{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/4020"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/4020","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Holdafar, hreyfing og heilsutengd lífsgæði eldri aldurshópa","abstract":"Fjöldi eldri borgara fer vaxandi í þjóðfélaginu og sífellt fleiri gera sér grein fyrir hversu mikilvægt það er að halda góðri heilsu til að bæta góðum árum við lífið. Hreyfing hefur jákvæð áhrif á heilsufar einstaklinga til langs tíma, til dæmis þrekið eykst, svefn verður betri og lífsgæði batna. Mikilvægt er fyrir þá sem á efri ár eru komnir að hafa góð lífsgæði þar sem í því felst að hugsa um sjálfan sig í athöfnum daglegs lífs lengur en ella. Markmið rannsóknarinnar var að skoða niðurstöður úr spurningalistanum Heilsutengd lífsgæði og hreyfimælum við upphaf og lok 26 vikna íhlutunar. Skoðaður var munurinn á milli þjálfunarhópa (ÞHH og ÞHÁ) og viðmiðunarhóps (VHH) og milli kynja. Þá voru athugaðar nokkrar valdar breytur úr holdafarsmælingum (hæð, þyngd, fituprósentu (DEXA) og mittis- og mjaðmamáli) og sex mínútna gönguprófi. Heildarfjöldi þátttakenda var 173 en 146 einstaklingar kláruðu 26 vikna þol- og styrktaríhlutunina. Þátttakendur voru hópur eldri borgara af Stór-Reykjavíkursvæðinu (N=105) sem skiptist í þjálfunarhóp (ÞHH;N=47) og viðmiðunarhóp (VHH;N=58) og þjálfunarhópur frá sveitarfélaginu Árborg (ÞHÁ;N=41). Meðalaldur ÞHH var 79,38 (±4,8), VHH var 77,97 (±3,8) og ÞHÁ var 74,68 (±3,3) ár. Í upphafi rannsóknar var ekki marktækur munur milli þjálfunarhóps og viðmiðunarhóps í neinum af flokkunum innan heilsutengdra lífsgæða. Léttust þátttakendur þjálfunarhóps um 1,8% (p≤0,001), minnkuðu ummál mittis um 4,8% (p≤0,001), lækkuðu líkamsþyngdarstuðul sinn um 1,8% (p≤0,001) og fituprósentu um 4,4% (p≤0,001). Þeir bættu marktækt við heildarhreyfingu um 15,5% (p≤0,001), alla daga um 28,5% (p≤0,001), virka daga um 19,9% (p≤0,001) og á helgardögum um 8,6% (p≤0,05) og í sex mínútna gönguprófi um 12,6% (p≤0,001). Þá bættu þeir heilsutengd lífsgæði um 1,6% (p≤0,05) og mátu þrek (p≤0,001), líðan (p≤0,05) og líkamsheilsu (p≤0,001) betri í lok íhlutunar. Hjá viðmiðunarhóp minnkaði hreyfing marktækt (p≤0,05) en lífsgæðin voru óbreytt. Niðurstöður rannsóknarinnar gefa til kynna að markviss þol- og styrktaríhlutun, ásamt næringarfræðslu í 26 vikur, skili árangri til bættrar heilsu hjá eldri aldurshópum. Mikilvægt er að halda áfram rannsóknum á þessu sviði til að finna betur út hvaða íhlutunarþættir skipta sköpum í forvörnum þessa aldurshóps til bættrar líkamlegrar og andlegrar heilsu. Lykilorð: Heilsutengd lífsgæði, eldri aldurshópar.","abstract_html":"Fjöldi eldri borgara fer vaxandi í þjóðfélaginu og sífellt fleiri gera sér grein fyrir hversu mikilvægt það er að halda góðri heilsu til að bæta góðum árum við lífið. Hreyfing hefur jákvæð áhrif á heilsufar einstaklinga til langs tíma, til dæmis þrekið eykst, svefn verður betri og lífsgæði batna. Mikilvægt er fyrir þá sem á efri ár eru komnir að hafa góð lífsgæði þar sem í því felst að hugsa um sjálfan sig í athöfnum daglegs lífs lengur en ella. Markmið rannsóknarinnar var að skoða niðurstöður úr spurningalistanum Heilsutengd lífsgæði og hreyfimælum við upphaf og lok 26 vikna íhlutunar. Skoðaður var munurinn á milli þjálfunarhópa (ÞHH og ÞHÁ) og viðmiðunarhóps (VHH) og milli kynja. Þá voru athugaðar nokkrar valdar breytur úr holdafarsmælingum (hæð, þyngd, fituprósentu (DEXA) og mittis- og mjaðmamáli) og sex mínútna gönguprófi. Heildarfjöldi þátttakenda var 173 en 146 einstaklingar kláruðu 26 vikna þol- og styrktaríhlutunina. Þátttakendur voru hópur eldri borgara af Stór-Reykjavíkursvæðinu (N=105) sem skiptist í þjálfunarhóp (ÞHH;N=47) og viðmiðunarhóp (VHH;N=58) og þjálfunarhópur frá sveitarfélaginu Árborg (ÞHÁ;N=41). Meðalaldur ÞHH var 79,38 (±4,8), VHH var 77,97 (±3,8) og ÞHÁ var 74,68 (±3,3) ár. Í upphafi rannsóknar var ekki marktækur munur milli þjálfunarhóps og viðmiðunarhóps í neinum af flokkunum innan heilsutengdra lífsgæða. Léttust þátttakendur þjálfunarhóps um 1,8% (p≤0,001), minnkuðu ummál mittis um 4,8% (p≤0,001), lækkuðu líkamsþyngdarstuðul sinn um 1,8% (p≤0,001) og fituprósentu um 4,4% (p≤0,001). Þeir bættu marktækt við heildarhreyfingu um 15,5% (p≤0,001), alla daga um 28,5% (p≤0,001), virka daga um 19,9% (p≤0,001) og á helgardögum um 8,6% (p≤0,05) og í sex mínútna gönguprófi um 12,6% (p≤0,001). Þá bættu þeir heilsutengd lífsgæði um 1,6% (p≤0,05) og mátu þrek (p≤0,001), líðan (p≤0,05) og líkamsheilsu (p≤0,001) betri í lok íhlutunar. Hjá viðmiðunarhóp minnkaði hreyfing marktækt (p≤0,05) en lífsgæðin voru óbreytt. Niðurstöður rannsóknarinnar gefa til kynna að markviss þol- og styrktaríhlutun, ásamt næringarfræðslu í 26 vikur, skili árangri til bættrar heilsu hjá eldri aldurshópum. Mikilvægt er að halda áfram rannsóknum á þessu sviði til að finna betur út hvaða íhlutunarþættir skipta sköpum í forvörnum þessa aldurshóps til bættrar líkamlegrar og andlegrar heilsu. Lykilorð: Heilsutengd lífsgæði, eldri aldurshópar.","abstract_has_math":false,"creators":["Guðrún V. Ásgeirsdóttir"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2009,"date_issued":"2009-10-15T11:57:18Z","date_published":"2009-10-15T11:57:18Z","updated_at":"2026-07-27T21:41:52Z","subjects":["Íþrótta- og heilsufræði","Meistaraprófsritgerðir","Lífsgæði","Aldraðir","Hreyfing","Holdafar","Líkamsþjálfun","Þolþjálfun","Styrktarþjálfun","Heilsufar","Megindlegar rannsóknir"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/4020","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Guðrún V. Ásgeirsdóttir"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2009-10-15T11:57:18Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2009-10-15T11:57:18Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2009-10-15T11:57:18Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Íþrótta- og heilsufræði","Meistaraprófsritgerðir","Lífsgæði","Aldraðir","Hreyfing","Holdafar","Líkamsþjálfun","Þolþjálfun","Styrktarþjálfun","Heilsufar","Megindlegar rannsóknir"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/4020"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Fjöldi eldri borgara fer vaxandi í þjóðfélaginu og sífellt fleiri gera sér grein fyrir hversu mikilvægt það er að halda góðri heilsu til að bæta góðum árum við lífið. Hreyfing hefur jákvæð áhrif á heilsufar einstaklinga til langs tíma, til dæmis þrekið eykst, svefn verður betri og lífsgæði batna. Mikilvægt er fyrir þá sem á efri ár eru komnir að hafa góð lífsgæði þar sem í því felst að hugsa um sjálfan sig í athöfnum daglegs lífs lengur en ella. Markmið rannsóknarinnar var að skoða niðurstöður úr spurningalistanum Heilsutengd lífsgæði og hreyfimælum við upphaf og lok 26 vikna íhlutunar. Skoðaður var munurinn á milli þjálfunarhópa (ÞHH og ÞHÁ) og viðmiðunarhóps (VHH) og milli kynja. Þá voru athugaðar nokkrar valdar breytur úr holdafarsmælingum (hæð, þyngd, fituprósentu (DEXA) og mittis- og mjaðmamáli) og sex mínútna gönguprófi. Heildarfjöldi þátttakenda var 173 en 146 einstaklingar kláruðu 26 vikna þol- og styrktaríhlutunina. Þátttakendur voru hópur eldri borgara af Stór-Reykjavíkursvæðinu (N=105) sem skiptist í þjálfunarhóp (ÞHH;N=47) og viðmiðunarhóp (VHH;N=58) og þjálfunarhópur frá sveitarfélaginu Árborg (ÞHÁ;N=41). Meðalaldur ÞHH var 79,38 (±4,8), VHH var 77,97 (±3,8) og ÞHÁ var 74,68 (±3,3) ár. Í upphafi rannsóknar var ekki marktækur munur milli þjálfunarhóps og viðmiðunarhóps í neinum af flokkunum innan heilsutengdra lífsgæða. Léttust þátttakendur þjálfunarhóps um 1,8% (p≤0,001), minnkuðu ummál mittis um 4,8% (p≤0,001), lækkuðu líkamsþyngdarstuðul sinn um 1,8% (p≤0,001) og fituprósentu um 4,4% (p≤0,001). Þeir bættu marktækt við heildarhreyfingu um 15,5% (p≤0,001), alla daga um 28,5% (p≤0,001), virka daga um 19,9% (p≤0,001) og á helgardögum um 8,6% (p≤0,05) og í sex mínútna gönguprófi um 12,6% (p≤0,001). Þá bættu þeir heilsutengd lífsgæði um 1,6% (p≤0,05) og mátu þrek (p≤0,001), líðan (p≤0,05) og líkamsheilsu (p≤0,001) betri í lok íhlutunar. Hjá viðmiðunarhóp minnkaði hreyfing marktækt (p≤0,05) en lífsgæðin voru óbreytt. Niðurstöður rannsóknarinnar gefa til kynna að markviss þol- og styrktaríhlutun, ásamt næringarfræðslu í 26 vikur, skili árangri til bættrar heilsu hjá eldri aldurshópum. Mikilvægt er að halda áfram rannsóknum á þessu sviði til að finna betur út hvaða íhlutunarþættir skipta sköpum í forvörnum þessa aldurshóps til bættrar líkamlegrar og andlegrar heilsu. Lykilorð: Heilsutengd lífsgæði, eldri aldurshópar."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Holdafar, hreyfing og heilsutengd lífsgæði eldri aldurshópa"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Guðrún V. Ásgeirsdóttir"],"dc:date.accessioned":["2009-10-15T11:57:18Z"],"dc:date.available":["2009-10-15T11:57:18Z"],"dc:date.issued":["2009-10-15T11:57:18Z"],"dc:description.abstract":["Fjöldi eldri borgara fer vaxandi í þjóðfélaginu og sífellt fleiri gera sér grein fyrir hversu mikilvægt það er að halda góðri heilsu til að bæta góðum árum við lífið. Hreyfing hefur jákvæð áhrif á heilsufar einstaklinga til langs tíma, til dæmis þrekið eykst, svefn verður betri og lífsgæði batna. Mikilvægt er fyrir þá sem á efri ár eru komnir að hafa góð lífsgæði þar sem í því felst að hugsa um sjálfan sig í athöfnum daglegs lífs lengur en ella. Markmið rannsóknarinnar var að skoða niðurstöður úr spurningalistanum Heilsutengd lífsgæði og hreyfimælum við upphaf og lok 26 vikna íhlutunar. Skoðaður var munurinn á milli þjálfunarhópa (ÞHH og ÞHÁ) og viðmiðunarhóps (VHH) og milli kynja. Þá voru athugaðar nokkrar valdar breytur úr holdafarsmælingum (hæð, þyngd, fituprósentu (DEXA) og mittis- og mjaðmamáli) og sex mínútna gönguprófi. Heildarfjöldi þátttakenda var 173 en 146 einstaklingar kláruðu 26 vikna þol- og styrktaríhlutunina. Þátttakendur voru hópur eldri borgara af Stór-Reykjavíkursvæðinu (N=105) sem skiptist í þjálfunarhóp (ÞHH;N=47) og viðmiðunarhóp (VHH;N=58) og þjálfunarhópur frá sveitarfélaginu Árborg (ÞHÁ;N=41). Meðalaldur ÞHH var 79,38 (±4,8), VHH var 77,97 (±3,8) og ÞHÁ var 74,68 (±3,3) ár. Í upphafi rannsóknar var ekki marktækur munur milli þjálfunarhóps og viðmiðunarhóps í neinum af flokkunum innan heilsutengdra lífsgæða. Léttust þátttakendur þjálfunarhóps um 1,8% (p≤0,001), minnkuðu ummál mittis um 4,8% (p≤0,001), lækkuðu líkamsþyngdarstuðul sinn um 1,8% (p≤0,001) og fituprósentu um 4,4% (p≤0,001). Þeir bættu marktækt við heildarhreyfingu um 15,5% (p≤0,001), alla daga um 28,5% (p≤0,001), virka daga um 19,9% (p≤0,001) og á helgardögum um 8,6% (p≤0,05) og í sex mínútna gönguprófi um 12,6% (p≤0,001). Þá bættu þeir heilsutengd lífsgæði um 1,6% (p≤0,05) og mátu þrek (p≤0,001), líðan (p≤0,05) og líkamsheilsu (p≤0,001) betri í lok íhlutunar. Hjá viðmiðunarhóp minnkaði hreyfing marktækt (p≤0,05) en lífsgæðin voru óbreytt. Niðurstöður rannsóknarinnar gefa til kynna að markviss þol- og styrktaríhlutun, ásamt næringarfræðslu í 26 vikur, skili árangri til bættrar heilsu hjá eldri aldurshópum. Mikilvægt er að halda áfram rannsóknum á þessu sviði til að finna betur út hvaða íhlutunarþættir skipta sköpum í forvörnum þessa aldurshóps til bættrar líkamlegrar og andlegrar heilsu. Lykilorð: Heilsutengd lífsgæði, eldri aldurshópar."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/4020"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Íþrótta- og heilsufræði","Meistaraprófsritgerðir","Lífsgæði","Aldraðir","Hreyfing","Holdafar","Líkamsþjálfun","Þolþjálfun","Styrktarþjálfun","Heilsufar","Megindlegar rannsóknir"],"dc:title":["Holdafar, hreyfing og heilsutengd lífsgæði eldri aldurshópa"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:41:52Z"}