{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/40348"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/40348","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Staðarhólskirkja 1200–1700: Auður, tekjur og búskapur","abstract":"Þessi rannsókn er hluti af verkefninu Ritmenning íslenskra miðalda sem ætlað er að varpa ljósi á tiltekna staði á Íslandi þar sem ritmenning blómstraði á miðöldum. Eftirfarandi ritgerð er hluti af undirverkefninu sem ber heitið Staðarhóll: Höfuðból í minjum, sögu og sagnaritun. Meginmarkmið ritgerðarinnar innan þessa verkefnis og RÍM er að svara eftirfarandi spurningum: 1. Tekjur staðarins. Efnahagslegar forsendur kirkjustarfs voru annars vegar tíund og tollar og hins vegar eignir og ítök. Athugun á máldögum og öðrum skjölum staðarins mun leiða í ljós hverjar tekjur Staðarhóls voru og hvernig þær þróuðust í aldanna rás. 2. Rekstur staðar, búskapur. Hvernig var búskap og búrekstri háttað á Staðarhóli í gegnum aldirnar? Samanburður á miðaldamáldögum og Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns hefur leitt í ljós að búnaðarumsvif margra gamalla stórbýla drógust umtalsvert saman á 16. og 17. öld. Hvernig var staðan á Staðarhóli? Þessar spurningar móta viðfangsefni ritgerðarinnar, en ritgerðin tekur fyrir eignarhald kirkjunnar og skipulag hennar, þróun helstu tekjustofna jarðargóssa frá miðöldum fram á árnýöld, hverskonar tekjur en líka hversu miklar þær voru af eignum Staðarhólskirkju, búskap í Staðarhólsdal og annarsstaðar þar sem Staðarhólskirkja hafði ítök. Með því að fjalla um samhengi tekjustofna og búskapar í nærumhverfi Staðarhóls má draga fram séreinkenni höfuðbólsins Staðarhóls.","abstract_html":"Þessi rannsókn er hluti af verkefninu Ritmenning íslenskra miðalda sem ætlað er að varpa ljósi á tiltekna staði á Íslandi þar sem ritmenning blómstraði á miðöldum. Eftirfarandi ritgerð er hluti af undirverkefninu sem ber heitið Staðarhóll: Höfuðból í minjum, sögu og sagnaritun. Meginmarkmið ritgerðarinnar innan þessa verkefnis og RÍM er að svara eftirfarandi spurningum: 1. Tekjur staðarins. Efnahagslegar forsendur kirkjustarfs voru annars vegar tíund og tollar og hins vegar eignir og ítök. Athugun á máldögum og öðrum skjölum staðarins mun leiða í ljós hverjar tekjur Staðarhóls voru og hvernig þær þróuðust í aldanna rás. 2. Rekstur staðar, búskapur. Hvernig var búskap og búrekstri háttað á Staðarhóli í gegnum aldirnar? Samanburður á miðaldamáldögum og Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns hefur leitt í ljós að búnaðarumsvif margra gamalla stórbýla drógust umtalsvert saman á 16. og 17. öld. Hvernig var staðan á Staðarhóli? Þessar spurningar móta viðfangsefni ritgerðarinnar, en ritgerðin tekur fyrir eignarhald kirkjunnar og skipulag hennar, þróun helstu tekjustofna jarðargóssa frá miðöldum fram á árnýöld, hverskonar tekjur en líka hversu miklar þær voru af eignum Staðarhólskirkju, búskap í Staðarhólsdal og annarsstaðar þar sem Staðarhólskirkja hafði ítök. Með því að fjalla um samhengi tekjustofna og búskapar í nærumhverfi Staðarhóls má draga fram séreinkenni höfuðbólsins Staðarhóls.","abstract_has_math":false,"creators":["Emil Gunnlaugsson 1996-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022-01-10T14:39:37Z","date_published":"2022-01-10T14:39:37Z","updated_at":"2026-07-27T21:38:09Z","subjects":["Sagnfræði"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/40348","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Emil Gunnlaugsson 1996-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2022-01-10T14:39:35Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2022-01-10T14:39:35Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2022-01-10T14:39:37Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Sagnfræði"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/40348"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Þessi rannsókn er hluti af verkefninu Ritmenning íslenskra miðalda sem ætlað er að varpa ljósi á tiltekna staði á Íslandi þar sem ritmenning blómstraði á miðöldum. Eftirfarandi ritgerð er hluti af undirverkefninu sem ber heitið Staðarhóll: Höfuðból í minjum, sögu og sagnaritun. Meginmarkmið ritgerðarinnar innan þessa verkefnis og RÍM er að svara eftirfarandi spurningum: 1. Tekjur staðarins. Efnahagslegar forsendur kirkjustarfs voru annars vegar tíund og tollar og hins vegar eignir og ítök. Athugun á máldögum og öðrum skjölum staðarins mun leiða í ljós hverjar tekjur Staðarhóls voru og hvernig þær þróuðust í aldanna rás. 2. Rekstur staðar, búskapur. Hvernig var búskap og búrekstri háttað á Staðarhóli í gegnum aldirnar? Samanburður á miðaldamáldögum og Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns hefur leitt í ljós að búnaðarumsvif margra gamalla stórbýla drógust umtalsvert saman á 16. og 17. öld. Hvernig var staðan á Staðarhóli? Þessar spurningar móta viðfangsefni ritgerðarinnar, en ritgerðin tekur fyrir eignarhald kirkjunnar og skipulag hennar, þróun helstu tekjustofna jarðargóssa frá miðöldum fram á árnýöld, hverskonar tekjur en líka hversu miklar þær voru af eignum Staðarhólskirkju, búskap í Staðarhólsdal og annarsstaðar þar sem Staðarhólskirkja hafði ítök. Með því að fjalla um samhengi tekjustofna og búskapar í nærumhverfi Staðarhóls má draga fram séreinkenni höfuðbólsins Staðarhóls.","This research project is a part of Ritmenning íslenskra miðalda (The writing culture of the Icelandic Middle Ages) that is supposed to cast a light on the history of particular sites where cultural production flourished in the Middle Ages. The following essay is a part of the sub-project that bears the name Staðarhóll: Höfuðból í minjum, sögu og sagnaritun (Staðarhóll: Manor in relics, history, and historiography). The main goal of this essay within this project is to answer the following: 1. The income of the manor. the economic foundation of the church estate on the one hand the tithe, tariffs and on the other hand property and perks. Examination of the muniment and other church documents cast light on the income of the manor and the way they developed through the centuries. 2. Management of the manor, farming. How was the farming and husbandry managed at Staðarhóll through the centuries? Comparison between medieval muniments and Árni Magnússon and Páls Vídalíns register of real estates has elucidated that farming activity of many old manors declined significantly in the 16. and 17. century. What was the situation at Staðarhól? These questions shape the plan of the essay, where the main topic is the ownership and organization of the manor, the development of the main source of income for estates from the Middle Ages to the early modern period, what type of income and how much there was to gain elswhere for Staðarhóll church, farming at Staðarhóll and elsewhere where the church owned property. By addressing the context of the sources of income and farming in the area around Staðarhóll, it is possible to bring to light the special characteristics of Staðarhóll manor."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Staðarhólskirkja 1200–1700: Auður, tekjur og búskapur"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Emil Gunnlaugsson 1996-"],"dc:date.accessioned":["2022-01-10T14:39:35Z"],"dc:date.available":["2022-01-10T14:39:35Z"],"dc:date.issued":["2022-01-10T14:39:37Z"],"dc:description.abstract":["Þessi rannsókn er hluti af verkefninu Ritmenning íslenskra miðalda sem ætlað er að varpa ljósi á tiltekna staði á Íslandi þar sem ritmenning blómstraði á miðöldum. Eftirfarandi ritgerð er hluti af undirverkefninu sem ber heitið Staðarhóll: Höfuðból í minjum, sögu og sagnaritun. Meginmarkmið ritgerðarinnar innan þessa verkefnis og RÍM er að svara eftirfarandi spurningum: 1. Tekjur staðarins. Efnahagslegar forsendur kirkjustarfs voru annars vegar tíund og tollar og hins vegar eignir og ítök. Athugun á máldögum og öðrum skjölum staðarins mun leiða í ljós hverjar tekjur Staðarhóls voru og hvernig þær þróuðust í aldanna rás. 2. Rekstur staðar, búskapur. Hvernig var búskap og búrekstri háttað á Staðarhóli í gegnum aldirnar? Samanburður á miðaldamáldögum og Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns hefur leitt í ljós að búnaðarumsvif margra gamalla stórbýla drógust umtalsvert saman á 16. og 17. öld. Hvernig var staðan á Staðarhóli? Þessar spurningar móta viðfangsefni ritgerðarinnar, en ritgerðin tekur fyrir eignarhald kirkjunnar og skipulag hennar, þróun helstu tekjustofna jarðargóssa frá miðöldum fram á árnýöld, hverskonar tekjur en líka hversu miklar þær voru af eignum Staðarhólskirkju, búskap í Staðarhólsdal og annarsstaðar þar sem Staðarhólskirkja hafði ítök. Með því að fjalla um samhengi tekjustofna og búskapar í nærumhverfi Staðarhóls má draga fram séreinkenni höfuðbólsins Staðarhóls.","This research project is a part of Ritmenning íslenskra miðalda (The writing culture of the Icelandic Middle Ages) that is supposed to cast a light on the history of particular sites where cultural production flourished in the Middle Ages. The following essay is a part of the sub-project that bears the name Staðarhóll: Höfuðból í minjum, sögu og sagnaritun (Staðarhóll: Manor in relics, history, and historiography). The main goal of this essay within this project is to answer the following: 1. The income of the manor. the economic foundation of the church estate on the one hand the tithe, tariffs and on the other hand property and perks. Examination of the muniment and other church documents cast light on the income of the manor and the way they developed through the centuries. 2. Management of the manor, farming. How was the farming and husbandry managed at Staðarhóll through the centuries? Comparison between medieval muniments and Árni Magnússon and Páls Vídalíns register of real estates has elucidated that farming activity of many old manors declined significantly in the 16. and 17. century. What was the situation at Staðarhól? These questions shape the plan of the essay, where the main topic is the ownership and organization of the manor, the development of the main source of income for estates from the Middle Ages to the early modern period, what type of income and how much there was to gain elswhere for Staðarhóll church, farming at Staðarhóll and elsewhere where the church owned property. By addressing the context of the sources of income and farming in the area around Staðarhóll, it is possible to bring to light the special characteristics of Staðarhóll manor."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/40348"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Sagnfræði"],"dc:title":["Staðarhólskirkja 1200–1700: Auður, tekjur og búskapur"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:38:09Z"}