{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/46260"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/46260","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Losun kolefnis í framræstum mýrum á Norðurlandi","abstract":"Mómýrar gegna gríðarlega mikilvægu hlutverki í kolefnishringrásinni og því í loftslagsmálum en framræsla á mýrum getur valdið umtalsverðri losun gróðurhúsalofttegunda. Meginmarkmið þessarar rannsóknar er að kanna kolefnislosun í þremur framræstum mýrum á Norðurlandi. Rannsakað verður hvort breytileiki sé á kolefnislosun milli og innan mýranna þriggja og leitast verður eftir því að skýra hvaða áhrifaþættir liggi þar mögulega að baki. Þeir áhrifaþættir sem eru sérstaklega teknir til skoðunar eru loftslag, vatnsbúskapur, gróðurfar, efnasamsetning kolefnis, sýrustig og fjarlægð frá áfoksuppsprettum. Til að ná markmiðum rannsóknarinnar var kolefnislosun mæld með gastæki á vettvangi, vatnssýni tekin til að mæla styrk uppleysts lífræns kolefnis í mýrunum og jarðvegssýni tekin úr efstu 30 cm jarðvegsins til ákvörðunar á hlutfalli steinefna og kolefnisforða. Þetta var gert með þessum hætti til að fá heildræna mynd af kolefnislosun mýranna. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna fram á talsverðan breytileika í losun kolefnis milli og innan mýra. Losun kolefnis í formi CO2 var mun meiri í mýrunum tveimur nærri áfoksuppsprettum en þar var hlutfall steinefna í jarðveginum hærra og kolefnisforði lægri. Styrkur DOC var aftur á móti afgerandi mestur í mýrinni nyrst og fjærst áfoksuppsprettum þar sem kolefnisforði var meiri, og sýrustig og vatnsstaða lægri. Líklegir áhrifaþættir á breytileika kolefnislosunarinnar milli og innan mýranna þriggja eru loftslag, þ.m.t. jarðvegshitastig og vatnsbúskapur, fjarlægð frá áfoksuppsprettum, sýrustig og efnasamsetning kolefnis.","abstract_html":"Mómýrar gegna gríðarlega mikilvægu hlutverki í kolefnishringrásinni og því í loftslagsmálum en framræsla á mýrum getur valdið umtalsverðri losun gróðurhúsalofttegunda. Meginmarkmið þessarar rannsóknar er að kanna kolefnislosun í þremur framræstum mýrum á Norðurlandi. Rannsakað verður hvort breytileiki sé á kolefnislosun milli og innan mýranna þriggja og leitast verður eftir því að skýra hvaða áhrifaþættir liggi þar mögulega að baki. Þeir áhrifaþættir sem eru sérstaklega teknir til skoðunar eru loftslag, vatnsbúskapur, gróðurfar, efnasamsetning kolefnis, sýrustig og fjarlægð frá áfoksuppsprettum. Til að ná markmiðum rannsóknarinnar var kolefnislosun mæld með gastæki á vettvangi, vatnssýni tekin til að mæla styrk uppleysts lífræns kolefnis í mýrunum og jarðvegssýni tekin úr efstu 30 cm jarðvegsins til ákvörðunar á hlutfalli steinefna og kolefnisforða. Þetta var gert með þessum hætti til að fá heildræna mynd af kolefnislosun mýranna. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna fram á talsverðan breytileika í losun kolefnis milli og innan mýra. Losun kolefnis í formi CO2 var mun meiri í mýrunum tveimur nærri áfoksuppsprettum en þar var hlutfall steinefna í jarðveginum hærra og kolefnisforði lægri. Styrkur DOC var aftur á móti afgerandi mestur í mýrinni nyrst og fjærst áfoksuppsprettum þar sem kolefnisforði var meiri, og sýrustig og vatnsstaða lægri. Líklegir áhrifaþættir á breytileika kolefnislosunarinnar milli og innan mýranna þriggja eru loftslag, þ.m.t. jarðvegshitastig og vatnsbúskapur, fjarlægð frá áfoksuppsprettum, sýrustig og efnasamsetning kolefnis.","abstract_has_math":false,"creators":["Marta Carrasco 1999-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024-01-30T08:31:12Z","date_published":"2024-01-30T08:31:12Z","updated_at":"2026-07-27T21:36:33Z","subjects":["Landfræði","Mýrlendi","Kolefni","Norðurland"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/46260","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Marta Carrasco 1999-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2024-01-30T08:31:11Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2024-01-30T08:31:11Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2024-01-30T08:31:12Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Landfræði","Mýrlendi","Kolefni","Norðurland"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/46260"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Mómýrar gegna gríðarlega mikilvægu hlutverki í kolefnishringrásinni og því í loftslagsmálum en framræsla á mýrum getur valdið umtalsverðri losun gróðurhúsalofttegunda. Meginmarkmið þessarar rannsóknar er að kanna kolefnislosun í þremur framræstum mýrum á Norðurlandi. Rannsakað verður hvort breytileiki sé á kolefnislosun milli og innan mýranna þriggja og leitast verður eftir því að skýra hvaða áhrifaþættir liggi þar mögulega að baki. Þeir áhrifaþættir sem eru sérstaklega teknir til skoðunar eru loftslag, vatnsbúskapur, gróðurfar, efnasamsetning kolefnis, sýrustig og fjarlægð frá áfoksuppsprettum. Til að ná markmiðum rannsóknarinnar var kolefnislosun mæld með gastæki á vettvangi, vatnssýni tekin til að mæla styrk uppleysts lífræns kolefnis í mýrunum og jarðvegssýni tekin úr efstu 30 cm jarðvegsins til ákvörðunar á hlutfalli steinefna og kolefnisforða. Þetta var gert með þessum hætti til að fá heildræna mynd af kolefnislosun mýranna. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna fram á talsverðan breytileika í losun kolefnis milli og innan mýra. Losun kolefnis í formi CO2 var mun meiri í mýrunum tveimur nærri áfoksuppsprettum en þar var hlutfall steinefna í jarðveginum hærra og kolefnisforði lægri. Styrkur DOC var aftur á móti afgerandi mestur í mýrinni nyrst og fjærst áfoksuppsprettum þar sem kolefnisforði var meiri, og sýrustig og vatnsstaða lægri. Líklegir áhrifaþættir á breytileika kolefnislosunarinnar milli og innan mýranna þriggja eru loftslag, þ.m.t. jarðvegshitastig og vatnsbúskapur, fjarlægð frá áfoksuppsprettum, sýrustig og efnasamsetning kolefnis.","Peatlands play an extremely important role in the carbon cycle, but drainage of peatlands can cause huge emissions of greenhouse gases. The main goal of this study is to investigate carbon emissions in three drained mires in the north of Iceland. It will be investigated whether there is variability in carbon emissions between and within the three mires and an effort will be made to clarify which impact factors are possibly involved. The impact factors that are specifically taken into consideration are climate, hydrology, vegetation, chemical composition of carbon, acidity and distance from dust sources. To achieve the objectives of the study, carbon emissions were measured with a gas instrument in the field, water samples were taken to measure the concentration of dissolved organic carbon (DOC) in the mires, and soil samples were taken from the top 30 cm of the soil to determine the ratio of minerals and carbon reserves. This was done in this way to get a comprehensive picture of the carbon emissions from the mires. The results of the study show considerable variation in carbon emissions between and within mires. The release of carbon in the form of CO2 was much higher in the two mires closer to the sources of dust, where the percentage of minerals in the soil was higher and carbon reserves lower. The release of DOC, on the other hand, was greatest in the mire farthest from dust sources, where the carbon reserves were higher and the water level was lower. Probable impact factors on the variability of carbon emissions between and within the three mires are proximity to dust sources, climate, including soil temperature and hydrology, acidity and chemical composition of carbon."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Losun kolefnis í framræstum mýrum á Norðurlandi"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Marta Carrasco 1999-"],"dc:date.accessioned":["2024-01-30T08:31:11Z"],"dc:date.available":["2024-01-30T08:31:11Z"],"dc:date.issued":["2024-01-30T08:31:12Z"],"dc:description.abstract":["Mómýrar gegna gríðarlega mikilvægu hlutverki í kolefnishringrásinni og því í loftslagsmálum en framræsla á mýrum getur valdið umtalsverðri losun gróðurhúsalofttegunda. Meginmarkmið þessarar rannsóknar er að kanna kolefnislosun í þremur framræstum mýrum á Norðurlandi. Rannsakað verður hvort breytileiki sé á kolefnislosun milli og innan mýranna þriggja og leitast verður eftir því að skýra hvaða áhrifaþættir liggi þar mögulega að baki. Þeir áhrifaþættir sem eru sérstaklega teknir til skoðunar eru loftslag, vatnsbúskapur, gróðurfar, efnasamsetning kolefnis, sýrustig og fjarlægð frá áfoksuppsprettum. Til að ná markmiðum rannsóknarinnar var kolefnislosun mæld með gastæki á vettvangi, vatnssýni tekin til að mæla styrk uppleysts lífræns kolefnis í mýrunum og jarðvegssýni tekin úr efstu 30 cm jarðvegsins til ákvörðunar á hlutfalli steinefna og kolefnisforða. Þetta var gert með þessum hætti til að fá heildræna mynd af kolefnislosun mýranna. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna fram á talsverðan breytileika í losun kolefnis milli og innan mýra. Losun kolefnis í formi CO2 var mun meiri í mýrunum tveimur nærri áfoksuppsprettum en þar var hlutfall steinefna í jarðveginum hærra og kolefnisforði lægri. Styrkur DOC var aftur á móti afgerandi mestur í mýrinni nyrst og fjærst áfoksuppsprettum þar sem kolefnisforði var meiri, og sýrustig og vatnsstaða lægri. Líklegir áhrifaþættir á breytileika kolefnislosunarinnar milli og innan mýranna þriggja eru loftslag, þ.m.t. jarðvegshitastig og vatnsbúskapur, fjarlægð frá áfoksuppsprettum, sýrustig og efnasamsetning kolefnis.","Peatlands play an extremely important role in the carbon cycle, but drainage of peatlands can cause huge emissions of greenhouse gases. The main goal of this study is to investigate carbon emissions in three drained mires in the north of Iceland. It will be investigated whether there is variability in carbon emissions between and within the three mires and an effort will be made to clarify which impact factors are possibly involved. The impact factors that are specifically taken into consideration are climate, hydrology, vegetation, chemical composition of carbon, acidity and distance from dust sources. To achieve the objectives of the study, carbon emissions were measured with a gas instrument in the field, water samples were taken to measure the concentration of dissolved organic carbon (DOC) in the mires, and soil samples were taken from the top 30 cm of the soil to determine the ratio of minerals and carbon reserves. This was done in this way to get a comprehensive picture of the carbon emissions from the mires. The results of the study show considerable variation in carbon emissions between and within mires. The release of carbon in the form of CO2 was much higher in the two mires closer to the sources of dust, where the percentage of minerals in the soil was higher and carbon reserves lower. The release of DOC, on the other hand, was greatest in the mire farthest from dust sources, where the carbon reserves were higher and the water level was lower. Probable impact factors on the variability of carbon emissions between and within the three mires are proximity to dust sources, climate, including soil temperature and hydrology, acidity and chemical composition of carbon."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/46260"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Landfræði","Mýrlendi","Kolefni","Norðurland"],"dc:title":["Losun kolefnis í framræstum mýrum á Norðurlandi"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:36:33Z"}