Óútskýrðir kviðverkir meðal sjúklinga á bráðamóttöku, algengi þeirra og afdrif

Inngangur: Kviðverkir eru algeng ástæða komu á bráðamóttöku (BMT). Hluti sjúklinga fær ekki sértæka greiningu og útskrifast af BMT með óútskýrða kviðverki. Árið 2005 var gerð íslensk rannsókn á óútskýrðum kviðverkjum. Alls leituðu 8% aftur innan árs, 24% fengu sértæka greiningu þ.m.t. 2 með krabbamein (1,8%) og 15% undirgengust skurðaðgerð. Markmið: Að kanna hversu margir sjúklingar með óútskýrða kviðverki leita aftur innan árs, hve margir fá sértæka greiningu miðað við fyrri rannsókn og greiningargildi myndgreininga og speglana. Aðferðir: Komur sjúklinga á BMT árið 2023 með óútskýrða kviðverki, skv ICD-10 (R10.0, R10.1, R10.3, R10.4) voru kannaðar m.t.t. endurkomu innan árs. Skráðar voru klínískar breytur, meðferð, blóðrannsóknir og myndgreiningar (sneiðmynd og ómun). Notuð var tölfræðileg úrvinnsla til að bera saman þessa þætti milli koma ásamt tengslum við líkur á sértækri greiningu. Sjúklingar voru m.a. útilokaðir ef endurkoma tengdist ekki kviðverkjum eða vegna fyrri heilsufarssögu s.s. Crohns/UC, óléttu og krabbamein. Niðurstöður: Af 2386 sjúklingum með óljósa kviðverki leituðu 174 (7,3%) aftur vegna kviðverkja. Meðalaldur var 42 ár, konur mynduðu meirihluta (67%). Alls 30% fengu sértæka greiningu innan árs. Gallsteinar (n=8), blöðrur á eggjastokk (n=5), maga- og garnabólga (n=3), þvagfærasýking (n=3), brisbólga (n=3) og nýrnasteinar (n=3) voru algengustu greiningarnar en enginn greindist með krabbamein. Meirihluti fékk lyfjameðferð og 8% undirgengust skurðaðgerð eða önnur inngrip. Hækkað CRP við síðustu komu tengdist hærra hlutfalli sértækra greininga samanborið við eðlilegt gildi (45% vs 27%, p=0,05). Notkun myndgreininga tengdist auknum líkum á sértækri greiningu (p< 0,001) og þá sérstaklega notkun sneiðmynda (p=0,02). Ásamt því að samanborið við ómun gaf sneiðmynd í 51% tilfella sértæka greiningu en ómun í 33% (p=0,14). Speglanir voru sjaldgæfar og leiddu í fáum tilvikum til sértækrar greiningar. Ályktanir: Endurkomutíðni sjúklinga með óútskýrða kviðverki var sambærilegt og í fyrri rannsókn en hlutfall sjúklinga sem fengu sértæka greiningu var örlítið hærra. Þriðjungur með óútskýrða kviðverki fékk sértæka greiningu innan árs. Mun færri undirgengust skurðaðgerð miðað við fyrri rannsókn og enginn greindist með krabbamein. Þetta bendir til að tiltölulega lítið hefur breyst en kviðverkir eru enn töluvert heilbrigðisvandamál og greiningarferlið getur verið langvinnt og flókið.

Author dc:creator

• Anína Marín Thorstensen 2003-

Contributors dc:contributor

• Háskóli Íslands

• Læknisfræði
• Bráðamóttaka
• Kviðverkir

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

https://hdl.handle.net/1946/53444

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/53444