{"id":{"repo_id":"waikato-masters","oai_identifier":"oai:researchcommons.waikato.ac.nz:10289/11648"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/waikato-masters/oai:researchcommons.waikato.ac.nz:10289/11648","repository":{"repo_id":"waikato-masters","name":"University Waikato","base_url":"https://researchcommons.waikato.ac.nz/server/oai/request"},"display":{"title":"Ka mate ko te mate, ka ora taku toa: Ko ngā matawhāura o te rau tau tekau mā iwa","abstract":"Tēnei te urutomo atu ki te rau tau o te tekau mā iwa ki te nanaiore i ngā tai o te Matawhāura i ngaeki ai te whenua i horo ai tuanuku, i horo ai te tangata, i tū ai te rangatiratanga. Ko te kimihanga i te āhua ki te tikanga ki te pakanga, ki te mate te ihoiho, ko te rapunga i te āhua ki ōna neke, ki ōna nuku, ki ōna panoni, ki ōna hounga te whainga. Kei te kapi katoa ki tā te pukapuka, i tā te tuhinga. Wāhia ana kia whā ōna ahoaho, koia, ko te pūtakenga mai o te riri, o te Matawhāura. Muringa iho, ko ngā Matawhāura a te Māori ki te Māori. Ka whāia mai ko ngā riri ki te Pākehā, ā, ko ngā pakanga a te mana poropiti, mutu iho ki te kōtuitui. Ko te whakaohooho, ko te whakamataara i a Ngāi Māori, i a Ngāi tauiwi otīa, i a Ngāi iwi taketake ki te nōhanga mai o te hītori ki te ahurea o te whenua, ki te ahurea o te tangata, ki ōna tuakiritanga. Ko te whakaariari i te āhua o te tikanga a te pakanga, a te mate me ōna neke i te oma a te wā i roto i te whakaeke a te iwi tini ngerongero ki te unu i te mono o te whenua o te iwi pū taketake. Ko te whakaihiihi i te iwi ka rawakoretia, ka reo koretia, ka whenua koretia, ka tikanga koretia. Ko te whakaatuatu i tā te Māori, i tā te Pākehā ki tā te kupu Māori, ki tā anō te kupu Pākehā. Ko tōna mutunga iho, ko te whakakitenga ake, ko te whakatinanatanga i te mau tonu a te tikanga ki ngā rohe o te pakanga o te mate, ko te neke māna ko te panoni i ngā wāhi i kitea ai he huarahi ki te ora, he toa, he mau tonu ki tētahi pitonga whenua e huraia mai he tōnuitanga mā ngā uri whakatipu. Ko te hari i te kaupapa mā roto tonu i te reo ake a te kōrero, i te reo ake o te whenua. Ko te takahanga i te ara o te whakarauora i te reo, i te tikanga, i te tuakiri, i te mana Māori motuhake. Ko tōna otinga atu, ko te whakairi ake i ngā mahi a ngā tūpuna e ū ai te tangata whenuatanga e kitea ai ko tā rātou, e pātaia ai, he aha ia tā tātou?","abstract_html":"Tēnei te urutomo atu ki te rau tau o te tekau mā iwa ki te nanaiore i ngā tai o te Matawhāura i ngaeki ai te whenua i horo ai tuanuku, i horo ai te tangata, i tū ai te rangatiratanga. Ko te kimihanga i te āhua ki te tikanga ki te pakanga, ki te mate te ihoiho, ko te rapunga i te āhua ki ōna neke, ki ōna nuku, ki ōna panoni, ki ōna hounga te whainga. Kei te kapi katoa ki tā te pukapuka, i tā te tuhinga. Wāhia ana kia whā ōna ahoaho, koia, ko te pūtakenga mai o te riri, o te Matawhāura. Muringa iho, ko ngā Matawhāura a te Māori ki te Māori. Ka whāia mai ko ngā riri ki te Pākehā, ā, ko ngā pakanga a te mana poropiti, mutu iho ki te kōtuitui. Ko te whakaohooho, ko te whakamataara i a Ngāi Māori, i a Ngāi tauiwi otīa, i a Ngāi iwi taketake ki te nōhanga mai o te hītori ki te ahurea o te whenua, ki te ahurea o te tangata, ki ōna tuakiritanga. Ko te whakaariari i te āhua o te tikanga a te pakanga, a te mate me ōna neke i te oma a te wā i roto i te whakaeke a te iwi tini ngerongero ki te unu i te mono o te whenua o te iwi pū taketake. Ko te whakaihiihi i te iwi ka rawakoretia, ka reo koretia, ka whenua koretia, ka tikanga koretia. Ko te whakaatuatu i tā te Māori, i tā te Pākehā ki tā te kupu Māori, ki tā anō te kupu Pākehā. Ko tōna mutunga iho, ko te whakakitenga ake, ko te whakatinanatanga i te mau tonu a te tikanga ki ngā rohe o te pakanga o te mate, ko te neke māna ko te panoni i ngā wāhi i kitea ai he huarahi ki te ora, he toa, he mau tonu ki tētahi pitonga whenua e huraia mai he tōnuitanga mā ngā uri whakatipu. Ko te hari i te kaupapa mā roto tonu i te reo ake a te kōrero, i te reo ake o te whenua. Ko te takahanga i te ara o te whakarauora i te reo, i te tikanga, i te tuakiri, i te mana Māori motuhake. Ko tōna otinga atu, ko te whakairi ake i ngā mahi a ngā tūpuna e ū ai te tangata whenuatanga e kitea ai ko tā rātou, e pātaia ai, he aha ia tā tātou?","abstract_has_math":false,"creators":["Murphy, Ēnoka"],"institution":"The University of Waikato","degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":["Matamua, Rangi"],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017","date_published":"2017","updated_at":"2026-07-24T05:57:49Z","subjects":["Matawhaura","pakanga","mate","hitori o Aotearoa"],"languages":[],"rights":["All items in Research Commons are provided for private study and research purposes and are protected by copyright with all rights reserved unless otherwise indicated."],"rights_urls":["https://researchcommons.waikato.ac.nz/bitstreams/26d070a5-06d5-4058-acdd-0ebd17422b0b/download"],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":null,"outbound_label":null,"outbound_source":null},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor.advisor","label":"Advisor","values":["Matamua, Rangi"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Murphy, Ēnoka"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2017"]},{"key":"dc:publisher.institution","label":"Dc Publisher Institution","values":["The University of Waikato"]},{"key":"dc:relation.isreferencedby","label":"Dc Relation Isreferencedby","values":["https://hdl.handle.net/10289/11648"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Matawhaura","pakanga","mate","hitori o Aotearoa"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:rights","label":"Dc Rights","values":["https://researchcommons.waikato.ac.nz/bitstreams/26d070a5-06d5-4058-acdd-0ebd17422b0b/download","All items in Research Commons are provided for private study and research purposes and are protected by copyright with all rights reserved unless otherwise indicated."]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://researchcommons.waikato.ac.nz/bitstreams/1bd6ff96-1714-4762-a1a1-3d6427ce1246/download"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Tēnei te urutomo atu ki te rau tau o te tekau mā iwa ki te nanaiore i ngā tai o te Matawhāura i ngaeki ai te whenua i horo ai tuanuku, i horo ai te tangata, i tū ai te rangatiratanga. Ko te kimihanga i te āhua ki te tikanga ki te pakanga, ki te mate te ihoiho, ko te rapunga i te āhua ki ōna neke, ki ōna nuku, ki ōna panoni, ki ōna hounga te whainga. Kei te kapi katoa ki tā te pukapuka, i tā te tuhinga. Wāhia ana kia whā ōna ahoaho, koia, ko te pūtakenga mai o te riri, o te Matawhāura. Muringa iho, ko ngā Matawhāura a te Māori ki te Māori. Ka whāia mai ko ngā riri ki te Pākehā, ā, ko ngā pakanga a te mana poropiti, mutu iho ki te kōtuitui. Ko te whakaohooho, ko te whakamataara i a Ngāi Māori, i a Ngāi tauiwi otīa, i a Ngāi iwi taketake ki te nōhanga mai o te hītori ki te ahurea o te whenua, ki te ahurea o te tangata, ki ōna tuakiritanga. Ko te whakaariari i te āhua o te tikanga a te pakanga, a te mate me ōna neke i te oma a te wā i roto i te whakaeke a te iwi tini ngerongero ki te unu i te mono o te whenua o te iwi pū taketake. Ko te whakaihiihi i te iwi ka rawakoretia, ka reo koretia, ka whenua koretia, ka tikanga koretia. Ko te whakaatuatu i tā te Māori, i tā te Pākehā ki tā te kupu Māori, ki tā anō te kupu Pākehā. Ko tōna mutunga iho, ko te whakakitenga ake, ko te whakatinanatanga i te mau tonu a te tikanga ki ngā rohe o te pakanga o te mate, ko te neke māna ko te panoni i ngā wāhi i kitea ai he huarahi ki te ora, he toa, he mau tonu ki tētahi pitonga whenua e huraia mai he tōnuitanga mā ngā uri whakatipu. Ko te hari i te kaupapa mā roto tonu i te reo ake a te kōrero, i te reo ake o te whenua. Ko te takahanga i te ara o te whakarauora i te reo, i te tikanga, i te tuakiri, i te mana Māori motuhake. Ko tōna otinga atu, ko te whakairi ake i ngā mahi a ngā tūpuna e ū ai te tangata whenuatanga e kitea ai ko tā rātou, e pātaia ai, he aha ia tā tātou?"]},{"key":"dc:format.checksum.md5","label":"Dc Format Checksum Md5","values":["9417952461b35a7a505be06c74f9ca13","e14202ab27e47ddb00d33097327ba050","72c326c65785b44c0341991cccfa7b92"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ka mate ko te mate, ka ora taku toa: Ko ngā matawhāura o te rau tau tekau mā iwa"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor.advisor":["Matamua, Rangi"],"dc:creator":["Murphy, Ēnoka"],"dc:date.issued":["2017"],"dc:description.abstract":["Tēnei te urutomo atu ki te rau tau o te tekau mā iwa ki te nanaiore i ngā tai o te Matawhāura i ngaeki ai te whenua i horo ai tuanuku, i horo ai te tangata, i tū ai te rangatiratanga. Ko te kimihanga i te āhua ki te tikanga ki te pakanga, ki te mate te ihoiho, ko te rapunga i te āhua ki ōna neke, ki ōna nuku, ki ōna panoni, ki ōna hounga te whainga. Kei te kapi katoa ki tā te pukapuka, i tā te tuhinga. Wāhia ana kia whā ōna ahoaho, koia, ko te pūtakenga mai o te riri, o te Matawhāura. Muringa iho, ko ngā Matawhāura a te Māori ki te Māori. Ka whāia mai ko ngā riri ki te Pākehā, ā, ko ngā pakanga a te mana poropiti, mutu iho ki te kōtuitui. Ko te whakaohooho, ko te whakamataara i a Ngāi Māori, i a Ngāi tauiwi otīa, i a Ngāi iwi taketake ki te nōhanga mai o te hītori ki te ahurea o te whenua, ki te ahurea o te tangata, ki ōna tuakiritanga. Ko te whakaariari i te āhua o te tikanga a te pakanga, a te mate me ōna neke i te oma a te wā i roto i te whakaeke a te iwi tini ngerongero ki te unu i te mono o te whenua o te iwi pū taketake. Ko te whakaihiihi i te iwi ka rawakoretia, ka reo koretia, ka whenua koretia, ka tikanga koretia. Ko te whakaatuatu i tā te Māori, i tā te Pākehā ki tā te kupu Māori, ki tā anō te kupu Pākehā. Ko tōna mutunga iho, ko te whakakitenga ake, ko te whakatinanatanga i te mau tonu a te tikanga ki ngā rohe o te pakanga o te mate, ko te neke māna ko te panoni i ngā wāhi i kitea ai he huarahi ki te ora, he toa, he mau tonu ki tētahi pitonga whenua e huraia mai he tōnuitanga mā ngā uri whakatipu. Ko te hari i te kaupapa mā roto tonu i te reo ake a te kōrero, i te reo ake o te whenua. Ko te takahanga i te ara o te whakarauora i te reo, i te tikanga, i te tuakiri, i te mana Māori motuhake. Ko tōna otinga atu, ko te whakairi ake i ngā mahi a ngā tūpuna e ū ai te tangata whenuatanga e kitea ai ko tā rātou, e pātaia ai, he aha ia tā tātou?"],"dc:format.checksum.md5":["9417952461b35a7a505be06c74f9ca13","e14202ab27e47ddb00d33097327ba050","72c326c65785b44c0341991cccfa7b92"],"dc:identifier.uri":["https://researchcommons.waikato.ac.nz/bitstreams/1bd6ff96-1714-4762-a1a1-3d6427ce1246/download"],"dc:publisher.institution":["The University of Waikato"],"dc:relation.isreferencedby":["https://hdl.handle.net/10289/11648"],"dc:rights":["https://researchcommons.waikato.ac.nz/bitstreams/26d070a5-06d5-4058-acdd-0ebd17422b0b/download","All items in Research Commons are provided for private study and research purposes and are protected by copyright with all rights reserved unless otherwise indicated."],"dc:subject":["Matawhaura","pakanga","mate","hitori o Aotearoa"],"dc:title":["Ka mate ko te mate, ka ora taku toa: Ko ngā matawhāura o te rau tau tekau mā iwa"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-24T05:57:49Z"}