«Κλιματική κρίση και δασικές πυρκαγιές. Περίπτωση μελέτης: Το παράδειγμα της πυρκαγιάς στον Έβρο (Αύγουστος 2023) και η εναέρια διαχείρισή της»

Η δασική πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στην Αλεξανδρούπολη στις 19 Αυγούστου 2023 και στη συνέχεια στη Δαδιά-Σουφλίου στις 21 Αυγούστου, αποτέλεσε τη μεγαλύτερη πυρκαγιά που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με εκτιμώμενη καμένη έκταση 93.880 εκτάρια σύμφωνα με το Copernicus. Η εξαιρετικά ταχεία εξάπλωση της πυρκαγιάς (50 χλμ. σε 13 ώρες) αποδόθηκε σε ισχυρούς ανέμους, χαμηλή υγρασία, υψηλές θερμοκρασίες και έντονη αστάθεια της ατμόσφαιρας. Κατά το κρίσιμο 24ωρο της 21ης Αυγούστου, η πυρκαγιά επεκτάθηκε με μέση ταχύτητα 4 χλμ./ώρα και αύξησε την περίμετρό της κατά πάνω από 130 χλμ. Η συμπεριφορά της πυρκαγιάς χαρακτηρίστηκε από έντονη συναγωγική δραστηριότητα, με τη στήλη καπνού να δημιουργεί σημειακές αναφλέξεις σε αποστάσεις 200–500 μ. και ρυθμούς εξάπλωσης έως 6 χλμ./ώρα. Η ένταση του μετώπου ξεπέρασε τα 90.000 kW/m, με μήκη φλόγας άνω των 40 μ., επίπεδα που καθιστούν αδύνατη οποιαδήποτε άμεση καταστολή. Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο ήταν ότι η πυρκαγιά συνέχισε να παρουσιάζει συναγωγική δραστηριότητα και κατά τη διάρκεια της νύχτας, κάτι εξαιρετικά σπάνιο και επικίνδυνο. Οι μετεωρολογικές συνθήκες έπαιξαν καθοριστικό ρόλο: χαμηλή υγρασία της καύσιμης ύλης, απουσία βροχοπτώσεων για εβδομάδες και υψηλές θερμοκρασίες αντίστοιχες με εκείνες των μεγάλων πυρκαγιών του 2007 και 2012. Η βλάστηση παρουσίαζε έντονη ξηρασία και υδατική καταπόνηση, ενώ η συνέχεια της καύσιμης ύλης – τόσο οριζόντια όσο και κατακόρυφα – ευνόησε την ανάπτυξη πυρκαγιών κόμης, οι οποίες είναι σχεδόν αδύνατο να ελεγχθούν. Η στρατηγική των επιχειρήσεων καταστολής επικεντρώθηκε στην προστασία οικισμών και υποδομών λόγω της άμεσης απειλής, γεγονός που περιόρισε τη διαθεσιμότητα δυνάμεων για την αντιμετώπιση του ίδιου του μετώπου. Η επιλογή αυτή, αν και αναγκαία, επέτρεψε στην πυρκαγιά να εξαπλωθεί πλευρικά, δημιουργώντας νέα ενεργά μέτωπα. Η μορφολογία του εδάφους και η ομοιογένεια της δασοσυστάδας συνέβαλαν στην ευκολία εξάπλωσης. Οι τύποι δασών που κυριαρχούν στην περιοχή, με πυκνό υπόροφο θάμνων 2-3 μ. και θόλο δέντρων 4-5 μ., προσφέρουν ιδανική δομή για τη διατήρηση πυρκαγιών κόμης. Η ανάλυση υποδεικνύει ότι τα φαινόμενα αυτού του τύπου ξεπερνούν την επιχειρησιακή ικανότητα καταστολής και απαιτούν νέα στρατηγική πρόβλεψης, σχεδιασμού και πρόληψης. Οι υπηρεσίες πολιτικής προστασίας πρέπει να αναπτύξουν μοντέλα πρόγνωσης έντασης και δυναμικής πυρκαγιών, ώστε να προλαμβάνουν την εξέλιξή τους και να μειώνουν τον κίνδυνο απωλειών. Η πυρκαγιά της Αλεξανδρούπολης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας γενιάς “mega-fires” που σχετίζονται με την κλιματική κρίση, τη συσσώρευση καύσιμης ύλης και την παρατεταμένη ξηρασία στη Μεσόγειο.

Authors dc:creator

• Κοκορομύτης Βασίλειος
• Kokoromytis Vasileios

• Θετικές Επιστήμες
• Science

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5368517

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5368517