Jón bóndi og alheimurinn. Ritgjörð tilheyrandi spendýrafræði eftir Jón Bjarnason
type: CreativeWork
description: Um miðja 19. öld var hin tvískipta menningararfleið, rétttrúnaðarkristni og náttúrudulhyggja rótgróin með íslensku þjóðinni. Úr þessum jarðvegi sprettur bóndi norður í Vatnsdal sem í anda upplýsingarinnar ræðst í það þrekvirki að skrifa fjölbindaverk ætlað uppfræðslu alþýðu. Meginviðfangsefni þessa verkefnis er rannsókn á og sýnishorn úr fjölbindaverkinu ÍBR 67-73 4to, um náttúrufræði, landafræði og ýmsan annan hagnýtan fróðleik, sem bóndinn Jón Bjarnason frá Þórormstungu í Vatnsdal vann á árunum 1845-1852. Formála og kaflanum Mammalia úr fyrsta bindi verksins (ÍBR 67 4to) eru gerð skil. Í formálanum gerir Jón grein fyrir uppbyggingu verksins og heimildum og er hann mikilvægur lykill að bóklegri iðju Jóns og um leið að handritamenningu alþýðu á 19. öld. Jón kemur víða fram með eigin skoðanir og athugasemdir. Þetta gefur færi á því að ráða í heimsmynd manns eins og Jóns, bónda á Íslandi um miðja 19. öld og varpa ljósi á það hvernig óskólagenginn alþýðumaður gat nýtt sér tiltæka þekkingu.
abstract: Um miðja 19. öld var hin tvískipta menningararfleið, rétttrúnaðarkristni og náttúrudulhyggja rótgróin með íslensku þjóðinni. Úr þessum jarðvegi sprettur bóndi norður í Vatnsdal sem í anda upplýsingarinnar ræðst í það þrekvirki að skrifa fjölbindaverk ætlað uppfræðslu alþýðu. Meginviðfangsefni þessa verkefnis er rannsókn á og sýnishorn úr fjölbindaverkinu ÍBR 67-73 4to, um náttúrufræði, landafræði og ýmsan annan hagnýtan fróðleik, sem bóndinn Jón Bjarnason frá Þórormstungu í Vatnsdal vann á árunum 1845-1852. Formála og kaflanum Mammalia úr fyrsta bindi verksins (ÍBR 67 4to) eru gerð skil. Í formálanum gerir Jón grein fyrir uppbyggingu verksins og heimildum og er hann mikilvægur lykill að bóklegri iðju Jóns og um leið að handritamenningu alþýðu á 19. öld. Jón kemur víða fram með eigin skoðanir og athugasemdir. Þetta gefur færi á því að ráða í heimsmynd manns eins og Jóns, bónda á Íslandi um miðja 19. öld og varpa ljósi á það hvernig óskólagenginn alþýðumaður gat nýtt sér tiltæka þekkingu.
author: Árni H. Kristjánsson 1961-
language: is
keywords: Hagnýt menningarmiðlun, 19. öld, Handrit, Spendýr, Alþýðuvísindi
date published: 2010-09-10
date modified: 2026-07-27T21:41:20Z
provider: University of Iceland
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: University of Iceland

PropertyValue
property ID: Handle
value: http://hdl.handle.net/1946/6196