{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/52189"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/52189","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Kerfisbundin fræðileg samantekt á eigindlegum rannsóknum","abstract":"Bakgrunnur: Vísbendingar eru um að ef barn fær ekki ábótagjöf á sjúkrahúsi hafi það jákvætt forspágildi fyrir velgengni brjóstagjafar. Rannsóknir hafa sýnt að ábótagjafir hafa áhrif á tíðni og lengd brjóstagjafar og ætti ábótagjöf á sjúkrahúsi að vera tímabundin íhlutun vegna læknisfræðilegra ástæðna. Menning og viðhorf fagfólks geta haft áhrif á upphaf brjóstagjafar. Reynsla og hugmyndafræði ljósmæðra um stuðning, þekkingu, viðhorf og færni í brjóstagjöf getur haft áhrif á viðhorf þeirra til ábótagjafa og stuðning við brjóstagjöf. Tilgangur: Að varpa ljósi á viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Aðferð: Notast var við samsetta heildarmynd (e. meta-aggregation) til að safna saman gögnum úr eigindlegum rannsóknum til að skoða viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Framkvæmd var kerfisbundin leit í viðurkenndum gagnasöfnum, PubMed, Web of Science og CINAHL með fyrir fram ákveðnum leitarorðum. Stuðst var við aðferðafræði Joanna Briggs Institute (JBI), fyrir eigindlegar rannsóknir við gæðamat á rannsóknum. Jafnframt var stuðst við PRISMA yfirlýsinguna við framsetningu niðurstaðna og þær samþættar í Matrix sem gefur yfirsýn yfir rannsóknir samantektarinnar. Niðurstöður: Alls fengust 923 niðurstöður, 673 titlar rannsókna voru skimaðir með tilliti til rannsóknarspurningar og uppfylltu 7 rannsóknir inntökuskilyrði og voru teknar með í samantektina. Niðurstöður voru flokkaðar í tvö yfirþemu: „Þættir sem styðja við brjóstagjöf“ og „Þættir sem letja brjóstagjöf“. Undirflokkar undir styðjandi þætti voru tveir: „fræðsla“ og „stuðningur“. Undirflokkar undir letjandi þætti voru þrír: „löngun til að vernda móður“, „tímaskortur“ og „ófullnægjandi stuðningur og fræðsla“. Til varð samsett niðurstaða um „viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura“. Ályktun: Niðurstöður benda til að bæði séu til staðar hvetjandi og letjandi þættir með tilliti til stuðnings ljósmæðra við brjóstagjöf og viðhorf þeirra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Flestar ljósmæður vilja styðja við brjóstagjöf en tímaskortur og tilfinning um að vilja styðja við og hjálpa þreyttum mæðrum getur ýtt undir tíðari ábótagjafir til heilbrigðra nýbura. Samantektin sýnir að mikil þörf er á að rannsaka betur þetta viðfangsefni til að skilja betur hvaða þættir hafa áhrif á viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa. Lykilorð: Brjóstagjöf, ábótagjöf, sængurlega, ljósmóðir og viðhorf.","abstract_html":"Bakgrunnur: Vísbendingar eru um að ef barn fær ekki ábótagjöf á sjúkrahúsi hafi það jákvætt forspágildi fyrir velgengni brjóstagjafar. Rannsóknir hafa sýnt að ábótagjafir hafa áhrif á tíðni og lengd brjóstagjafar og ætti ábótagjöf á sjúkrahúsi að vera tímabundin íhlutun vegna læknisfræðilegra ástæðna. Menning og viðhorf fagfólks geta haft áhrif á upphaf brjóstagjafar. Reynsla og hugmyndafræði ljósmæðra um stuðning, þekkingu, viðhorf og færni í brjóstagjöf getur haft áhrif á viðhorf þeirra til ábótagjafa og stuðning við brjóstagjöf. Tilgangur: Að varpa ljósi á viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Aðferð: Notast var við samsetta heildarmynd (e. meta-aggregation) til að safna saman gögnum úr eigindlegum rannsóknum til að skoða viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Framkvæmd var kerfisbundin leit í viðurkenndum gagnasöfnum, PubMed, Web of Science og CINAHL með fyrir fram ákveðnum leitarorðum. Stuðst var við aðferðafræði Joanna Briggs Institute (JBI), fyrir eigindlegar rannsóknir við gæðamat á rannsóknum. Jafnframt var stuðst við PRISMA yfirlýsinguna við framsetningu niðurstaðna og þær samþættar í Matrix sem gefur yfirsýn yfir rannsóknir samantektarinnar. Niðurstöður: Alls fengust 923 niðurstöður, 673 titlar rannsókna voru skimaðir með tilliti til rannsóknarspurningar og uppfylltu 7 rannsóknir inntökuskilyrði og voru teknar með í samantektina. Niðurstöður voru flokkaðar í tvö yfirþemu: „Þættir sem styðja við brjóstagjöf“ og „Þættir sem letja brjóstagjöf“. Undirflokkar undir styðjandi þætti voru tveir: „fræðsla“ og „stuðningur“. Undirflokkar undir letjandi þætti voru þrír: „löngun til að vernda móður“, „tímaskortur“ og „ófullnægjandi stuðningur og fræðsla“. Til varð samsett niðurstaða um „viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura“. Ályktun: Niðurstöður benda til að bæði séu til staðar hvetjandi og letjandi þættir með tilliti til stuðnings ljósmæðra við brjóstagjöf og viðhorf þeirra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Flestar ljósmæður vilja styðja við brjóstagjöf en tímaskortur og tilfinning um að vilja styðja við og hjálpa þreyttum mæðrum getur ýtt undir tíðari ábótagjafir til heilbrigðra nýbura. Samantektin sýnir að mikil þörf er á að rannsaka betur þetta viðfangsefni til að skilja betur hvaða þættir hafa áhrif á viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa. Lykilorð: Brjóstagjöf, ábótagjöf, sængurlega, ljósmóðir og viðhorf.","abstract_has_math":false,"creators":["Ólöf Ýr Ragnarsdóttir 1990-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-04-09T08:15:20Z","date_published":"2026-04-09T08:15:20Z","updated_at":"2026-07-27T21:37:05Z","subjects":["Ljósmóðurfræði","Ljósmæður","Brjóstagjöf","Nýburar","Viðhorf"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/52189","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ólöf Ýr Ragnarsdóttir 1990-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-04-09T08:15:16Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-04-09T08:15:16Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-04-09T08:15:20Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Ljósmóðurfræði","Ljósmæður","Brjóstagjöf","Nýburar","Viðhorf"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/52189"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Bakgrunnur: Vísbendingar eru um að ef barn fær ekki ábótagjöf á sjúkrahúsi hafi það jákvætt forspágildi fyrir velgengni brjóstagjafar. Rannsóknir hafa sýnt að ábótagjafir hafa áhrif á tíðni og lengd brjóstagjafar og ætti ábótagjöf á sjúkrahúsi að vera tímabundin íhlutun vegna læknisfræðilegra ástæðna. Menning og viðhorf fagfólks geta haft áhrif á upphaf brjóstagjafar. Reynsla og hugmyndafræði ljósmæðra um stuðning, þekkingu, viðhorf og færni í brjóstagjöf getur haft áhrif á viðhorf þeirra til ábótagjafa og stuðning við brjóstagjöf. Tilgangur: Að varpa ljósi á viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Aðferð: Notast var við samsetta heildarmynd (e. meta-aggregation) til að safna saman gögnum úr eigindlegum rannsóknum til að skoða viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Framkvæmd var kerfisbundin leit í viðurkenndum gagnasöfnum, PubMed, Web of Science og CINAHL með fyrir fram ákveðnum leitarorðum. Stuðst var við aðferðafræði Joanna Briggs Institute (JBI), fyrir eigindlegar rannsóknir við gæðamat á rannsóknum. Jafnframt var stuðst við PRISMA yfirlýsinguna við framsetningu niðurstaðna og þær samþættar í Matrix sem gefur yfirsýn yfir rannsóknir samantektarinnar. Niðurstöður: Alls fengust 923 niðurstöður, 673 titlar rannsókna voru skimaðir með tilliti til rannsóknarspurningar og uppfylltu 7 rannsóknir inntökuskilyrði og voru teknar með í samantektina. Niðurstöður voru flokkaðar í tvö yfirþemu: „Þættir sem styðja við brjóstagjöf“ og „Þættir sem letja brjóstagjöf“. Undirflokkar undir styðjandi þætti voru tveir: „fræðsla“ og „stuðningur“. Undirflokkar undir letjandi þætti voru þrír: „löngun til að vernda móður“, „tímaskortur“ og „ófullnægjandi stuðningur og fræðsla“. Til varð samsett niðurstaða um „viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura“. Ályktun: Niðurstöður benda til að bæði séu til staðar hvetjandi og letjandi þættir með tilliti til stuðnings ljósmæðra við brjóstagjöf og viðhorf þeirra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Flestar ljósmæður vilja styðja við brjóstagjöf en tímaskortur og tilfinning um að vilja styðja við og hjálpa þreyttum mæðrum getur ýtt undir tíðari ábótagjafir til heilbrigðra nýbura. Samantektin sýnir að mikil þörf er á að rannsaka betur þetta viðfangsefni til að skilja betur hvaða þættir hafa áhrif á viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa. Lykilorð: Brjóstagjöf, ábótagjöf, sængurlega, ljósmóðir og viðhorf."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Kerfisbundin fræðileg samantekt á eigindlegum rannsóknum","Midwives attitudes towards supplements to healthy newborns. A Qualitative systematic review"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Ólöf Ýr Ragnarsdóttir 1990-"],"dc:date.accessioned":["2026-04-09T08:15:16Z"],"dc:date.available":["2026-04-09T08:15:16Z"],"dc:date.issued":["2026-04-09T08:15:20Z"],"dc:description.abstract":["Bakgrunnur: Vísbendingar eru um að ef barn fær ekki ábótagjöf á sjúkrahúsi hafi það jákvætt forspágildi fyrir velgengni brjóstagjafar. Rannsóknir hafa sýnt að ábótagjafir hafa áhrif á tíðni og lengd brjóstagjafar og ætti ábótagjöf á sjúkrahúsi að vera tímabundin íhlutun vegna læknisfræðilegra ástæðna. Menning og viðhorf fagfólks geta haft áhrif á upphaf brjóstagjafar. Reynsla og hugmyndafræði ljósmæðra um stuðning, þekkingu, viðhorf og færni í brjóstagjöf getur haft áhrif á viðhorf þeirra til ábótagjafa og stuðning við brjóstagjöf. Tilgangur: Að varpa ljósi á viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Aðferð: Notast var við samsetta heildarmynd (e. meta-aggregation) til að safna saman gögnum úr eigindlegum rannsóknum til að skoða viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Framkvæmd var kerfisbundin leit í viðurkenndum gagnasöfnum, PubMed, Web of Science og CINAHL með fyrir fram ákveðnum leitarorðum. Stuðst var við aðferðafræði Joanna Briggs Institute (JBI), fyrir eigindlegar rannsóknir við gæðamat á rannsóknum. Jafnframt var stuðst við PRISMA yfirlýsinguna við framsetningu niðurstaðna og þær samþættar í Matrix sem gefur yfirsýn yfir rannsóknir samantektarinnar. Niðurstöður: Alls fengust 923 niðurstöður, 673 titlar rannsókna voru skimaðir með tilliti til rannsóknarspurningar og uppfylltu 7 rannsóknir inntökuskilyrði og voru teknar með í samantektina. Niðurstöður voru flokkaðar í tvö yfirþemu: „Þættir sem styðja við brjóstagjöf“ og „Þættir sem letja brjóstagjöf“. Undirflokkar undir styðjandi þætti voru tveir: „fræðsla“ og „stuðningur“. Undirflokkar undir letjandi þætti voru þrír: „löngun til að vernda móður“, „tímaskortur“ og „ófullnægjandi stuðningur og fræðsla“. Til varð samsett niðurstaða um „viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura“. Ályktun: Niðurstöður benda til að bæði séu til staðar hvetjandi og letjandi þættir með tilliti til stuðnings ljósmæðra við brjóstagjöf og viðhorf þeirra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Flestar ljósmæður vilja styðja við brjóstagjöf en tímaskortur og tilfinning um að vilja styðja við og hjálpa þreyttum mæðrum getur ýtt undir tíðari ábótagjafir til heilbrigðra nýbura. Samantektin sýnir að mikil þörf er á að rannsaka betur þetta viðfangsefni til að skilja betur hvaða þættir hafa áhrif á viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa. Lykilorð: Brjóstagjöf, ábótagjöf, sængurlega, ljósmóðir og viðhorf."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/52189"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Ljósmóðurfræði","Ljósmæður","Brjóstagjöf","Nýburar","Viðhorf"],"dc:title":["Viðhorf ljósmæðra til ábótagjafa heilbrigðra nýbura. Kerfisbundin fræðileg samantekt á eigindlegum rannsóknum","Midwives attitudes towards supplements to healthy newborns. A Qualitative systematic review"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:37:05Z"}