfnunarsvæði kolefnis. Niðurstöðurnar sýna að lögboðin veghelgunarsvæði fela ekki endilega í sér vistfræðileg tækifæri. Möguleikar til kolefnisbindingar eru ójafnir innan svæðisins og ráðast af samspili öryggiskrafna, jarðvegsröskunar, gróðuruppbyggingar, umhirðu og samþykkis Vegagerðarinnar. Á rannsóknarsvæðinu við Arnarnesveg er veghelgunarsvæðið að mestu þakið slegnu grasi, með takmarkaðri trjáþekju og án runna. Þetta gefur lága möguleika til kolefnisbindingar, þrátt fyrir að stór hluti svæðisins liggi utan ströngustu öryggiskrafna. Samanburður sviðsmynda sýnir að breytingar á gróðri geta aukið vistfræðilega virkni svæðisins, en sterkari langtímamöguleikar til kolefnisbindingar krefjast einnig jarðvegsbóta, skýrari skipulagsákvæða og breytts viðhalds. Meginhindrunin er því ekki aðeins skortur á rými, heldur að kolefnisbinding er ekki skilgreind sem hlutverk veghelgunarsvæðisins í skipulagi þess. Ritgerðin sýnir að veghelgunarsvæði geta stutt við loftslagsmarkmið ef þau eru greind sem sérstök skipulagssvæði þar sem öryggi, gróður, jarðvegur og viðhald eru samþætt.

Author dc:creator

• Magdalena Maria Mokrzan 1986-

Contributors dc:contributor

• Landbúnaðarháskóli Íslands

• Skipulagsfræði
• Kolefnisbinding
• Samgönguinnviðir
• Veghelgunarsvæði
• Gróðurfar
• Tilviksrannsóknir
• Arnarnesvegur

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

https://hdl.handle.net/1946/53729

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/53729