Εμπορία ανθρώπων: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το τοπίο

Εισαγωγή: Η εμπορία ανθρώπων (human trafficking) αποτελεί μια από τις ειδεχθέστερες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ένα κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας παγκοσμίως. Η ραγδαία εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) έχει μεταβάλει ριζικά το πεδίο αυτό, καθώς λειτουργεί ως «δίκοπο μαχαίρι»: προσφέρει εξελιγμένα εργαλεία ανίχνευσης στις αρχές, αλλά ταυτόχρονα παρέχει στους διακινητές μέσα για την αυτοματοποίηση της εκμετάλλευσης και την απόκρυψη των ιχνών τους. Σκοπός: Η παρούσα διπλωματική εργασία στοχεύει στη συστηματική διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η ΤΝ επηρεάζει την εμπορία ανθρώπων. Εστιάζει στην ανάλυση των τεχνολογικών εργαλείων εντοπισμού θυμάτων, στην αξιολόγηση των επιπτώσεων στην ψυχική υγεία των επιζώντων και στην ανάδειξη των ηθικών προκλήσεων που προκύπτουν από την εφαρμογή αλγοριθμικών μοντέλων. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση στις διεθνείς βάσεις δεδομένων PubMed, ACM Digital Library, Scopus,CINAHL και PsycInfo για την περίοδο 2016–2025. Χρησιμοποιήθηκαν λέξεις-κλειδιά όπως "human trafficking", "artificial intelligence", "mental health" και "complex trauma". Επιλέχθηκαν 28 μελέτες που πληρούσαν τα κριτήρια ποιότητας (CASP) και συνάφειας, οι οποίες αναλύθηκαν θεματικά. Αποτελέσματα: Η ανάλυση κατέδειξε ότι η Μηχανική Μάθηση συμβάλλει καθοριστικά στον εντοπισμό θυμάτων μέσω ηλεκτρονικών αρχείων υγείας (EHR) και δορυφορικής επιτήρησης. Ωστόσο, η έρευνα ανέδειξε σοβαρούς κινδύνους αλγοριθμικής μεροληψίας και επανατραυματισμού των επιζώντων λόγω αδιάκριτης επιτήρησης. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο σύνθετο τραύμα και την ανάγκη προστασίας των επαγγελματιών από το δευτερογενές τραύμα. Παράλληλα, τεκμηριώθηκε η χρήση Παραγωγικής ΤΝ (deepfakes) από διακινητές για εκβιασμό και στρατολόγηση. Συμπεράσματα: Η ΤΝ ενισχύει τις δυνατότητες παρέμβασης, αλλά η επιτυχία της εξαρτάται από ένα ανθρωποκεντρικό ηθικό πλαίσιο. Απαιτείται μια προσέγγιση «ενημερωμένη για το τραύμα» (trauma-informed), η οποία θα ενσωματώνει την ψυχική υγεία και την αξιοπρέπεια των θυμάτων στον αλγοριθμικό σχεδιασμό. Η διεπιστημονική συνεργασία και η Εξηγήσιμη ΤΝ (XAI) είναι απαραίτητες για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Authors dc:creator

• Μακρυπόδη Μαρία-Παναγούλα
• Makrypodi Maria-Panagoula

• Επιστήμες Υγείας
• Health Sciences

Language dc:language

Ελληνικά, Greek

Identifier

uoadl:5359286

OAI identifier oai:identifier

oai:lib.uoa.gr:uoadl:5359286