{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53124"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/53124","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Áhrif hjúkrunaríhlutana á lífsgæði fullorðinna einstaklinga með langvinna lungnateppu. Fræðileg samantekt","abstract":"Bakgrunnur: Langvinn lungnateppa (LLT) er alvarlegur öndunarfærasjúkdómur sem hrjáir yfir 250 milljón einstaklinga og er þriðja algengasta dánarorsök á heimsvísu. Sjúkdómurinn hefur veruleg áhrif á lífsgæði og daglega virkni einstaklinga. Mikil einkennabyrði fylgir honum sem getur haft umtalsverð áhrif á andlega heilsu. Hjúkrunarfræðingar gegna mikilvægu hlutverki í umönnun einstaklinga með LLT og geta bætt lífsgæði þeirra með markvissum hjúkrunaríhlutunum. Þeir geta meðal annars eflt sjálfsumönnun og meðferðarheldni, auk þess að veita fræðslu og sinna endurhæfingu. Tilgangur: Tilgangur þessarar fræðilegu samantektar var að greina og draga saman fræðilega þekkingu um hjúkrunaríhlutanir sem hafa áhrif á lífsgæði fullorðinna einstaklinga með LLT. Með því að varpa ljósi á árangursríkar hjúkrunaríhlutanir má auka þekkingu sem nýtist í klínísku starfi og stuðlar að bættri þjónustu við einstaklinga með LLT. Aðferð: Samþætt fræðileg samantekt byggð á 15 rannsóknum um áhrif hjúkrunaríhlutana á LLT. Notast var við gagnagrunnana CINAHL, ProQuest, PubMed og Web of Science til að finna ritrýndar rannsóknir með kerfisbundnum hætti. Leitarorð, ásamt inntöku- og útilokunarskilyrðum voru skilgreind áður en heimildaleit hófst. PICOTS-viðmið voru notuð til að setja upp leitarorð og PRISMA flæðirit til að lýsa ferli heimildaleitar. Einungis var leitað að rannsóknum sem fjölluðu um fullorðna einstaklinga með LLT á árunum 2021-2026, þar sem lífsgæði voru mæld sem útkomubreyta og áhrif hjúkrunaríhlutana metin. Að lokum voru 15 af 68 rannsóknum sem uppfylltu þessi skilyrði. Niðurstöður: Flestar rannsóknir sýndu fram á að hjúkrunaríhlutanir hefðu marktæk jákvæð áhrif á lífsgæði einstaklinga með LLT. Meðal þeirra eru hjúkrunarstýrð endurhæfing, valdeflandi og einstaklingsmiðaðar hjúkrunaríhlutanir með virkri eftirfylgd, stuðningur og tæknilausnir, auk sálfélagslegra og stafrænna hjúkrunaríhlutana. Hjúkrunaríhlutanir hafa einnig sýnt jákvæð áhrif á daglega virkni, sjálfsumönnun, einkenni sjúkdómsins og andlega líðan einstaklinga með LLT. Jafnframt hafa rannsóknir sýnt að fyrrnefndar hjúkrunaríhlutanir dragi úr sjúkrahúsinnlögnum og þörf á bráðaheilbrigðisþjónustu. Ályktanir: Draga má þá ályktun að hjúkrunaríhlutanir séu lykilatriði í meðferð, endurhæfingu og almennri hjúkrun einstaklinga með LLT. Sjúkdómurinn er alþjóðlegt heilbrigðisvandamál sem krefst gagnreyndra meðferða. Niðurstöðurnar hafa verulegt klínískt gildi fyrir hjúkrunarfræðinga, þar sem þær geta nýst til að bæta lífsgæði einstaklinga með LLT. Lykilorð: Langvinn lungnateppa, lífsgæði, hjúkrunaríhlutanir, lungnaendurhæfing, fullorðinn.","abstract_html":"Bakgrunnur: Langvinn lungnateppa (LLT) er alvarlegur öndunarfærasjúkdómur sem hrjáir yfir 250 milljón einstaklinga og er þriðja algengasta dánarorsök á heimsvísu. Sjúkdómurinn hefur veruleg áhrif á lífsgæði og daglega virkni einstaklinga. Mikil einkennabyrði fylgir honum sem getur haft umtalsverð áhrif á andlega heilsu. Hjúkrunarfræðingar gegna mikilvægu hlutverki í umönnun einstaklinga með LLT og geta bætt lífsgæði þeirra með markvissum hjúkrunaríhlutunum. Þeir geta meðal annars eflt sjálfsumönnun og meðferðarheldni, auk þess að veita fræðslu og sinna endurhæfingu. Tilgangur: Tilgangur þessarar fræðilegu samantektar var að greina og draga saman fræðilega þekkingu um hjúkrunaríhlutanir sem hafa áhrif á lífsgæði fullorðinna einstaklinga með LLT. Með því að varpa ljósi á árangursríkar hjúkrunaríhlutanir má auka þekkingu sem nýtist í klínísku starfi og stuðlar að bættri þjónustu við einstaklinga með LLT. Aðferð: Samþætt fræðileg samantekt byggð á 15 rannsóknum um áhrif hjúkrunaríhlutana á LLT. Notast var við gagnagrunnana CINAHL, ProQuest, PubMed og Web of Science til að finna ritrýndar rannsóknir með kerfisbundnum hætti. Leitarorð, ásamt inntöku- og útilokunarskilyrðum voru skilgreind áður en heimildaleit hófst. PICOTS-viðmið voru notuð til að setja upp leitarorð og PRISMA flæðirit til að lýsa ferli heimildaleitar. Einungis var leitað að rannsóknum sem fjölluðu um fullorðna einstaklinga með LLT á árunum 2021-2026, þar sem lífsgæði voru mæld sem útkomubreyta og áhrif hjúkrunaríhlutana metin. Að lokum voru 15 af 68 rannsóknum sem uppfylltu þessi skilyrði. Niðurstöður: Flestar rannsóknir sýndu fram á að hjúkrunaríhlutanir hefðu marktæk jákvæð áhrif á lífsgæði einstaklinga með LLT. Meðal þeirra eru hjúkrunarstýrð endurhæfing, valdeflandi og einstaklingsmiðaðar hjúkrunaríhlutanir með virkri eftirfylgd, stuðningur og tæknilausnir, auk sálfélagslegra og stafrænna hjúkrunaríhlutana. Hjúkrunaríhlutanir hafa einnig sýnt jákvæð áhrif á daglega virkni, sjálfsumönnun, einkenni sjúkdómsins og andlega líðan einstaklinga með LLT. Jafnframt hafa rannsóknir sýnt að fyrrnefndar hjúkrunaríhlutanir dragi úr sjúkrahúsinnlögnum og þörf á bráðaheilbrigðisþjónustu. Ályktanir: Draga má þá ályktun að hjúkrunaríhlutanir séu lykilatriði í meðferð, endurhæfingu og almennri hjúkrun einstaklinga með LLT. Sjúkdómurinn er alþjóðlegt heilbrigðisvandamál sem krefst gagnreyndra meðferða. Niðurstöðurnar hafa verulegt klínískt gildi fyrir hjúkrunarfræðinga, þar sem þær geta nýst til að bæta lífsgæði einstaklinga með LLT. Lykilorð: Langvinn lungnateppa, lífsgæði, hjúkrunaríhlutanir, lungnaendurhæfing, fullorðinn.","abstract_has_math":false,"creators":["Rebekka Rós Ívarsdóttir 2001-","Brynja Björk Guðmundsdóttir 2002-","Halla María Gústafsdóttir 2001-","Sara Rut M. Vilbergsdóttir 2001-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-05-15T12:20:29Z","date_published":"2026-05-15T12:20:29Z","updated_at":"2026-07-27T21:40:16Z","subjects":["Hjúkrunarfræði","Hjúkrun","Langvinn lungnateppa","Lífsgæði"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53124","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Rebekka Rós Ívarsdóttir 2001-","Brynja Björk Guðmundsdóttir 2002-","Halla María Gústafsdóttir 2001-","Sara Rut M. Vilbergsdóttir 2001-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-05-15T12:20:25Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-05-15T12:20:25Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-05-15T12:20:29Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Hjúkrunarfræði","Hjúkrun","Langvinn lungnateppa","Lífsgæði"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53124"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Bakgrunnur: Langvinn lungnateppa (LLT) er alvarlegur öndunarfærasjúkdómur sem hrjáir yfir 250 milljón einstaklinga og er þriðja algengasta dánarorsök á heimsvísu. Sjúkdómurinn hefur veruleg áhrif á lífsgæði og daglega virkni einstaklinga. Mikil einkennabyrði fylgir honum sem getur haft umtalsverð áhrif á andlega heilsu. Hjúkrunarfræðingar gegna mikilvægu hlutverki í umönnun einstaklinga með LLT og geta bætt lífsgæði þeirra með markvissum hjúkrunaríhlutunum. Þeir geta meðal annars eflt sjálfsumönnun og meðferðarheldni, auk þess að veita fræðslu og sinna endurhæfingu. Tilgangur: Tilgangur þessarar fræðilegu samantektar var að greina og draga saman fræðilega þekkingu um hjúkrunaríhlutanir sem hafa áhrif á lífsgæði fullorðinna einstaklinga með LLT. Með því að varpa ljósi á árangursríkar hjúkrunaríhlutanir má auka þekkingu sem nýtist í klínísku starfi og stuðlar að bættri þjónustu við einstaklinga með LLT. Aðferð: Samþætt fræðileg samantekt byggð á 15 rannsóknum um áhrif hjúkrunaríhlutana á LLT. Notast var við gagnagrunnana CINAHL, ProQuest, PubMed og Web of Science til að finna ritrýndar rannsóknir með kerfisbundnum hætti. Leitarorð, ásamt inntöku- og útilokunarskilyrðum voru skilgreind áður en heimildaleit hófst. PICOTS-viðmið voru notuð til að setja upp leitarorð og PRISMA flæðirit til að lýsa ferli heimildaleitar. Einungis var leitað að rannsóknum sem fjölluðu um fullorðna einstaklinga með LLT á árunum 2021-2026, þar sem lífsgæði voru mæld sem útkomubreyta og áhrif hjúkrunaríhlutana metin. Að lokum voru 15 af 68 rannsóknum sem uppfylltu þessi skilyrði. Niðurstöður: Flestar rannsóknir sýndu fram á að hjúkrunaríhlutanir hefðu marktæk jákvæð áhrif á lífsgæði einstaklinga með LLT. Meðal þeirra eru hjúkrunarstýrð endurhæfing, valdeflandi og einstaklingsmiðaðar hjúkrunaríhlutanir með virkri eftirfylgd, stuðningur og tæknilausnir, auk sálfélagslegra og stafrænna hjúkrunaríhlutana. Hjúkrunaríhlutanir hafa einnig sýnt jákvæð áhrif á daglega virkni, sjálfsumönnun, einkenni sjúkdómsins og andlega líðan einstaklinga með LLT. Jafnframt hafa rannsóknir sýnt að fyrrnefndar hjúkrunaríhlutanir dragi úr sjúkrahúsinnlögnum og þörf á bráðaheilbrigðisþjónustu. Ályktanir: Draga má þá ályktun að hjúkrunaríhlutanir séu lykilatriði í meðferð, endurhæfingu og almennri hjúkrun einstaklinga með LLT. Sjúkdómurinn er alþjóðlegt heilbrigðisvandamál sem krefst gagnreyndra meðferða. Niðurstöðurnar hafa verulegt klínískt gildi fyrir hjúkrunarfræðinga, þar sem þær geta nýst til að bæta lífsgæði einstaklinga með LLT. Lykilorð: Langvinn lungnateppa, lífsgæði, hjúkrunaríhlutanir, lungnaendurhæfing, fullorðinn.","Background: Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is a serious respiratory disease that affects over 250 million people and is the third leading cause of death worldwide. The disease has a significant impact on individuals quality of life and daily functioning. It is associated with a high symptom burden, which can substantially affect mental health. Nurses play an important role in the care of individuals with COPD and can improve their quality of life through targeted nursing interventions. These may include promoting self-care and treatment adherence, as well as providing education and rehabilitation. Objective: The purpose of this review was to analyze and summarize the scientific knowledge on nursing interventions that influence the quality of life of adults with COPD. By highlighting effective nursing interventions, the knowledge base can be expanded to support clinical practice and contribute to improved care for individuals with COPD. Method: An integrative review was conducted on 15 studies examining the effects of nursing interventions on adults with COPD. The databases CINAHL, ProQuest, Pubmed and Web of Science were used to systematically find peer-reviewed studies. Search terms, along with inclusion and exclusion criteria, were defined prior to the literature search. PICOTS criteria were used to develop the search terms, and a PRISMA flow diagram was used to describe the literature search process. Only studies focusing on adults with COPD published between 2021-2026 were included, in which quality of life was measured as an outcome variable and the effects of nursing interventions were assessed. In total, 15 studies met the inclusion criteria and were included in the analysis. Results: Most studies have demonstrated that nursing interventions have a significant positive impact on the quality of life of individuals with COPD. These include nurse-led rehabilitation, empowerment-based and individualized nursing interventions with active follow-up, support, technological solutions, as well as psychosocial and digital interventions. Nursing interventions have also been shown to positively affect daily functioning, self-care, disease symptoms, and the mental well-being of individuals with COPD. Furthermore, studies have shown that these nursing interventions reduce hospitalizations and the need for emergency medical care. Conclusions: Nursing interventions are a key component of the treatment, rehabilitation and overall care of individuals with COPD. This disease is a global health problem that requires evidence-based treatments. The findings have significant clinical value for nurses, as they can be used to improve the quality of life of individuals with COPD. Keywords: Chronic obstructive lung disease, quality of life, nursing interventions, pulmonary rehabilitation, adult."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Áhrif hjúkrunaríhlutana á lífsgæði fullorðinna einstaklinga með langvinna lungnateppu. Fræðileg samantekt"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Rebekka Rós Ívarsdóttir 2001-","Brynja Björk Guðmundsdóttir 2002-","Halla María Gústafsdóttir 2001-","Sara Rut M. Vilbergsdóttir 2001-"],"dc:date.accessioned":["2026-05-15T12:20:25Z"],"dc:date.available":["2026-05-15T12:20:25Z"],"dc:date.issued":["2026-05-15T12:20:29Z"],"dc:description.abstract":["Bakgrunnur: Langvinn lungnateppa (LLT) er alvarlegur öndunarfærasjúkdómur sem hrjáir yfir 250 milljón einstaklinga og er þriðja algengasta dánarorsök á heimsvísu. Sjúkdómurinn hefur veruleg áhrif á lífsgæði og daglega virkni einstaklinga. Mikil einkennabyrði fylgir honum sem getur haft umtalsverð áhrif á andlega heilsu. Hjúkrunarfræðingar gegna mikilvægu hlutverki í umönnun einstaklinga með LLT og geta bætt lífsgæði þeirra með markvissum hjúkrunaríhlutunum. Þeir geta meðal annars eflt sjálfsumönnun og meðferðarheldni, auk þess að veita fræðslu og sinna endurhæfingu. Tilgangur: Tilgangur þessarar fræðilegu samantektar var að greina og draga saman fræðilega þekkingu um hjúkrunaríhlutanir sem hafa áhrif á lífsgæði fullorðinna einstaklinga með LLT. Með því að varpa ljósi á árangursríkar hjúkrunaríhlutanir má auka þekkingu sem nýtist í klínísku starfi og stuðlar að bættri þjónustu við einstaklinga með LLT. Aðferð: Samþætt fræðileg samantekt byggð á 15 rannsóknum um áhrif hjúkrunaríhlutana á LLT. Notast var við gagnagrunnana CINAHL, ProQuest, PubMed og Web of Science til að finna ritrýndar rannsóknir með kerfisbundnum hætti. Leitarorð, ásamt inntöku- og útilokunarskilyrðum voru skilgreind áður en heimildaleit hófst. PICOTS-viðmið voru notuð til að setja upp leitarorð og PRISMA flæðirit til að lýsa ferli heimildaleitar. Einungis var leitað að rannsóknum sem fjölluðu um fullorðna einstaklinga með LLT á árunum 2021-2026, þar sem lífsgæði voru mæld sem útkomubreyta og áhrif hjúkrunaríhlutana metin. Að lokum voru 15 af 68 rannsóknum sem uppfylltu þessi skilyrði. Niðurstöður: Flestar rannsóknir sýndu fram á að hjúkrunaríhlutanir hefðu marktæk jákvæð áhrif á lífsgæði einstaklinga með LLT. Meðal þeirra eru hjúkrunarstýrð endurhæfing, valdeflandi og einstaklingsmiðaðar hjúkrunaríhlutanir með virkri eftirfylgd, stuðningur og tæknilausnir, auk sálfélagslegra og stafrænna hjúkrunaríhlutana. Hjúkrunaríhlutanir hafa einnig sýnt jákvæð áhrif á daglega virkni, sjálfsumönnun, einkenni sjúkdómsins og andlega líðan einstaklinga með LLT. Jafnframt hafa rannsóknir sýnt að fyrrnefndar hjúkrunaríhlutanir dragi úr sjúkrahúsinnlögnum og þörf á bráðaheilbrigðisþjónustu. Ályktanir: Draga má þá ályktun að hjúkrunaríhlutanir séu lykilatriði í meðferð, endurhæfingu og almennri hjúkrun einstaklinga með LLT. Sjúkdómurinn er alþjóðlegt heilbrigðisvandamál sem krefst gagnreyndra meðferða. Niðurstöðurnar hafa verulegt klínískt gildi fyrir hjúkrunarfræðinga, þar sem þær geta nýst til að bæta lífsgæði einstaklinga með LLT. Lykilorð: Langvinn lungnateppa, lífsgæði, hjúkrunaríhlutanir, lungnaendurhæfing, fullorðinn.","Background: Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is a serious respiratory disease that affects over 250 million people and is the third leading cause of death worldwide. The disease has a significant impact on individuals quality of life and daily functioning. It is associated with a high symptom burden, which can substantially affect mental health. Nurses play an important role in the care of individuals with COPD and can improve their quality of life through targeted nursing interventions. These may include promoting self-care and treatment adherence, as well as providing education and rehabilitation. Objective: The purpose of this review was to analyze and summarize the scientific knowledge on nursing interventions that influence the quality of life of adults with COPD. By highlighting effective nursing interventions, the knowledge base can be expanded to support clinical practice and contribute to improved care for individuals with COPD. Method: An integrative review was conducted on 15 studies examining the effects of nursing interventions on adults with COPD. The databases CINAHL, ProQuest, Pubmed and Web of Science were used to systematically find peer-reviewed studies. Search terms, along with inclusion and exclusion criteria, were defined prior to the literature search. PICOTS criteria were used to develop the search terms, and a PRISMA flow diagram was used to describe the literature search process. Only studies focusing on adults with COPD published between 2021-2026 were included, in which quality of life was measured as an outcome variable and the effects of nursing interventions were assessed. In total, 15 studies met the inclusion criteria and were included in the analysis. Results: Most studies have demonstrated that nursing interventions have a significant positive impact on the quality of life of individuals with COPD. These include nurse-led rehabilitation, empowerment-based and individualized nursing interventions with active follow-up, support, technological solutions, as well as psychosocial and digital interventions. Nursing interventions have also been shown to positively affect daily functioning, self-care, disease symptoms, and the mental well-being of individuals with COPD. Furthermore, studies have shown that these nursing interventions reduce hospitalizations and the need for emergency medical care. Conclusions: Nursing interventions are a key component of the treatment, rehabilitation and overall care of individuals with COPD. This disease is a global health problem that requires evidence-based treatments. The findings have significant clinical value for nurses, as they can be used to improve the quality of life of individuals with COPD. Keywords: Chronic obstructive lung disease, quality of life, nursing interventions, pulmonary rehabilitation, adult."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53124"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Hjúkrunarfræði","Hjúkrun","Langvinn lungnateppa","Lífsgæði"],"dc:title":["Áhrif hjúkrunaríhlutana á lífsgæði fullorðinna einstaklinga með langvinna lungnateppu. Fræðileg samantekt"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:40:16Z"}