University of Waikato
Te Whare Tāhuhu Kōrero o Hauraki Revitalising 'Traditional' Māori Language of Hauraki
Abstract
dc:description.abstractHe nui ngā tūmomo reo o te Māori. Ko te reo tuauriuri whāioio tērā, ko te reo ōkawa tērā, ko te reo ōpaki tērā, ko ngā mita, ko ngā kīwaha, ko ngā whakataukī me ngā whakatauākī a ngā iwi puta noa i te motu. I roto i ngā tau maha kua taha ake, kua tāharahara te reo Māori, kua mimiti haere. Hei ātete i tēnei āhua, kua kāpunipuni ngā tohunga me ngā kaupapa ki te whakahaumanu i te reo, kia tangata whenua anō ai te reo Māori ki te ngākau o te iwi. Ka whai take te mihi ki te hunga i upoko pakaru, i toka tū moana ki te whakarangatira i te reo Māori. Otirā, i hāngai ngā kaupapa whakamāui reo ki te reo ōpaki, ki te reo kōrero, ki te reo kāuta. Ko tāku e whakapae nei, ko te reo e ngaro nei i roto i ngā mahi whakaora reo, ko te reo kāmehameha o ngā toi huarewa, ko te reo tapu o ngā manumea, ko te reo tau ukiuki o te marae. Koinei te pūtake o tēnei tuhinga roa. He kohikohinga kōrero, he whakamoana whakaaro ki te whakatakoto i te rautaki whakaora i te reo ōkawa o Hauraki. Me hoki ake au ki te mauri o ōku waka o Hauraki, o ōku maunga o Moehau, o Te Aroha, o te tupuna Marutūāhu, o Te Tara o Te-Ika-a-Māui. Me hoki ahau ki te oneone tapu o ōku mātua tūpuna ki te whakatū i Te Whare Tāhuhu Kōrero o Hauraki hei whare pupuru i te mana o ngā taonga kairangi a ngā tūpuna, kia ora ake ai ēnei tikanga mō ake tonu atu. Ko tā tēnei tuhinga roa, he whakatakoto i te mahere whakatū i ngā pakitara, i ngā poupou, i te tāhū, i te tuanui, i ngā wāhanga katoa o tōku whare wānanga. Ko te tūmanako, ka tū tōku whare, ka huaki te kūaha, ka rere te reo pōwhiri ki tōku iwi. “Hauraki, nau mai ki ngā taonga a koro mā, a kui mā. Nau mai ki te reo ōkawa, ki te reo tapu. Haere mai ki Te Whare Tāhuhu Kōrero o Hauraki.”
Degree
thesis:*- Grantor dc:publisher.institution
- University of Waikato
- Year dc:date.issued
- 2012
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Author dc:creator
-
- Ngāpō, Korohere Crossley Bishop Lloyd
- Advisor dc:contributor.advisor
-
- Smith, Linda Tuhiwai
Subjects
dc:subject × 1Rights
dc:rights- Statement dc:rights
-
- All items in Research Commons are provided for private study and research purposes and are protected by copyright with all rights reserved unless otherwise indicated.