Jón bóndi og alheimurinn. Ritgjörð tilheyrandi spendýrafræði eftir Jón Bjarnason
Um miðja 19. öld var hin tvískipta menningararfleið, rétttrúnaðarkristni og náttúrudulhyggja rótgróin með íslensku þjóðinni. Úr þessum jarðvegi sprettur bóndi norður í Vatnsdal sem í anda upplýsingarinnar ræðst í það þrekvirki að skrifa fjölbindaverk ætlað uppfræðslu alþýðu. Meginviðfangsefni þessa verkefnis er rannsókn á og sýnishorn úr fjölbindaverkinu ÍBR 67-73 4to, um náttúrufræði, landafræði og ýmsan annan hagnýtan fróðleik, sem bóndinn Jón Bjarnason frá Þórormstungu í Vatnsdal vann á árunum 1845-1852. Formála og kaflanum Mammalia úr fyrsta bindi verksins (ÍBR 67 4to) eru gerð skil. Í formálanum gerir Jón grein fyrir uppbyggingu verksins og heimildum og er hann mikilvægur lykill að bóklegri iðju Jóns og um leið að handritamenningu alþýðu á 19. öld. Jón kemur víða fram með eigin skoðanir og athugasemdir. Þetta gefur færi á því að ráða í heimsmynd manns eins og Jóns, bónda á Íslandi um miðja 19. öld og varpa ljósi á það hvernig óskólagenginn alþýðumaður gat nýtt sér tiltæka þekkingu.
Hagnýt menningarmiðlun, 19. öld, Handrit, Spendýr, Alþýðuvísindi
Networked Digital Library of Theses and Dissertations