Sameining fjögurra sveitarfélaga í Múlaþing. Mismunur í mismunum greining á sameiningu sveitarfélaga

Árið 2020 sameinuðust fjögur sveitarfélög á Austurlandi í víðfeðmsta sveitarfélag landsins, Múlaþing. Sameiningin er hlutur af stærra átaki hjá stjórnvöldum að fækka sveitarfélögum og samþykkti Alþingi 2021 lög um 1.000 íbúa lágmark í hverju sveitarfélagi. Stjórnvöld vilja stuðla að stærri sveitarfélögum því talið er að þau séu burðugri, geta veitt íbúum betri þjónustu og lækkað meðalkostnað vegna stærðarhagkvæmni. Hagfræðin bakvið stærðarhagkvæmni segir til um að með stærri framleiðslu er hægt að dreifa föstum kostnaði á fleiri framleiddar einingar og þar með lækka útgjöld. Reynslan erlendis hefur þó verið áþreifanlegri en loforðin þar sem hagræðingin er oft í formi stjórnsýslukostnaðar en heildarútgjöld lækka sjaldnast. Rannsóknin kannar hvort slík hagræðing hafi komið fram í kjölfar sameiningar sveitarfélaganna fjögurra í Múlaþing. Beitt er bæði einföldu og dýnamísku mismunur í mismunum (MíM; e. differnces-in-differences) aðferðinni á gögnum frá tímabilinu 2015-2024. Niðurstöðurnar benda til að ekki var marktæk hagræðing í heildarútgjöldum heldur þvert á móti jukust þau ásamt aðrir málaflokkar þó eru niðurstöður fyrir flesta málaflokka ómarktækar. Þó jókst sameiginlegur kostnaður marktækt þar sem hagræðing var helst vænt. Aftur á móti eru ákveðnar takmarkanir við þessa rannsókn. Rannsóknin sýnir því fram á að hagræðing við sameiningu sveitarfélaga er ekki sjálfgefinn, heldur eins og erlendar rannsóknir benda á skiptir framkvæmd hennar hvað mestu máli. Ennfremur vekur þetta til umhugsunar hverjar ættu forsendur sameiningar að vera íbúalágmark eða geta sveitarfélags til að rækja lögboðnum skyldum sínum.

Author dc:creator

• Mathias Bragi Ölvisson 2000-

Contributors dc:contributor

• Háskóli Íslands

• Hagfræði
• Sameining sveitarfélaga
• Múlaþing

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

https://hdl.handle.net/1946/51469

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/51469