Spálíkan fyrir kvikuganga

Mikilvægur þáttur í eldgosaspám er mat á myndun og þróun kvikuganga. Þar sem kvikugangar ná til yfirborðs myndast hraun sem geta valdið miklu tjóni á mannvirkjum. Gangar geta einnig valdið sprengigosum þegar basaltkvika kemst í tæri við þróaðri og gasríkari kviku. Á Íslandi geta gangar valdið gosum undir jökli með sprengivirkni og jökulhlaupum, sem ógna bæði mannslífum og mannvirkjum. Það er því mjög mikulvægt að skilja hvar og hvernig gangar myndast til þess að megi draga úr þeirri vá sem stafar af eldvirkni. Flestar rannsóknir á myndum kvikuganga hafa komist að þeirri niðurstöðu að þeir myndist hornrétt á lægstu höfuðspennuna. Þó vissulega sé stefna lægstu höfuðspennu mjög mikilvæg þá hafa nýlegar mælingar bent til þess að þetta sé ekki alltaf raunin. Í þessari ritgerð eru áhrif landslags og þyngdarkrafts á myndun kvikuganga skoðuð. Spálíkan fyrir myndun kvikuganga sem ferðast samsíða yfirborði jarðar er sett fram. Þetta líkan byggir á því að skoða hvenær mætti kerfisins nær lágmarki. Þannig má taka til greina aðra áhrifaþætti sem annars getur verið erfitt að meta. Líkanið er borið saman við leiðir ganganna sem mynduðust í Bárðarbungu árið 2014 og 1996. Niðurstöður sýna að áhrif vegna landslags og uppsafnaðar spennu í jarðskorpu vegna plötuhreyfinga hafa áhrif á leið ganga og hægt er að setja fram spálíkan um myndun þeirra sem fellur að mælingum.

Author dc:creator

• Elías Rafn Heimisson 1989-

Contributors dc:contributor

• Háskóli Íslands

• Jarðeðlisfræði
• Eldgos
• Spálíkön

Language dc:language.iso

en

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/21719

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/21719