Forgangsröðun samfélagslegrar ábyrgðar fyrirtækja : ákall um rýni á forgangsröðun aðgerða samfélagslegrar ábyrgðar fyrirtækja eftir þáttum, flokkum og tegund aðgerða

Í ritgerðinni er skoðað hvernig aðgerðum í rekstri fyrirtækja sem eru ætlaðar til styðja við samfélagslega ábyrgð fyrirtækisins er forgangsraðað. Notast var við eigindlega rannsóknaraðferð í ritgerðinni, vísan í fræðiefni og tilviksathuganir. Lögð er fram tillaga að líkani fyrir forgangsröðun samfélagslegrar ábyrgðar. Líkanið skiptir ýmsum atriðum samfélagslegrar ábyrgðar niður í hópa, svo sem þætti, flokka og tegundir aðgerða. Samfélagsleg ábyrgð skiptist niður í þætti ábyrgðar sem geta verið allt frá sautján markmiðum Sameinuðu Þjóðanna eða annað sem er skynsamlegt í viðkomandi starfsgrein. Hverjum þætti má skipta niður í þá flokka ábyrgðar sem fyrirtækið ber, beina ábyrgð, óbeina ábyrgð og ytri ábyrgð. Í hverjum flokki getur fyrirtækið framkvæmt aðgerðir sem er skipt niður eftir áhrifum þeirra, tegundir aðgerða eru jákvæðar aðgerðir, neikvæðar aðgerðir, hlutlausar aðgerðir, fyrirbyggjandi aðgerðir og mótvægisaðgerðir. Forgangsröðunin byggist á þeirri forsendu að markmið samfélagslegrar ábyrgðar fyrirtækja sé að takmarka skaða og hámarka hagnað með tilliti til mannréttinda og sjálfsbærni samfélagsins. Tilvikin sem voru tekin fyrir eru þrjú talsins og snúa að fyrirtækjunum Brúnegg, Glitni og Sparisjóði Strandamanna. Brúnegg ýtti undir væntingar neytenda um græna framleiðslu og braut á sinni beinu ábyrgð með því að fara illa með alifugla sína og blekkti neytendur. Glitnir var ásamt hinum íslensku bönkunum stór þáttakandi í aðdrögum bankahrunsins árið 2008. Glitnir lagði mikla áherslu á ytri ábyrgð og takmarkaða beina ábyrgð en heilbrigðir stjórnarhættir voru ekki í forgangi. Sparisjóður Strandamanna hefur sótt að sér gagnrýni fyrir að halda áfram að veita smálánafyrirtækjunum óbeint aðgengi að kröfupotti Reiknistofu Bankanna. Óbeinn stuðningur við framferði smálaánfyrirtækja bitnar á þeim sem minnst mega sín í samfélaginu og fellur ekki undir það að standa vörð um atvinnulíf, mannlíf og velferð skv. samþykktum ákvæðum sparisjóðsins. Sparisjóður Strandamanna lagði áherslu á ytri ábyrgð en brást sinni óbeinu ábyrgð. Ef forgangsröðun samfélagslegrar ábyrgðar er ekki með eðlilegum hætti þá geta afleiðingar fyrir fyrirtæki verið sem slík og í tilvikunum þremur. Niðurstöður ritgerðarinnar er að það er brýn þörf fyrir endurskoðun á forgangsröðun samfélagslegrar ábyrgðar hjá fyrirtækjum, þar sem samfélagsleg ábyrgð verður sífellt mikilvægari í nútíma samfélagi en með henni fylgir líka aukin rýni frá almenningi um hvort sé að ræða raunverulega samfélagslega ábyrgð.

Author dc:creator

• Eva Valdís Jóhönnudóttir 1996-

Contributors dc:contributor

• Háskólinn á Bifröst

• Lokaritgerðir
• Samfélagsábyrgð
• Fyrirtæki
• Siðferði
• Stefnumótun

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/35034

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/35034