Einkaréttarlegar kröfur í sakamálum. Skaðabótakröfur vegna auðgunarbrota

Í ritgerðinni er fjallað um skaðabótakröfur í sakamálum sem varða auðgunarbrot skv. XXVI. kafla alm. hgl. Gerð er almenn grein fyrir heimildinni til þess að hafa uppi einkaréttarlegar kröfur í sakamálum, nánar tiltekið hvað felst í heimildinni, hver getur haft uppi slíka kröfu og hvernig kröfuhafi skuli bera sig að til þess að koma einkaréttarlegri kröfu að í sakamáli, samkvæmt ákvæðum laga um meðferð sakamála, nr. 88/2008. Einnig er litið til þess hvaða réttarstöðu tjónþoli sem orðið hefur fyrir tjóni vegna brota á ákvæðum XXVI. kafla alm.hgl. hefur í sakamálinu og réttarstaða hans borin saman við réttarstöðu kröfuhafa í hefðbundnu einkamáli. Samhengisins vegna er einnig gerð grein fyrir einkennum þeirra brota og þess tjóns sem almennt hlýst af svokölluðum auðgunarbrotum, sem koma sérstaklega til skoðunar í ritgerðinni. Í ritgerðinni er einnig fjallað um hvernig skaðabótakrafan skuli úr garði gerð. Gerð er grein fyrir þeim formkröfum sem gerðar eru til skaðabótakröfunnar auk þess sem litið er til dómaframkvæmdar til þess að kanna hvaða viðmið hefur verið notað við útreikning á fjárhæð skaðabótakrafna vegna auðgunarbrota, þegar slíkar kröfur eru dæmdar. Þá er jafnframt fjallað um mögulega framvindu skaðabótakröfu sem höfð er uppi í sakamáli. Íslenskur réttur sækir gjarnan fyrirmynd sína til Norðurlandanna og er því litið norræns réttar og skoðað hvort að sambærilega heimild sé að finna í löggjöf Norðurlandanna og gerður samanburður á þeim ákvæðum við ákvæði íslensku sakamálalaganna. Gerð var dómarannsókn samhliða ritgerðarskrifum í því skyni að varpa ljósi á það hvort að heimildin til þess að hafa uppi einkaréttarlegar kröfur í sakamáli teljist virk í framkvæmd og hvort hún sé til þess fallin að auka skilvirkni réttarvörslukerfisins. Sérstaklega var tekin til skoðunar meðferð skaðabótakrafna sem hafðar eru uppi í sakamálum vegna auðgunarbrota. Dregnar eru ýmsar ályktanir af dómaframkvæmd og m. a. komist að þeirri niðurstöðu að heimildin til þess að hafa uppi einkaréttarlegar kröfur í auðgunarbrotamálum er virk í framkvæmd. Í síðasta kafla ritgerðarinnar er gerð grein fyrir því hvernig heimildin til þess að hafa uppi einkaréttarlegar kröfur í sakamálum fellur að mannréttindum sakbornings, s.s. reglunni um hraða málsmeðferð sakamála og rétti manna til þess að vera álitnir saklausir uns sekt þeirra er sönnuð. Litið er til dóma Mannréttindadómstóls Evrópu í því sambandi. Að lokum eru helstu niðurstöður ritgerðarinnar dregnar saman og því velt upp hvort að tilefni sé til þess að gera lagabreytingar á XXVI. kafla sml., t.d. til samræmis við réttarfarslöggjöf Danmerkur, í því skyni að gera heimildina til þess að hafa uppi einkaréttarlegar kröfu í sakamálum skilvirkari.

Author dc:creator

• Unnur Ásta Bergsteinsdóttir 1989-

Contributors dc:contributor

• Háskóli Íslands

• Lögfræði
• Sakamálaréttarfar
• Auðgunarbrot
• Skaðabótaréttur

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/20828

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/20828