{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/49901"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/49901","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Öryggi í fararbroddi: hvetjandi og letjandi þættir í öryggismenningu gjörgæsludeilda: Fræðileg samantekt með kerfisbundinni aðferð","abstract":"Bakgrunnur: Á gjörgæsludeildum liggja alvarlega veikir sjúklingar sem eiga á hættu að verða fyrir óvæntum atvikum, sem tengjast daglegum störfum á gjörgæsludeildum. Hátækni umhverfi gjörgæsludeilda og þær sérhæfðu meðferðir sem veittar eru þar, eru meðal þeirra þátta sem gera sjúklinga á gjörgæsludeildum berskjaldaða fyrir atvikum. Tilgangur: Að efla öryggi sjúklinga á gjörgæsludeildum og dýpka skilning á þeim þáttum sem móta öryggismenningu og áhættu innan þessarar sérhæfðu heilbrigðisþjónustu. Aðferð: Fræðileg samantekt með kerfisbundinni aðferð eigindlegra, megindlegra og blandaðra rannsókna. Heimildaleit fór fram á PubMed, Web of Science, Science Direct og CINAHL og notast var við PRISMA flæðirit til að lýsa heimildaleit. Framkvæmt var gæðamat á lykilrannsóknum eftir gæðavísum Joanna Briggs Institute. Rannsóknir voru settar upp í yfirlitstöflu og voru niðurstöður þeirra samþættar í texta. Niðurstöður: Fjörutíu og þrjár rannsóknir með þátttakendum (N=18.459) frá 19 löndum stóðust inntökuskilyrði. Niðurstöður sýndu að starfsumhverfi hjúkrunarfræðinga, óþarfa viðvörunarhljóð, skortur á þekkingu og ónóg þjálfun hjúkrunarfræðinga voru letjandi þættir í öryggismenningu gjörgæsludeilda. Truflanir við upplýsingagjöf hjúkrunarfræðinga, hindranir við skráningu atvika og vinnuálag töldust einnig til letjandi þátta í öryggismenningu gjörgæsludeilda. Jafnframt bentu niðurstöður til að hjúkrunarfræðingar með langa starfsreynslu sem tileinka sér gagnreynda þekkingu og hjúkrunarfræðingar með sérmenntun dragi úr tíðni óvæntra atvika á gjörgæsludeild. Markviss upplýsingagjöf á vaktaskiptum, aukin færni- og hermikennsla hjúkrunarfræðinga og starfsumhverfi sem hvetur til atvikaskráningar töldust til hvetjandi þátta í öryggismenningu gjörgæsludeilda. Ályktun: Rannsóknir á öryggi sjúklinga hafa aðallega einblínt á starfsumhverfi og þekkingu hjúkrunarfræðinga. Ljóst er að þörf er á frekari rannsóknum á öryggi sjúklinga út frá upplifun og reynslu sjúklinganna sjálfra en slíkar rannsóknir gætu stuðlað að bættri meðferð og auknu öryggi sjúklinga á gjörgæsludeildum. Lykilorð: Öryggi sjúklinga, gjörgæsludeildir, gjörgæslumeðferð, hjúkrun","abstract_html":"Bakgrunnur: Á gjörgæsludeildum liggja alvarlega veikir sjúklingar sem eiga á hættu að verða fyrir óvæntum atvikum, sem tengjast daglegum störfum á gjörgæsludeildum. Hátækni umhverfi gjörgæsludeilda og þær sérhæfðu meðferðir sem veittar eru þar, eru meðal þeirra þátta sem gera sjúklinga á gjörgæsludeildum berskjaldaða fyrir atvikum. Tilgangur: Að efla öryggi sjúklinga á gjörgæsludeildum og dýpka skilning á þeim þáttum sem móta öryggismenningu og áhættu innan þessarar sérhæfðu heilbrigðisþjónustu. Aðferð: Fræðileg samantekt með kerfisbundinni aðferð eigindlegra, megindlegra og blandaðra rannsókna. Heimildaleit fór fram á PubMed, Web of Science, Science Direct og CINAHL og notast var við PRISMA flæðirit til að lýsa heimildaleit. Framkvæmt var gæðamat á lykilrannsóknum eftir gæðavísum Joanna Briggs Institute. Rannsóknir voru settar upp í yfirlitstöflu og voru niðurstöður þeirra samþættar í texta. Niðurstöður: Fjörutíu og þrjár rannsóknir með þátttakendum (N=18.459) frá 19 löndum stóðust inntökuskilyrði. Niðurstöður sýndu að starfsumhverfi hjúkrunarfræðinga, óþarfa viðvörunarhljóð, skortur á þekkingu og ónóg þjálfun hjúkrunarfræðinga voru letjandi þættir í öryggismenningu gjörgæsludeilda. Truflanir við upplýsingagjöf hjúkrunarfræðinga, hindranir við skráningu atvika og vinnuálag töldust einnig til letjandi þátta í öryggismenningu gjörgæsludeilda. Jafnframt bentu niðurstöður til að hjúkrunarfræðingar með langa starfsreynslu sem tileinka sér gagnreynda þekkingu og hjúkrunarfræðingar með sérmenntun dragi úr tíðni óvæntra atvika á gjörgæsludeild. Markviss upplýsingagjöf á vaktaskiptum, aukin færni- og hermikennsla hjúkrunarfræðinga og starfsumhverfi sem hvetur til atvikaskráningar töldust til hvetjandi þátta í öryggismenningu gjörgæsludeilda. Ályktun: Rannsóknir á öryggi sjúklinga hafa aðallega einblínt á starfsumhverfi og þekkingu hjúkrunarfræðinga. Ljóst er að þörf er á frekari rannsóknum á öryggi sjúklinga út frá upplifun og reynslu sjúklinganna sjálfra en slíkar rannsóknir gætu stuðlað að bættri meðferð og auknu öryggi sjúklinga á gjörgæsludeildum. Lykilorð: Öryggi sjúklinga, gjörgæsludeildir, gjörgæslumeðferð, hjúkrun","abstract_has_math":false,"creators":["Ragnhildur Jónmundsdóttir 1998-","Edda Emelía Arnarsdóttir 2000-","Hildur Margrét Birkisdóttir 2000-","Lára Guðrún Sigurjónsdóttir 2001-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025-05-06T12:09:28Z","date_published":"2025-05-06T12:09:28Z","updated_at":"2026-07-27T21:39:44Z","subjects":["Hjúkrunarfræði","Gjörgæsla","Gjörgæsluhjúkrun","Öryggi sjúklinga"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/49901","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ragnhildur Jónmundsdóttir 1998-","Edda Emelía Arnarsdóttir 2000-","Hildur Margrét Birkisdóttir 2000-","Lára Guðrún Sigurjónsdóttir 2001-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2025-05-06T12:09:28Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2025-05-06T12:09:28Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2025-05-06T12:09:28Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Hjúkrunarfræði","Gjörgæsla","Gjörgæsluhjúkrun","Öryggi sjúklinga"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/49901"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Bakgrunnur: Á gjörgæsludeildum liggja alvarlega veikir sjúklingar sem eiga á hættu að verða fyrir óvæntum atvikum, sem tengjast daglegum störfum á gjörgæsludeildum. Hátækni umhverfi gjörgæsludeilda og þær sérhæfðu meðferðir sem veittar eru þar, eru meðal þeirra þátta sem gera sjúklinga á gjörgæsludeildum berskjaldaða fyrir atvikum. Tilgangur: Að efla öryggi sjúklinga á gjörgæsludeildum og dýpka skilning á þeim þáttum sem móta öryggismenningu og áhættu innan þessarar sérhæfðu heilbrigðisþjónustu. Aðferð: Fræðileg samantekt með kerfisbundinni aðferð eigindlegra, megindlegra og blandaðra rannsókna. Heimildaleit fór fram á PubMed, Web of Science, Science Direct og CINAHL og notast var við PRISMA flæðirit til að lýsa heimildaleit. Framkvæmt var gæðamat á lykilrannsóknum eftir gæðavísum Joanna Briggs Institute. Rannsóknir voru settar upp í yfirlitstöflu og voru niðurstöður þeirra samþættar í texta. Niðurstöður: Fjörutíu og þrjár rannsóknir með þátttakendum (N=18.459) frá 19 löndum stóðust inntökuskilyrði. Niðurstöður sýndu að starfsumhverfi hjúkrunarfræðinga, óþarfa viðvörunarhljóð, skortur á þekkingu og ónóg þjálfun hjúkrunarfræðinga voru letjandi þættir í öryggismenningu gjörgæsludeilda. Truflanir við upplýsingagjöf hjúkrunarfræðinga, hindranir við skráningu atvika og vinnuálag töldust einnig til letjandi þátta í öryggismenningu gjörgæsludeilda. Jafnframt bentu niðurstöður til að hjúkrunarfræðingar með langa starfsreynslu sem tileinka sér gagnreynda þekkingu og hjúkrunarfræðingar með sérmenntun dragi úr tíðni óvæntra atvika á gjörgæsludeild. Markviss upplýsingagjöf á vaktaskiptum, aukin færni- og hermikennsla hjúkrunarfræðinga og starfsumhverfi sem hvetur til atvikaskráningar töldust til hvetjandi þátta í öryggismenningu gjörgæsludeilda. Ályktun: Rannsóknir á öryggi sjúklinga hafa aðallega einblínt á starfsumhverfi og þekkingu hjúkrunarfræðinga. Ljóst er að þörf er á frekari rannsóknum á öryggi sjúklinga út frá upplifun og reynslu sjúklinganna sjálfra en slíkar rannsóknir gætu stuðlað að bættri meðferð og auknu öryggi sjúklinga á gjörgæsludeildum. Lykilorð: Öryggi sjúklinga, gjörgæsludeildir, gjörgæslumeðferð, hjúkrun","Background: In intensive care units (ICUs) critically ill patients who are highly vulnerable to adverse events are cared for. The high-tech, high-intensity ICU environment, combined with complex and specialized care demands, increases exposure to patient safety risks. Purpose: To advance patient safety by deepening the understanding of safety culture and identifying key risk factors within ICUs. Methods: A systematic review of qualitative, quantitative, and mixed-method studies was conducted. Literature was sourced from PubMed, Web of Science, ScienceDirect, and CINAHL, with study selection guided by a PRISMA flow diagram. The Joanna Briggs Institute critical appraisal tools were used for quality assessment. The MATRIX method was employed to organize findings, which were subsequently synthesized into a narrative summary. Results: A total of 43 studies, encompassing 18,459 participants across 19 countries, met the inclusion criteria. The findings highlighted that factors such as the nursing work environment, nonessential alarms, and insufficient nursing knowledge and training were hindering factors in the safety culture of intensive care units. Additional threats included interference in communication among nurses, barriers to incident reporting, and workload were also identified as hindering factors in the ICUs. Conversely, evidence-based knowledge, specialized education, and greater clinical experience among nurses were associated with a reduction in adverse events, thereby enhancing patient safety. Furthermore, structured information transfer during shift changes, increased skills and simulation training and a workplace culture that promotes incident reporting were identified as facilitating factors in the safety culture of intensive care units. Conclusion: Existing research on patient safety in ICUs has predominantly focused on the nursing work environment and professional knowledge. There is a clear need for further studies exploring patient safety from the perspectives and experiences of patients themselves, as such insights could inform improved care practices and foster safer ICU environments. Keywords: patient safety, intensive care units, critical care, nursing"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Öryggi í fararbroddi: hvetjandi og letjandi þættir í öryggismenningu gjörgæsludeilda: Fræðileg samantekt með kerfisbundinni aðferð","Safety at the Forefront: Facilitating and Hindering Factors in the Safety Culture of Intensive Care Units"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Ragnhildur Jónmundsdóttir 1998-","Edda Emelía Arnarsdóttir 2000-","Hildur Margrét Birkisdóttir 2000-","Lára Guðrún Sigurjónsdóttir 2001-"],"dc:date.accessioned":["2025-05-06T12:09:28Z"],"dc:date.available":["2025-05-06T12:09:28Z"],"dc:date.issued":["2025-05-06T12:09:28Z"],"dc:description.abstract":["Bakgrunnur: Á gjörgæsludeildum liggja alvarlega veikir sjúklingar sem eiga á hættu að verða fyrir óvæntum atvikum, sem tengjast daglegum störfum á gjörgæsludeildum. Hátækni umhverfi gjörgæsludeilda og þær sérhæfðu meðferðir sem veittar eru þar, eru meðal þeirra þátta sem gera sjúklinga á gjörgæsludeildum berskjaldaða fyrir atvikum. Tilgangur: Að efla öryggi sjúklinga á gjörgæsludeildum og dýpka skilning á þeim þáttum sem móta öryggismenningu og áhættu innan þessarar sérhæfðu heilbrigðisþjónustu. Aðferð: Fræðileg samantekt með kerfisbundinni aðferð eigindlegra, megindlegra og blandaðra rannsókna. Heimildaleit fór fram á PubMed, Web of Science, Science Direct og CINAHL og notast var við PRISMA flæðirit til að lýsa heimildaleit. Framkvæmt var gæðamat á lykilrannsóknum eftir gæðavísum Joanna Briggs Institute. Rannsóknir voru settar upp í yfirlitstöflu og voru niðurstöður þeirra samþættar í texta. Niðurstöður: Fjörutíu og þrjár rannsóknir með þátttakendum (N=18.459) frá 19 löndum stóðust inntökuskilyrði. Niðurstöður sýndu að starfsumhverfi hjúkrunarfræðinga, óþarfa viðvörunarhljóð, skortur á þekkingu og ónóg þjálfun hjúkrunarfræðinga voru letjandi þættir í öryggismenningu gjörgæsludeilda. Truflanir við upplýsingagjöf hjúkrunarfræðinga, hindranir við skráningu atvika og vinnuálag töldust einnig til letjandi þátta í öryggismenningu gjörgæsludeilda. Jafnframt bentu niðurstöður til að hjúkrunarfræðingar með langa starfsreynslu sem tileinka sér gagnreynda þekkingu og hjúkrunarfræðingar með sérmenntun dragi úr tíðni óvæntra atvika á gjörgæsludeild. Markviss upplýsingagjöf á vaktaskiptum, aukin færni- og hermikennsla hjúkrunarfræðinga og starfsumhverfi sem hvetur til atvikaskráningar töldust til hvetjandi þátta í öryggismenningu gjörgæsludeilda. Ályktun: Rannsóknir á öryggi sjúklinga hafa aðallega einblínt á starfsumhverfi og þekkingu hjúkrunarfræðinga. Ljóst er að þörf er á frekari rannsóknum á öryggi sjúklinga út frá upplifun og reynslu sjúklinganna sjálfra en slíkar rannsóknir gætu stuðlað að bættri meðferð og auknu öryggi sjúklinga á gjörgæsludeildum. Lykilorð: Öryggi sjúklinga, gjörgæsludeildir, gjörgæslumeðferð, hjúkrun","Background: In intensive care units (ICUs) critically ill patients who are highly vulnerable to adverse events are cared for. The high-tech, high-intensity ICU environment, combined with complex and specialized care demands, increases exposure to patient safety risks. Purpose: To advance patient safety by deepening the understanding of safety culture and identifying key risk factors within ICUs. Methods: A systematic review of qualitative, quantitative, and mixed-method studies was conducted. Literature was sourced from PubMed, Web of Science, ScienceDirect, and CINAHL, with study selection guided by a PRISMA flow diagram. The Joanna Briggs Institute critical appraisal tools were used for quality assessment. The MATRIX method was employed to organize findings, which were subsequently synthesized into a narrative summary. Results: A total of 43 studies, encompassing 18,459 participants across 19 countries, met the inclusion criteria. The findings highlighted that factors such as the nursing work environment, nonessential alarms, and insufficient nursing knowledge and training were hindering factors in the safety culture of intensive care units. Additional threats included interference in communication among nurses, barriers to incident reporting, and workload were also identified as hindering factors in the ICUs. Conversely, evidence-based knowledge, specialized education, and greater clinical experience among nurses were associated with a reduction in adverse events, thereby enhancing patient safety. Furthermore, structured information transfer during shift changes, increased skills and simulation training and a workplace culture that promotes incident reporting were identified as facilitating factors in the safety culture of intensive care units. Conclusion: Existing research on patient safety in ICUs has predominantly focused on the nursing work environment and professional knowledge. There is a clear need for further studies exploring patient safety from the perspectives and experiences of patients themselves, as such insights could inform improved care practices and foster safer ICU environments. Keywords: patient safety, intensive care units, critical care, nursing"],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/49901"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Hjúkrunarfræði","Gjörgæsla","Gjörgæsluhjúkrun","Öryggi sjúklinga"],"dc:title":["Öryggi í fararbroddi: hvetjandi og letjandi þættir í öryggismenningu gjörgæsludeilda: Fræðileg samantekt með kerfisbundinni aðferð","Safety at the Forefront: Facilitating and Hindering Factors in the Safety Culture of Intensive Care Units"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:39:44Z"}