Nkambisiso wa vundzeni bya dikixinari ya ririmi ra Xitsonga hi M. M. Marhanelele na V. Bila hi ku komgomisa eka mavitovito lama kongomisaka eka vahnu

Ndzavisiso lowu wu kongomanile na ku kambisisa vundzeni bya mavitavito lama kongomisaka eka vanhu lama nghenisiweke eka Tihlungu ta rixaka Dikixinari ya ririmi ra Xitsonga (2016) hi M.M Marhanele and V. Bila. Ku na swilo swimbirhi leswi ndzavisiso lowu wu nga langutana na swona ngopfu, ku nga tihlamuselo na xivumbeko xa mavitavito lama kongomisaka eka vanhu. Ndzavisiso lowu wu endliwe hi ku landza tidizayini timbirhi, ku nga dizayini ya nkoka na dizayini ya ntalo. Mahungu ma ndzavisiso lowu ma hlengeletiwile hi ku tirhisa endlelo ra khophasi kusuka eka dikixinari leyi boxiweke na ku tlhela ma xopaxopiwa hi ku tirhisa nxopaxopo wa vundzeni bya dokhumente. Ndzavisiso lowu wu tlhele wu va lowu wu nga simekiwa ehenhla ka mianakanyo ya tithiyori ta Function theory of lexicography na Linguistic theory. Eka mavitavito lama ma malombiwa na lama ma nga riki malombiwa, ku kumiwile leswaku ku na mavitavito lama pfelelaka kusuka eka swihluvi swin’wana swa mbulavulo na lama nga pfeleliki kusuka eka swihluvi swin’wana swa mbulavulo hi ku landzelerisa eka swikatsa swinharhu, leswi ku nga mavitavito lama fambelanaka na rimbewu ra xinuna, ra xisati, na lama nga kombiki ku fambelana na rimbewu ro karhi. Ku ya hi ndzavisiso lowu, ku kumekile leswaku mavitavito ma malombiwa lama kongomisaka eka leswinene lama pfelelaka kusuka eka swihluvi swin’wana swa mbulavulo ku kumekile 34, kasi lama kongomisaka eka leswo biha i 17, lama ma welaka eka leswinene ya ri ya nkampfelelo i 29, lama ma kongomisaka eka leswi nga riki swinene i 9; na lama nga riki malombiwa ma kambisisiwile laha ku kumekeke leswaku lama ma pfelelaka kusuka eka swihluvi swa mbuluvulo lama ma kongomisaka eka leswinene i 79, kasi eka leswo biha i 78. Eka xiphemu xa lama ma nga nkampfelelo lama ma kongomisaka eka leswinene i 39 kasi lama kongomisaka eka leswo biha ku kumekile 26 wa mavitavito. Leswi hinkwaswo swi hi kombisa vukona bya ku nghenisiwa ka mavitavito ya vanhu eka dikixinari kun’we leyi boxiweke laha henhla na tihlayohlayo ta wona leswi swi kalaka eka milavisiso leyi nga endliwa nkarhi lowu nga hundza.

Author dc:creator

• Vuma, Ndzalama

Advisors dc:contributor.advisor

• Hlungwani, M. C.
• Babane, M. T.

• Leksikhogirafi
• Dikixinari
• Vundzheni bya marito
• Mavitavito
• Xitsonga

Statement dc:rights

• University of Venda

Repository record dc:identifier.uri

http://univendspace.univen.ac.za/handle/123456789/2727

OAI identifier oai:identifier

oai:univendspace.univen.ac.za:123456789/2727