{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/47079"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/47079","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Bandvefsbreytingar í kjölfar meðferðar gegn lifrarbólgu C","abstract":"Inngangur. Langvinn lifrarbólga C (HCV) er alvarlegur sjúkdómur sem getur valdið skorpulifur og lifrarfrumukrabbameini. Á árinu 2016 fór af stað meðferðarátakið TraP HepC sem beindist að því að veita verjuhemjandi meðferð við HCV á Íslandi. FibroScan sem mælir lifrarstífleika var notuð fyrir meðferðina til að meta bandvefsmagn í lifur. Markmið rannsóknarinnar var að kanna þróun bandvefjar í lifur eftir lyfjameðferðina og áhættuþætti fyrir bandvefsbreytingum. Aðferðir. Sjúklingar sem höfðu fengið meðferð með veiruhemjandi lyfjum og farið í FibroScan á árunum 2016-2024 með marktæka fíbrósu, stig III-IV (> 9.5 kPa). Nýtt FibroScan var framkvæmt og helstu áhættuþættir fyrir lifrarsjúkdómum s.s. áfengisofnotkun og offita rannsökuð. Fyrri lifrarstífleiki var borinn saman við nýju mælinguna. Tengsl við áhættuþætti metin og þeir bornir saman á rannsóknartímabilinu. Niðurstöður. Af þeim sem höfðu undirgengist FibroScan fyrir veiruhemjandi meðferðina voru alls 95 með marktæka fíbrósu, stig III-IV. Á þeim tíma höfðu 34/95 (36%) látist. Af þeim sem voru lifandi tókst að mæla 37/61 (61%) sjúklinga (18% konur, meðalaldur 59), eftirfylgnitími milli mælinga 6.9 ár. Miðgildi lifrarstífleika fyrir meðferðina var 17.2 (10.7-27.2) kPa og 7.3 (5.4-14.1) kPa eftir meðferð (p<0.01). Alls minnkaði lifrarstífleiki hjá 31 (91%) en hækkað hjá 3 (9%). Hátt BMI og reglubundin áfengisnotkun höfðu marktæk tengsl við aukinn lifrarstífleika. Ályktun. Margir höfðu látist frá upphafi meðferðarátaks, bæði vegna lifrartengdra og lifrar ótengdra dánarorsaka. Lifrarstífleiki sem mælikvarði á bandvef í lifur hafði minnkað marktækt hjá sjúklingum eftir að hafa losað sig við veiruna. Sjúklingar með aðra áhættuþætti fyrir lifrarsjúkdómi höfðu minni lækkun eða aukningu í fibrósu eftir meðferðina.","abstract_html":"Inngangur. Langvinn lifrarbólga C (HCV) er alvarlegur sjúkdómur sem getur valdið skorpulifur og lifrarfrumukrabbameini. Á árinu 2016 fór af stað meðferðarátakið TraP HepC sem beindist að því að veita verjuhemjandi meðferð við HCV á Íslandi. FibroScan sem mælir lifrarstífleika var notuð fyrir meðferðina til að meta bandvefsmagn í lifur. Markmið rannsóknarinnar var að kanna þróun bandvefjar í lifur eftir lyfjameðferðina og áhættuþætti fyrir bandvefsbreytingum. Aðferðir. Sjúklingar sem höfðu fengið meðferð með veiruhemjandi lyfjum og farið í FibroScan á árunum 2016-2024 með marktæka fíbrósu, stig III-IV (&gt; 9.5 kPa). Nýtt FibroScan var framkvæmt og helstu áhættuþættir fyrir lifrarsjúkdómum s.s. áfengisofnotkun og offita rannsökuð. Fyrri lifrarstífleiki var borinn saman við nýju mælinguna. Tengsl við áhættuþætti metin og þeir bornir saman á rannsóknartímabilinu. Niðurstöður. Af þeim sem höfðu undirgengist FibroScan fyrir veiruhemjandi meðferðina voru alls 95 með marktæka fíbrósu, stig III-IV. Á þeim tíma höfðu 34/95 (36%) látist. Af þeim sem voru lifandi tókst að mæla 37/61 (61%) sjúklinga (18% konur, meðalaldur 59), eftirfylgnitími milli mælinga 6.9 ár. Miðgildi lifrarstífleika fyrir meðferðina var 17.2 (10.7-27.2) kPa og 7.3 (5.4-14.1) kPa eftir meðferð (p&lt;0.01). Alls minnkaði lifrarstífleiki hjá 31 (91%) en hækkað hjá 3 (9%). Hátt BMI og reglubundin áfengisnotkun höfðu marktæk tengsl við aukinn lifrarstífleika. Ályktun. Margir höfðu látist frá upphafi meðferðarátaks, bæði vegna lifrartengdra og lifrar ótengdra dánarorsaka. Lifrarstífleiki sem mælikvarði á bandvef í lifur hafði minnkað marktækt hjá sjúklingum eftir að hafa losað sig við veiruna. Sjúklingar með aðra áhættuþætti fyrir lifrarsjúkdómi höfðu minni lækkun eða aukningu í fibrósu eftir meðferðina.","abstract_has_math":false,"creators":["Smári Freyr Kristjánsson 2001-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024-05-16T14:24:54Z","date_published":"2024-05-16T14:24:54Z","updated_at":"2026-07-27T21:37:37Z","subjects":["Læknisfræði","Lifrarbólga C","Bandvefur"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/47079","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Smári Freyr Kristjánsson 2001-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2024-05-16T14:24:53Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2024-05-16T14:24:53Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2024-05-16T14:24:54Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Læknisfræði","Lifrarbólga C","Bandvefur"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/47079"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Inngangur. Langvinn lifrarbólga C (HCV) er alvarlegur sjúkdómur sem getur valdið skorpulifur og lifrarfrumukrabbameini. Á árinu 2016 fór af stað meðferðarátakið TraP HepC sem beindist að því að veita verjuhemjandi meðferð við HCV á Íslandi. FibroScan sem mælir lifrarstífleika var notuð fyrir meðferðina til að meta bandvefsmagn í lifur. Markmið rannsóknarinnar var að kanna þróun bandvefjar í lifur eftir lyfjameðferðina og áhættuþætti fyrir bandvefsbreytingum. Aðferðir. Sjúklingar sem höfðu fengið meðferð með veiruhemjandi lyfjum og farið í FibroScan á árunum 2016-2024 með marktæka fíbrósu, stig III-IV (> 9.5 kPa). Nýtt FibroScan var framkvæmt og helstu áhættuþættir fyrir lifrarsjúkdómum s.s. áfengisofnotkun og offita rannsökuð. Fyrri lifrarstífleiki var borinn saman við nýju mælinguna. Tengsl við áhættuþætti metin og þeir bornir saman á rannsóknartímabilinu. Niðurstöður. Af þeim sem höfðu undirgengist FibroScan fyrir veiruhemjandi meðferðina voru alls 95 með marktæka fíbrósu, stig III-IV. Á þeim tíma höfðu 34/95 (36%) látist. Af þeim sem voru lifandi tókst að mæla 37/61 (61%) sjúklinga (18% konur, meðalaldur 59), eftirfylgnitími milli mælinga 6.9 ár. Miðgildi lifrarstífleika fyrir meðferðina var 17.2 (10.7-27.2) kPa og 7.3 (5.4-14.1) kPa eftir meðferð (p<0.01). Alls minnkaði lifrarstífleiki hjá 31 (91%) en hækkað hjá 3 (9%). Hátt BMI og reglubundin áfengisnotkun höfðu marktæk tengsl við aukinn lifrarstífleika. Ályktun. Margir höfðu látist frá upphafi meðferðarátaks, bæði vegna lifrartengdra og lifrar ótengdra dánarorsaka. Lifrarstífleiki sem mælikvarði á bandvef í lifur hafði minnkað marktækt hjá sjúklingum eftir að hafa losað sig við veiruna. Sjúklingar með aðra áhættuþætti fyrir lifrarsjúkdómi höfðu minni lækkun eða aukningu í fibrósu eftir meðferðina."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Bandvefsbreytingar í kjölfar meðferðar gegn lifrarbólgu C"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Smári Freyr Kristjánsson 2001-"],"dc:date.accessioned":["2024-05-16T14:24:53Z"],"dc:date.available":["2024-05-16T14:24:53Z"],"dc:date.issued":["2024-05-16T14:24:54Z"],"dc:description.abstract":["Inngangur. Langvinn lifrarbólga C (HCV) er alvarlegur sjúkdómur sem getur valdið skorpulifur og lifrarfrumukrabbameini. Á árinu 2016 fór af stað meðferðarátakið TraP HepC sem beindist að því að veita verjuhemjandi meðferð við HCV á Íslandi. FibroScan sem mælir lifrarstífleika var notuð fyrir meðferðina til að meta bandvefsmagn í lifur. Markmið rannsóknarinnar var að kanna þróun bandvefjar í lifur eftir lyfjameðferðina og áhættuþætti fyrir bandvefsbreytingum. Aðferðir. Sjúklingar sem höfðu fengið meðferð með veiruhemjandi lyfjum og farið í FibroScan á árunum 2016-2024 með marktæka fíbrósu, stig III-IV (> 9.5 kPa). Nýtt FibroScan var framkvæmt og helstu áhættuþættir fyrir lifrarsjúkdómum s.s. áfengisofnotkun og offita rannsökuð. Fyrri lifrarstífleiki var borinn saman við nýju mælinguna. Tengsl við áhættuþætti metin og þeir bornir saman á rannsóknartímabilinu. Niðurstöður. Af þeim sem höfðu undirgengist FibroScan fyrir veiruhemjandi meðferðina voru alls 95 með marktæka fíbrósu, stig III-IV. Á þeim tíma höfðu 34/95 (36%) látist. Af þeim sem voru lifandi tókst að mæla 37/61 (61%) sjúklinga (18% konur, meðalaldur 59), eftirfylgnitími milli mælinga 6.9 ár. Miðgildi lifrarstífleika fyrir meðferðina var 17.2 (10.7-27.2) kPa og 7.3 (5.4-14.1) kPa eftir meðferð (p<0.01). Alls minnkaði lifrarstífleiki hjá 31 (91%) en hækkað hjá 3 (9%). Hátt BMI og reglubundin áfengisnotkun höfðu marktæk tengsl við aukinn lifrarstífleika. Ályktun. Margir höfðu látist frá upphafi meðferðarátaks, bæði vegna lifrartengdra og lifrar ótengdra dánarorsaka. Lifrarstífleiki sem mælikvarði á bandvef í lifur hafði minnkað marktækt hjá sjúklingum eftir að hafa losað sig við veiruna. Sjúklingar með aðra áhættuþætti fyrir lifrarsjúkdómi höfðu minni lækkun eða aukningu í fibrósu eftir meðferðina."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/47079"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Læknisfræði","Lifrarbólga C","Bandvefur"],"dc:title":["Bandvefsbreytingar í kjölfar meðferðar gegn lifrarbólgu C"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:37:37Z"}