Aðlögun og áskoranir fjölskyldna barna og unglinga með krabbamein: Fræðileg samantekt

Krabbameinsgreining hjá barni eða unglingi er mikið áfall og hefur víðtæk áhrif á fjölskyldur. Í kjölfar greiningar þurfa fjölskyldur að takast á við fjölbreyttar áskoranir og aðlagast breyttum aðstæðum. Áskoranir og aðlögunarleiðir fjölskyldna eru mismunandi og þurfa sumar fjölskyldur sérstakan stuðning til að takast á við aðstæður sínar. Stuðningsþarfir fjölskyldna eru ólíkar og þarf stuðningur að taka mið af hverri fjölskyldu fyrir sig. Tilgangur: Að kanna hvaða aðlögunarleiðir fjölskyldur krabbameinsveikra barna og unglinga nýta sér og hverjar helstu áskoranir þeirra eru. Einnig að varpa ljósi á stuðningsþarfir þeirra og skoða mikilvægi hjúkrunarfræðinga og heilbrigðisstarfsfólks í stuðningi við fjölskyldur. Aðferð: Leit að rannsóknargreinum fór fram í gagnagrunni PubMed. Notast var við fyrirfram ákveðin leitarorð samkvæmt PICOTS viðmiðum. Rannsóknunum voru sett ákveðin skilyrði fyrir inntöku í fræðilega samantekt. Rannsóknir takmörkuðust við árin 2012-2022 og þurftu að standast ákveðin skilyrði. Greinarnar þurftu að vera ritrýndar, auðlesanlegar og skýrar, eigindlegar eða megindlegar, á ensku og standast gæðamat samkvæmt litakóða. Heimildarleit var sett upp í PRISMA flæðirit. Niðurstöður: Alls stóðust 14 rannsóknir inntökuskilyrði. Rannsóknirnar skoðuðu helstu áskoranir, aðlögunarleiðir og stuðningsþarfir fjölskyldna barna og unglinga með krabbamein. Niðurstöður þeirra sýndu að foreldrar upplifa áskoranir líkt og aukið álag, minnkaðan tíma til sjálfsumönnunar, skiptingu tíma milli barna og fjárhagserfiðleika. Áskoranir systkina voru breytingar á daglegu lífi, aukin ábyrgð og minnkaður tími með foreldrum. Aðlögunarleiðir sem fjölskyldur nýttu sér voru afneitun, ná sáttum við veikindin, jákvætt hugarfar, jafningjastuðningur, upplýsingaleit, trúarbrögð og ný rútína. Foreldrar höfðu þörf fyrir stuðning frá fjölskyldu og heilbrigðisstarfsfólki. Fjölskyldan var talin einn mikilvægasti stuðningsaðilinn. Þörf fyrir stuðning frá heilbrigðisstarfsfólki fólst að mestu í fjölþættri upplýsingagjöf. Ályktanir: Krabbameinsgreining barns hefur áhrif á fjölskylduna í heild sinni. Áskoranir fjölskyldna eru krefjandi og fjölskyldur nýta sér mismunandi aðlögunarleiðir til að aðlagast breyttum aðstæðum. Styðja þarf betur við foreldra og fjölskyldur krabbameinsveikra barna og unglinga til að stuðla að betri aðlögun og auknum lífsgæðum. Lykilorð: Krabbamein, börn og unglingar, fjölskyldur, aðlögun, áskoranir, foreldrar og hjúkrun.

Authors dc:creator

• Ólöf Rún Guttormsdóttir 1997-
• Íris Sigurjónsdóttir 1996-

Contributors dc:contributor

• Háskóli Íslands

• Hjúkrunarfræði
• Krabbameinssjúklingar
• Stuðningsúrræði

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/41295

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/41295