Vegur að fyrstu fasteign: Vandi fyrstu kaupenda á húsnæðismarkaði og sértækar aðgerðir stjórnvalda

Alla jafna eru kaup á íbúðarhúsnæði stærsta fjárfesting sem einstaklingar ráðast í á ævinni. Viðfangsefni ritgerðarinnar er staða fyrstu kaupenda á húsnæðismarkaði og stuðningskerfi sem eiga að auðvelda ungum og tekjulágum einstaklingum að eignast íbúð. Fjallað er um þróun beinnar opinberrar húsnæðisaðstoðar í tímans rás, frá stofnun Veðdeildar Landsbankans árið 1900 til stofnunar Íbúðalánasjóðs 1999. Þá er tilurð og þróun kerfis vaxta- og húsnæðisbóta skoðuð. Tölur sýna að stuðningur hins opinbera í formi vaxtabóta hefur dregist saman á meðan umfang húsnæðisbóta hefur aukist. Vandi fyrstu kaupenda kemur helst fram í erfiðleikum þeirra að safna eigin fé til útborgunar í íbúð ásamt því að standast greiðslumat. Þróun nokkurra lykilstærða bendir til að erfiðara sé fyrir ungt fólk að koma sér þaki yfir höfuðið nú en áður. Raunverð íbúðarhúsnæðis hefur hækkað umfram ráðstöfunartekjur og leiguverð hefur að sama skapi hækkað umfram laun. Þá hafa heildartekjur ungs fólks ekki hækkað til jafns við þeirra sem eldri eru. Séu meðalráðstöfunartekjur á ári bornar saman við meðalkaupverð fjölbýlis kemur í ljós að fyrstu kaupendur standa hallari fæti nú en árið 1990. Farið er yfir forsendur fjögurra stuðningsaðgerða í húsnæðismálum sem eiga að nýtast ungum og tekjulágum. Það er nýting viðbótarlífeyrissparnaðar til öflunar á íbúðarhúsnæði, svissneska leiðin og tvær nýjar lánaleiðir. Að endingu er sett fram tillaga að nýju úrræði sem felur í sér stofnun Húsnæðissjóðs fyrstu kaupenda. Einstaklingar ættu rétt á beingreiðslu úr sjóðnum til kaupa á íbúðarhúsnæði gegn eignarhlutdeild sjóðsins í íbúðinni. Slík aðgerð myndi draga úr fjármögnunarvanda við kaup á fyrstu íbúð sem og minnka umfang leigumarkaðarins.

Author dc:creator

• Úlfar Biering Valsson 1996-

Contributors dc:contributor

• Háskóli Íslands

• Hagfræði
• Fasteignaviðskipti
• Fasteignamarkaður
• Vaxtabætur

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/32940

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/32940