Má borga sjúklingum fyrir að þiggja lyf? Siðferðileg greining á hvatastýrðu meðferðarinngripi fyrir sjúklinga með geðrofssjúkdóma

Um 1% einstaklinga í heiminum greinast með geðrofssjúkdóma á lífsleiðinni. Samkvæmt klínískum leiðbeiningum er kjörmeðferð við geðrofssjúkdómum geðrofslyf. Meðferðarheldni sjúklinga með geðrofssjúkdóma á lyf er lægri en hjá öðrum sjúklingahópum. Afleiðingar ómeðferðarheldni hjá sjúklingum með geðrofssjúkdóma geta verið alvarlegar og ekkert gagnreynt meðferðarinngrip er til sem sýnir afgerandi árangur í bætingu meðferðarheldni fyrir sjúklingahópinn. Nýlega hefur verið þróað meðferðarinngrip sem leitast við að bæta meðferðarheldni hjá sjúklingum með geðrofssjúkdóma en það er hvatastýrt og hljóta sjúklingar fjárhagslega umbun í formi hóflegra fjárhæða fyrir að þiggja geðrofslyf í forðasprautuformi. Meðferðarinngripið hefur sýnt vísbendingar um góðan árangur en fáar rannsóknir liggja til grundvallar. Meðferðarinngripið hefur verið gagnrýnt, meðal annars af siðferðilegum ástæðum. Í þessari ritgerð er meðferðinngripið skoðað út frá siðalögmálum, siðareglum heilbrigðisstétta og íslenskum lögum. Litið er sérstaklega til greiningar Beauchamp og Childress á siðalögmálum sem þeir sniðu að greiningum siðferðilega álitamála í heilbrigðiskerfinu. Niðurstaðan er sú að meðferðarinngripið er réttlætanlegt ef farið er að fjórum skilyrðum: (1) Samhliða innleiðingu á meðferðarinngripi þarf að fara fram rannsókn og rannsóknarniðurstöður birtar. (2) Sjúklingum verði ekki mismunað á grundvelli lyfjaforms. Sjúklingum sem eru á geðrofslyfjum í töfluformi við meðferðarþráum geðklofa verði boðið að taka þátt í meðferðarinngripinu. (3) Ekki má mismuna sjúklingum á grundvelli stöðu lagalegs sjálfræðis og fyrri meðferðarheldni, en bjóða á sjúklingum sem fara ekki með eigið lagalegt sjálfræði þess kost að taka þátt í meðferðarinngripinu og þeim sjúklingum sem hafa verið meðferðarheldnir á geðrofslyf áður en meðferðarinngrip er innleitt. (4) Að fjárhagslega umbunin sé í takt við þær fjárhæðir sem áður hafa verið rannsakaðar, að hún sé hófleg og jöfn fyrir alla sjúklinga sem taka þátt í meðferðarinngripinu. Ef gefa þarf fjárhagslega umbun oftar en einu sinni í mánuði er fjármagninu hlutfallslega skipt niður svo heildarupphæðin sé jöfn á mánaðargrundvelli. Ef tekið er tillit til þessara fjögurra skilyrða hér að ofan tel ég siðferðilega réttlætanlegt að innleiða hvatastýrt meðferðarinngrip með fjárhagslegri umbun fyrir að þiggja geðrofslyf við geðrofssjúkdómum. Með því að fara að skilyrðunum tel ég tryggt að virt séu siðalögmál um sjálfræði, skaðleysi, velgjörð og réttlæti.

Author dc:creator

• Birna Óskarsdóttir 1986-

Contributors dc:contributor

• Háskóli Íslands

• Hagnýt siðfræði

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/46628

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/46628