{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/52336"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/52336","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Staða sakhæfra geðfatlaðara fanga í íslensku réttarvörslukerfi með tilliti til mannréttinda og þjónustu","abstract":"Staða geðfatlaðra fanga innan íslenska réttarvörslukerfisins er alvarlegt málefni sem getur haft veruleg áhrif á sjálfstæði, líðan og möguleika þeirra til endurhæfingar. Í þessari ritgerð er gerður greinarmunur á hugtökunum geðrænar áskoranir og geðfötlun, þar sem geðrænar áskoranir vísa til fjölbreyttra geðrænna erfiðleika á meðan geðfötlun felur í sér langvarandi skerðingu sem hefur áhrif á daglegt líf og þátttöku í samfélaginu. Markmið ritgerðarinnar er að greina stöðu geðfatlaðra einstaklinga innan íslenska réttarvörslukerfisins með tilliti til mannréttinda og þjónustu. Einnig er leitast við að varpa ljósi á úrbætur ef þörf er á. Sjónum er sérstaklega beint að sakhæfum geðfötluðum föngum en það eru einstaklingar sem teljast bera refsiábyrgð samkvæmt lögum þrátt fyrir geðfötlun. Ritgerðin leitast við að svara rannsóknarspurningunni: Hver er staða sakhæfra geðfatlaðra fanga í íslensku réttarvörslukerfi með tilliti til mannréttinda og þjónustu? Rannsóknin er fræðileg greining sem byggir á fjölbreyttum heimildum þar á meðal fræðilegum heimildum, opinberum gögnum, lögum og alþjóðlegum mannréttindasamningum. Niðurstöður benda til þess að staða sakhæfra geðfatlaðra fanga sé veik og að þeir geti staðið frammi fyrir aðstæðum sem hafa neikvæð áhrif á líðan þeirra og réttindi. Bent hefur verið á að meðferðir þeirra geti talist grimmilegar, ómannlegar og vanvirðandi samkvæmt alþjóðlegum mannréttindasamningum. Einnig kemur fram að skortur sé á sérhæfðum úrræðum fyrir sakhæfa geðfatlaða fanga sem getur haft langvarandi áhrif á heilsu þeirra og tækifæri til endurhæfingar.","abstract_html":"Staða geðfatlaðra fanga innan íslenska réttarvörslukerfisins er alvarlegt málefni sem getur haft veruleg áhrif á sjálfstæði, líðan og möguleika þeirra til endurhæfingar. Í þessari ritgerð er gerður greinarmunur á hugtökunum geðrænar áskoranir og geðfötlun, þar sem geðrænar áskoranir vísa til fjölbreyttra geðrænna erfiðleika á meðan geðfötlun felur í sér langvarandi skerðingu sem hefur áhrif á daglegt líf og þátttöku í samfélaginu. Markmið ritgerðarinnar er að greina stöðu geðfatlaðra einstaklinga innan íslenska réttarvörslukerfisins með tilliti til mannréttinda og þjónustu. Einnig er leitast við að varpa ljósi á úrbætur ef þörf er á. Sjónum er sérstaklega beint að sakhæfum geðfötluðum föngum en það eru einstaklingar sem teljast bera refsiábyrgð samkvæmt lögum þrátt fyrir geðfötlun. Ritgerðin leitast við að svara rannsóknarspurningunni: Hver er staða sakhæfra geðfatlaðra fanga í íslensku réttarvörslukerfi með tilliti til mannréttinda og þjónustu? Rannsóknin er fræðileg greining sem byggir á fjölbreyttum heimildum þar á meðal fræðilegum heimildum, opinberum gögnum, lögum og alþjóðlegum mannréttindasamningum. Niðurstöður benda til þess að staða sakhæfra geðfatlaðra fanga sé veik og að þeir geti staðið frammi fyrir aðstæðum sem hafa neikvæð áhrif á líðan þeirra og réttindi. Bent hefur verið á að meðferðir þeirra geti talist grimmilegar, ómannlegar og vanvirðandi samkvæmt alþjóðlegum mannréttindasamningum. Einnig kemur fram að skortur sé á sérhæfðum úrræðum fyrir sakhæfa geðfatlaða fanga sem getur haft langvarandi áhrif á heilsu þeirra og tækifæri til endurhæfingar.","abstract_has_math":false,"creators":["Eygló Rún Árnadóttir 2001-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-04-20T10:24:20Z","date_published":"2026-04-20T10:24:20Z","updated_at":"2026-07-27T21:40:48Z","subjects":["Þroskaþjálfafræði","Geðfatlaðir","Fangar"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/52336","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Eygló Rún Árnadóttir 2001-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-04-20T10:24:16Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-04-20T10:24:16Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-04-20T10:24:20Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Þroskaþjálfafræði","Geðfatlaðir","Fangar"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/52336"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Staða geðfatlaðra fanga innan íslenska réttarvörslukerfisins er alvarlegt málefni sem getur haft veruleg áhrif á sjálfstæði, líðan og möguleika þeirra til endurhæfingar. Í þessari ritgerð er gerður greinarmunur á hugtökunum geðrænar áskoranir og geðfötlun, þar sem geðrænar áskoranir vísa til fjölbreyttra geðrænna erfiðleika á meðan geðfötlun felur í sér langvarandi skerðingu sem hefur áhrif á daglegt líf og þátttöku í samfélaginu. Markmið ritgerðarinnar er að greina stöðu geðfatlaðra einstaklinga innan íslenska réttarvörslukerfisins með tilliti til mannréttinda og þjónustu. Einnig er leitast við að varpa ljósi á úrbætur ef þörf er á. Sjónum er sérstaklega beint að sakhæfum geðfötluðum föngum en það eru einstaklingar sem teljast bera refsiábyrgð samkvæmt lögum þrátt fyrir geðfötlun. Ritgerðin leitast við að svara rannsóknarspurningunni: Hver er staða sakhæfra geðfatlaðra fanga í íslensku réttarvörslukerfi með tilliti til mannréttinda og þjónustu? Rannsóknin er fræðileg greining sem byggir á fjölbreyttum heimildum þar á meðal fræðilegum heimildum, opinberum gögnum, lögum og alþjóðlegum mannréttindasamningum. Niðurstöður benda til þess að staða sakhæfra geðfatlaðra fanga sé veik og að þeir geti staðið frammi fyrir aðstæðum sem hafa neikvæð áhrif á líðan þeirra og réttindi. Bent hefur verið á að meðferðir þeirra geti talist grimmilegar, ómannlegar og vanvirðandi samkvæmt alþjóðlegum mannréttindasamningum. Einnig kemur fram að skortur sé á sérhæfðum úrræðum fyrir sakhæfa geðfatlaða fanga sem getur haft langvarandi áhrif á heilsu þeirra og tækifæri til endurhæfingar."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Staða sakhæfra geðfatlaðara fanga í íslensku réttarvörslukerfi með tilliti til mannréttinda og þjónustu"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Eygló Rún Árnadóttir 2001-"],"dc:date.accessioned":["2026-04-20T10:24:16Z"],"dc:date.available":["2026-04-20T10:24:16Z"],"dc:date.issued":["2026-04-20T10:24:20Z"],"dc:description.abstract":["Staða geðfatlaðra fanga innan íslenska réttarvörslukerfisins er alvarlegt málefni sem getur haft veruleg áhrif á sjálfstæði, líðan og möguleika þeirra til endurhæfingar. Í þessari ritgerð er gerður greinarmunur á hugtökunum geðrænar áskoranir og geðfötlun, þar sem geðrænar áskoranir vísa til fjölbreyttra geðrænna erfiðleika á meðan geðfötlun felur í sér langvarandi skerðingu sem hefur áhrif á daglegt líf og þátttöku í samfélaginu. Markmið ritgerðarinnar er að greina stöðu geðfatlaðra einstaklinga innan íslenska réttarvörslukerfisins með tilliti til mannréttinda og þjónustu. Einnig er leitast við að varpa ljósi á úrbætur ef þörf er á. Sjónum er sérstaklega beint að sakhæfum geðfötluðum föngum en það eru einstaklingar sem teljast bera refsiábyrgð samkvæmt lögum þrátt fyrir geðfötlun. Ritgerðin leitast við að svara rannsóknarspurningunni: Hver er staða sakhæfra geðfatlaðra fanga í íslensku réttarvörslukerfi með tilliti til mannréttinda og þjónustu? Rannsóknin er fræðileg greining sem byggir á fjölbreyttum heimildum þar á meðal fræðilegum heimildum, opinberum gögnum, lögum og alþjóðlegum mannréttindasamningum. Niðurstöður benda til þess að staða sakhæfra geðfatlaðra fanga sé veik og að þeir geti staðið frammi fyrir aðstæðum sem hafa neikvæð áhrif á líðan þeirra og réttindi. Bent hefur verið á að meðferðir þeirra geti talist grimmilegar, ómannlegar og vanvirðandi samkvæmt alþjóðlegum mannréttindasamningum. Einnig kemur fram að skortur sé á sérhæfðum úrræðum fyrir sakhæfa geðfatlaða fanga sem getur haft langvarandi áhrif á heilsu þeirra og tækifæri til endurhæfingar."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/52336"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Þroskaþjálfafræði","Geðfatlaðir","Fangar"],"dc:title":["Staða sakhæfra geðfatlaðara fanga í íslensku réttarvörslukerfi með tilliti til mannréttinda og þjónustu"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:40:48Z"}