{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/47305"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/47305","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Næringarástand einstaklinga í þjónustu heimahjúkrunar á höfuðborgarsvæðinu","abstract":"Bakgrunnur og markmið: Vannæring er alvarlegt ástand sem orsakast af skorti á inntöku eða upptöku næringar sem getur leitt til skertrar líkamlegrar og andlegrar starfsemi. Eldri fullorðnir (≥65 ára) hafa tilhneigingu til að verða útsettari fyrir næringarskorti sem tengist aldurstengdum breytingum. Vannæring meðal aldraðra er krefjandi heilsufarsvandamál sem tengist ekki aðeins auknum sjúkdómum og dánartíðni, heldur einnig færniskerðingu sem hefur áhrif á sjálfsbjargarviðleitni og almenn lífsgæði. Hætta á vannæringu meðal aldraðra í þjónustu hjá heimahjúkrun á höfuðborgarsvæðinu hefur ekki verið metin hérlendis en erlendar rannsóknir benda til að allt að 60% af þessum hópi sé í mikilli áhættu fyrir vannæringu. Markmið rannsóknarinnar var að meta áhættu fyrir vannæringu hjá einstaklingum (≥65 ára) í þjónustu hjá heimahjúkrun á höfuðborgarsvæðinu. Aðferðir: Um er að ræða lýsandi þversniðsrannsókn. Úrtak rannsóknarinnar eru skjólstæðingar (n=200) heimahjúkrunar á höfuðborgarsvæðinu (≥65 ára). Skjólstæðingarnir voru skimaðir fyrir áhættu á vannæringu með gildismetnu skimunareyðublaði. Þeir einstaklingar sem metnir voru með sterkar líkur á vannæringu voru skoðaðir nánar og greindir sammkvæmt alþjóðlegum greiningarviðmiðunum fyrir vannæringu (GLIM). Hluti hópsins (n=10) fékk heimsókn þar sem líkamssamsetningarmæling var framkvæmd auk þess sem stuttum spurningarlista var svarað. Niðurstöður: Samkvæmt skimunareyðublaði voru 73 (36,5%) einstaklingar sem eru í þjónustu hjá heimahjúkrun með sterkar líkur á vannæringu og 52 (26%) með ákveðnar líkur. Samkvæmt alþjóðlegum greiningarviðmiðunum (GLIM) voru 47 (23,5%) vannærðir og 38 (19,5%) með alvarlega vannæringu. Niðurstöður líkamssamsetningarmælinganna sýndu að 9 (90%) af þeim sem voru mældir reyndust vera langt undir GLIM viðmiðunum fyrir FFMI (kg/m2) eða að meðaltali 13,7 (CI [12,7;14,7]) og 9 (90%) voru vannærðir samkvæmt GLIM viðmiðunum. Ályktun: Þetta er fyrsta rannsóknin sem kannar áhættu fyrir vannæringu meðal aldraðra sem að fá heimahjúkrun á höfuðborgarsvæði Íslands. Niðurstöður rannsóknarinnar sýndu að mikill meirihluti hópsins er með ákveðnar eða sterkar líkur á vannæringu og fjórðungur hópsins var greindur með vannæringu samkvæmt GLIM viðmiðunum. Eldri (≥65 ára) skjólstæðingar í þjónustu hjá heimahjúkrun eru viðkvæmur hópur þegar kemur að áhættu fyrir vannæringu og þarfnast sérstakrar athygli og eftirfylgni, þá helst eftir nýlega sjúkrahúsinnlögn.","abstract_html":"Bakgrunnur og markmið: Vannæring er alvarlegt ástand sem orsakast af skorti á inntöku eða upptöku næringar sem getur leitt til skertrar líkamlegrar og andlegrar starfsemi. Eldri fullorðnir (≥65 ára) hafa tilhneigingu til að verða útsettari fyrir næringarskorti sem tengist aldurstengdum breytingum. Vannæring meðal aldraðra er krefjandi heilsufarsvandamál sem tengist ekki aðeins auknum sjúkdómum og dánartíðni, heldur einnig færniskerðingu sem hefur áhrif á sjálfsbjargarviðleitni og almenn lífsgæði. Hætta á vannæringu meðal aldraðra í þjónustu hjá heimahjúkrun á höfuðborgarsvæðinu hefur ekki verið metin hérlendis en erlendar rannsóknir benda til að allt að 60% af þessum hópi sé í mikilli áhættu fyrir vannæringu. Markmið rannsóknarinnar var að meta áhættu fyrir vannæringu hjá einstaklingum (≥65 ára) í þjónustu hjá heimahjúkrun á höfuðborgarsvæðinu. Aðferðir: Um er að ræða lýsandi þversniðsrannsókn. Úrtak rannsóknarinnar eru skjólstæðingar (n=200) heimahjúkrunar á höfuðborgarsvæðinu (≥65 ára). Skjólstæðingarnir voru skimaðir fyrir áhættu á vannæringu með gildismetnu skimunareyðublaði. Þeir einstaklingar sem metnir voru með sterkar líkur á vannæringu voru skoðaðir nánar og greindir sammkvæmt alþjóðlegum greiningarviðmiðunum fyrir vannæringu (GLIM). Hluti hópsins (n=10) fékk heimsókn þar sem líkamssamsetningarmæling var framkvæmd auk þess sem stuttum spurningarlista var svarað. Niðurstöður: Samkvæmt skimunareyðublaði voru 73 (36,5%) einstaklingar sem eru í þjónustu hjá heimahjúkrun með sterkar líkur á vannæringu og 52 (26%) með ákveðnar líkur. Samkvæmt alþjóðlegum greiningarviðmiðunum (GLIM) voru 47 (23,5%) vannærðir og 38 (19,5%) með alvarlega vannæringu. Niðurstöður líkamssamsetningarmælinganna sýndu að 9 (90%) af þeim sem voru mældir reyndust vera langt undir GLIM viðmiðunum fyrir FFMI (kg/m2) eða að meðaltali 13,7 (CI [12,7;14,7]) og 9 (90%) voru vannærðir samkvæmt GLIM viðmiðunum. Ályktun: Þetta er fyrsta rannsóknin sem kannar áhættu fyrir vannæringu meðal aldraðra sem að fá heimahjúkrun á höfuðborgarsvæði Íslands. Niðurstöður rannsóknarinnar sýndu að mikill meirihluti hópsins er með ákveðnar eða sterkar líkur á vannæringu og fjórðungur hópsins var greindur með vannæringu samkvæmt GLIM viðmiðunum. Eldri (≥65 ára) skjólstæðingar í þjónustu hjá heimahjúkrun eru viðkvæmur hópur þegar kemur að áhættu fyrir vannæringu og þarfnast sérstakrar athygli og eftirfylgni, þá helst eftir nýlega sjúkrahúsinnlögn.","abstract_has_math":false,"creators":["Harpa Harðardóttir 1998-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024-05-24T08:11:07Z","date_published":"2024-05-24T08:11:07Z","updated_at":"2026-07-27T21:43:28Z","subjects":["Næringarfræði","Næringarskortur","Aldraðir"],"languages":["en"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/47305","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Harpa Harðardóttir 1998-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2024-05-24T08:11:06Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2024-05-24T08:11:06Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2024-05-24T08:11:07Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Næringarfræði","Næringarskortur","Aldraðir"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["en"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/47305"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Bakgrunnur og markmið: Vannæring er alvarlegt ástand sem orsakast af skorti á inntöku eða upptöku næringar sem getur leitt til skertrar líkamlegrar og andlegrar starfsemi. Eldri fullorðnir (≥65 ára) hafa tilhneigingu til að verða útsettari fyrir næringarskorti sem tengist aldurstengdum breytingum. Vannæring meðal aldraðra er krefjandi heilsufarsvandamál sem tengist ekki aðeins auknum sjúkdómum og dánartíðni, heldur einnig færniskerðingu sem hefur áhrif á sjálfsbjargarviðleitni og almenn lífsgæði. Hætta á vannæringu meðal aldraðra í þjónustu hjá heimahjúkrun á höfuðborgarsvæðinu hefur ekki verið metin hérlendis en erlendar rannsóknir benda til að allt að 60% af þessum hópi sé í mikilli áhættu fyrir vannæringu. Markmið rannsóknarinnar var að meta áhættu fyrir vannæringu hjá einstaklingum (≥65 ára) í þjónustu hjá heimahjúkrun á höfuðborgarsvæðinu. Aðferðir: Um er að ræða lýsandi þversniðsrannsókn. Úrtak rannsóknarinnar eru skjólstæðingar (n=200) heimahjúkrunar á höfuðborgarsvæðinu (≥65 ára). Skjólstæðingarnir voru skimaðir fyrir áhættu á vannæringu með gildismetnu skimunareyðublaði. Þeir einstaklingar sem metnir voru með sterkar líkur á vannæringu voru skoðaðir nánar og greindir sammkvæmt alþjóðlegum greiningarviðmiðunum fyrir vannæringu (GLIM). Hluti hópsins (n=10) fékk heimsókn þar sem líkamssamsetningarmæling var framkvæmd auk þess sem stuttum spurningarlista var svarað. Niðurstöður: Samkvæmt skimunareyðublaði voru 73 (36,5%) einstaklingar sem eru í þjónustu hjá heimahjúkrun með sterkar líkur á vannæringu og 52 (26%) með ákveðnar líkur. Samkvæmt alþjóðlegum greiningarviðmiðunum (GLIM) voru 47 (23,5%) vannærðir og 38 (19,5%) með alvarlega vannæringu. Niðurstöður líkamssamsetningarmælinganna sýndu að 9 (90%) af þeim sem voru mældir reyndust vera langt undir GLIM viðmiðunum fyrir FFMI (kg/m2) eða að meðaltali 13,7 (CI [12,7;14,7]) og 9 (90%) voru vannærðir samkvæmt GLIM viðmiðunum. Ályktun: Þetta er fyrsta rannsóknin sem kannar áhættu fyrir vannæringu meðal aldraðra sem að fá heimahjúkrun á höfuðborgarsvæði Íslands. Niðurstöður rannsóknarinnar sýndu að mikill meirihluti hópsins er með ákveðnar eða sterkar líkur á vannæringu og fjórðungur hópsins var greindur með vannæringu samkvæmt GLIM viðmiðunum. Eldri (≥65 ára) skjólstæðingar í þjónustu hjá heimahjúkrun eru viðkvæmur hópur þegar kemur að áhættu fyrir vannæringu og þarfnast sérstakrar athygli og eftirfylgni, þá helst eftir nýlega sjúkrahúsinnlögn.","Background and aims: Malnutrition is a serious condition caused by a lack of intake or absorption of nutrition that can lead to impaired physical and mental functioning. Older adults (≥65 years) tend to be more vulnerable to nutritional deficiencies associated with age-related changes, and malnutrition among the elderly has been recognized as a challenging health problem associated not only with increased morbidity and mortality but also with physical decline that affects self-sufficiency and overall quality of life. The risk of malnutrition among the elderly in-home nursing services has not been assessed in the capital area of Iceland, but other studies indicate that up to 60% of this group is at high risk of malnutrition. The aim of the study was to assess the risk of malnutrition in individuals in-home nursing services in the capital area. Methods: This is a descriptive cross-sectional study. The sample of the study is individuals aged 65 and over (n=200) receiving home care in the capital area. The participants were screened for the risk of malnutrition with a validated screening tool. Those assessed as being at high risk of malnutrition were further examined and diagnosed according to the Global Diagnostic Criteria (GLIM). Part of the group received a home visit where body composition was measured using a BIA device and they answered a questionnaire. Result: According to the nutritional screening, 73 (36,5%) of those who receive home care are at a strong risk for malnutrition and 52 (26%) at a certain risk. According to the GLIM criteria, 47 (23,5%) were malnourished, and 38 (19,5%) had severe malnutrition. The results of the BC measurement showed that 9 (90%) of them were far below the GLIM criteria for FFMI (kg/m2) or mean 13.7 (CI [12.7;14.7]) and 9 (90%) were malnourished according to the GLIM criteria. Conclusion: This is the first study to examine the risk of malnutrition among elderly receiving home care in the capital area of Iceland. The results of the study showed that a large majority of the group has a moderate to strong probability of malnutrition, and about one-fourth were diagnosed with malnutrition according to the GLIM criteria. Older adults (≥65 years) receiving service from home care are a vulnerable group when it comes to the risk of malnutrition and need special attention and follow-up, especially after recent hospitalization."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Næringarástand einstaklinga í þjónustu heimahjúkrunar á höfuðborgarsvæðinu","Nutritional status of elderly receiving home care in the capital area of Iceland"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Harpa Harðardóttir 1998-"],"dc:date.accessioned":["2024-05-24T08:11:06Z"],"dc:date.available":["2024-05-24T08:11:06Z"],"dc:date.issued":["2024-05-24T08:11:07Z"],"dc:description.abstract":["Bakgrunnur og markmið: Vannæring er alvarlegt ástand sem orsakast af skorti á inntöku eða upptöku næringar sem getur leitt til skertrar líkamlegrar og andlegrar starfsemi. Eldri fullorðnir (≥65 ára) hafa tilhneigingu til að verða útsettari fyrir næringarskorti sem tengist aldurstengdum breytingum. Vannæring meðal aldraðra er krefjandi heilsufarsvandamál sem tengist ekki aðeins auknum sjúkdómum og dánartíðni, heldur einnig færniskerðingu sem hefur áhrif á sjálfsbjargarviðleitni og almenn lífsgæði. Hætta á vannæringu meðal aldraðra í þjónustu hjá heimahjúkrun á höfuðborgarsvæðinu hefur ekki verið metin hérlendis en erlendar rannsóknir benda til að allt að 60% af þessum hópi sé í mikilli áhættu fyrir vannæringu. Markmið rannsóknarinnar var að meta áhættu fyrir vannæringu hjá einstaklingum (≥65 ára) í þjónustu hjá heimahjúkrun á höfuðborgarsvæðinu. Aðferðir: Um er að ræða lýsandi þversniðsrannsókn. Úrtak rannsóknarinnar eru skjólstæðingar (n=200) heimahjúkrunar á höfuðborgarsvæðinu (≥65 ára). Skjólstæðingarnir voru skimaðir fyrir áhættu á vannæringu með gildismetnu skimunareyðublaði. Þeir einstaklingar sem metnir voru með sterkar líkur á vannæringu voru skoðaðir nánar og greindir sammkvæmt alþjóðlegum greiningarviðmiðunum fyrir vannæringu (GLIM). Hluti hópsins (n=10) fékk heimsókn þar sem líkamssamsetningarmæling var framkvæmd auk þess sem stuttum spurningarlista var svarað. Niðurstöður: Samkvæmt skimunareyðublaði voru 73 (36,5%) einstaklingar sem eru í þjónustu hjá heimahjúkrun með sterkar líkur á vannæringu og 52 (26%) með ákveðnar líkur. Samkvæmt alþjóðlegum greiningarviðmiðunum (GLIM) voru 47 (23,5%) vannærðir og 38 (19,5%) með alvarlega vannæringu. Niðurstöður líkamssamsetningarmælinganna sýndu að 9 (90%) af þeim sem voru mældir reyndust vera langt undir GLIM viðmiðunum fyrir FFMI (kg/m2) eða að meðaltali 13,7 (CI [12,7;14,7]) og 9 (90%) voru vannærðir samkvæmt GLIM viðmiðunum. Ályktun: Þetta er fyrsta rannsóknin sem kannar áhættu fyrir vannæringu meðal aldraðra sem að fá heimahjúkrun á höfuðborgarsvæði Íslands. Niðurstöður rannsóknarinnar sýndu að mikill meirihluti hópsins er með ákveðnar eða sterkar líkur á vannæringu og fjórðungur hópsins var greindur með vannæringu samkvæmt GLIM viðmiðunum. Eldri (≥65 ára) skjólstæðingar í þjónustu hjá heimahjúkrun eru viðkvæmur hópur þegar kemur að áhættu fyrir vannæringu og þarfnast sérstakrar athygli og eftirfylgni, þá helst eftir nýlega sjúkrahúsinnlögn.","Background and aims: Malnutrition is a serious condition caused by a lack of intake or absorption of nutrition that can lead to impaired physical and mental functioning. Older adults (≥65 years) tend to be more vulnerable to nutritional deficiencies associated with age-related changes, and malnutrition among the elderly has been recognized as a challenging health problem associated not only with increased morbidity and mortality but also with physical decline that affects self-sufficiency and overall quality of life. The risk of malnutrition among the elderly in-home nursing services has not been assessed in the capital area of Iceland, but other studies indicate that up to 60% of this group is at high risk of malnutrition. The aim of the study was to assess the risk of malnutrition in individuals in-home nursing services in the capital area. Methods: This is a descriptive cross-sectional study. The sample of the study is individuals aged 65 and over (n=200) receiving home care in the capital area. The participants were screened for the risk of malnutrition with a validated screening tool. Those assessed as being at high risk of malnutrition were further examined and diagnosed according to the Global Diagnostic Criteria (GLIM). Part of the group received a home visit where body composition was measured using a BIA device and they answered a questionnaire. Result: According to the nutritional screening, 73 (36,5%) of those who receive home care are at a strong risk for malnutrition and 52 (26%) at a certain risk. According to the GLIM criteria, 47 (23,5%) were malnourished, and 38 (19,5%) had severe malnutrition. The results of the BC measurement showed that 9 (90%) of them were far below the GLIM criteria for FFMI (kg/m2) or mean 13.7 (CI [12.7;14.7]) and 9 (90%) were malnourished according to the GLIM criteria. Conclusion: This is the first study to examine the risk of malnutrition among elderly receiving home care in the capital area of Iceland. The results of the study showed that a large majority of the group has a moderate to strong probability of malnutrition, and about one-fourth were diagnosed with malnutrition according to the GLIM criteria. Older adults (≥65 years) receiving service from home care are a vulnerable group when it comes to the risk of malnutrition and need special attention and follow-up, especially after recent hospitalization."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/47305"],"dc:language.iso":["en"],"dc:subject":["Næringarfræði","Næringarskortur","Aldraðir"],"dc:title":["Næringarástand einstaklinga í þjónustu heimahjúkrunar á höfuðborgarsvæðinu","Nutritional status of elderly receiving home care in the capital area of Iceland"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:43:28Z"}