Peningaþvætti í íslenskum refsirétti : sjálfsþvætti og sönnunarkröfur í peningaþvættismálum þegar frumbrot peningaþvættis liggur ekki fyrir

Ritgerð þessi ber heitið „Peningaþvætti í íslenskum refsirétti: Sjálfsþvætti og sönnunarkröfur í peningaþvættismálum þegar frumbrot peningaþvættis liggur ekki fyrir.“ Meginviðfangsefni hennar er að gera grein fyrir 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 auk þess sem fjallað verður um það hvernig ákvæðið er túlkað í íslenskri réttarframkvæmd. Í ritgerðinni er varpað ljósi á 2. mgr. 264. gr. alm. hgl. sem fjallar um sjálfsþvætti og leitað svara við því hvernig ákvæðið er túlkað í dómaframkvæmd. Lítið hefur verið skrifað um þennan anga ákvæðisins þ.e. sjálfsþvætti, sem er einkar áhugaverður og hefur þróast töluvert í dómaframkvæmd á síðustu mánuðum og árum. Unnt er að hefja rannsókn og sakfella aðila fyrir peningaþvætti jafnvel þó ekki liggi fyrir hvert frumbrotið er eða takmörkuð sönnunargögn liggi fyrir. Farið er yfir hverjar sönnunarkröfur eru í slíkum málum. Peningaþvættisákvæði almennra hegningarlaga áskilur að um sé að ræða ávinning af refsiverðu broti samkvæmt almennum hegningarlögum eða öðrum lögum. Hins vegar er ekki gerð sú krafa að fyrir liggi hvaða frumbrot sé nákvæmlega um að ræða. Það þarf að meta í ljósi atvika hverju sinni hvort sýnt sé nægilega fram á að ávinningurinn sé ekki af lögmætum toga heldur stafi af refsiverðu broti á almennum hegningarlögum eða öðrum lögum. Mannréttindadómstóll Evrópu hefur staðfest að umrædd framkvæmd brjóti ekki í bága við mannréttindasáttmála Evrópu. Ljósi verður einnig varpað á það hvernig upphafstími fyrningarfrests vegna peningaþvættisbrota hefur verið túlkaður í dómaframkvæmd. Sömu sjónarmið sem eiga við um auðgunarbrot, þ.e. að brot teljist fullframið og að fyrningarfrestur byrji að líða við tilteiknun verðmæta, eiga ekki við sjálfstætt brot eins og peningaþvætti sem getur staðið yfir í langan tíma. Ef ávinningur hefur til að mynda verið óslitið í sérgreindum vörslum aðila getur fyrningarfrestur peningaþvættisbrotsins ekki byrjað að líða sbr. nýlegan dóm Landsréttar frá 8. maí 2020 í máli nr. 20/2019. Þá staðfestir umræddur dómur einnig að unnt er að fá menn sakfellda fyrir peningaþvætti jafnvel þó frumbrot peningaþvættisins sé fyrnt. Farið er yfir breytingar og þróun peningaþvættisákvæða dönsku og norsku hegningarlaganna. Þegar borin eru saman peningaþvættisákvæði almennra hegningarlaga hér á landi og ákvæði um peningaþvætti í dönskum og norskum refsirétti er ljóst að íslenska peningaþvættisákvæðið er mun rýmra en ákvæðin í dönskum og norskum rétti.

Author dc:creator

• Jenný Þórunn Stefánsdóttir 1992-

Contributors dc:contributor

• Háskólinn í Reykjavík

• Lögfræði
• Meistaraprófsritgerðir
• Refsiréttur
• Peningaþvætti

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/36019

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/36019