Tónlistarnám í leikskóla og þróun hljóðkerfisvitundar
type: CreativeWork
description: Þessi ritgerð fjallar um markvisst nám í grunnþáttum tónlistar í leikskóla og tengsl hennar við hljóðkerfisvitund leikskólabarna. Fjallað er um sterk tengsl hljóðkerfisvitundar og almenns málþroska og mikilvægi góðrar hljóðkerfisvitundar leikskólabarnsins fyrir lestrarnámið síðar meir. Rannsóknarspurningin er: Hefur markviss þjálfun grunnþátta í tónlist áhrif á hljóðkerfisvitund leikskólabarna? Í henni er fólgin sú kenning að efla megi hljóðkerfisvitund leikskólabarna með markvissri tónlistariðkun og þannig styrkja grunninn að lestrarnámi þeirra síðar. Slík markviss þjálfun grunnþátta tónlistar gæti jafnvel minnkað líkur á lestrarörðugleikum þegar í grunnskólann kemur. Þetta er megindleg rannsókn með tilraunasniði. Úrtakið var hentugleikaúrtak eins leikskóla þar sem tónlist var ekki sérstaklega skipulagður þáttur í daglegu starfi. Í leikskólanum voru 27 börn í elsta árgangi. Öll börnin voru forprófuð í HLJÓM-2 prófi, beitt var lagskiptu tilviljanaúrtaki í tilraunahóp og samanburðarhóp. Börnin í tilraunahópi fengu 20 kennslustundir á sex vikna tímabili að meðaltali í 45 mínútur hver kennslustund. Börnin í samanburðarhópi fengu enga sérstaka aðra kennslu en hefðbundið leikskólastarf utan eitt barn sem var í samanburðarhópi og fékk nokkurn stuðning í málörvun hjá sérkennslustjóra. Kennslan í tilraunahópi fór fram á útivistartíma barnanna eftir hádegið. Börnin voru endurmetin á HLJÓM-2 þremur vikum eftir að inngripum lauk. Niðurstöður rannsóknarinnar sýndu miklar framfarir hjá barnahópnum öllum milli mælinganna og voru það tölfræðilega marktækar niðurstöður. Tónlistarhópi fór lítið eitt meira fram en samanburðarhópi. Hins vegar var ekki tölfræðilega marktækur munur á milli hópanna og verður því ekki hægt að fullyrða að tónlistarkennslan hafi haft áhrif á þróun hljóðkerfisvitundarinnar. Þær góðu framfarir sem börnin sýndu í lok rannsóknarinnar skýrast líklegast af auknum þroska barnanna á tímabilinu. Lykilorð: Hljóðvitund, hljóðskynjun, tónlistarþroski.
abstract: Þessi ritgerð fjallar um markvisst nám í grunnþáttum tónlistar í leikskóla og tengsl hennar við hljóðkerfisvitund leikskólabarna. Fjallað er um sterk tengsl hljóðkerfisvitundar og almenns málþroska og mikilvægi góðrar hljóðkerfisvitundar leikskólabarnsins fyrir lestrarnámið síðar meir. Rannsóknarspurningin er: Hefur markviss þjálfun grunnþátta í tónlist áhrif á hljóðkerfisvitund leikskólabarna? Í henni er fólgin sú kenning að efla megi hljóðkerfisvitund leikskólabarna með markvissri tónlistariðkun og þannig styrkja grunninn að lestrarnámi þeirra síðar. Slík markviss þjálfun grunnþátta tónlistar gæti jafnvel minnkað líkur á lestrarörðugleikum þegar í grunnskólann kemur. Þetta er megindleg rannsókn með tilraunasniði. Úrtakið var hentugleikaúrtak eins leikskóla þar sem tónlist var ekki sérstaklega skipulagður þáttur í daglegu starfi. Í leikskólanum voru 27 börn í elsta árgangi. Öll börnin voru forprófuð í HLJÓM-2 prófi, beitt var lagskiptu tilviljanaúrtaki í tilraunahóp og samanburðarhóp. Börnin í tilraunahópi fengu 20 kennslustundir á sex vikna tímabili að meðaltali í 45 mínútur hver kennslustund. Börnin í samanburðarhópi fengu enga sérstaka aðra kennslu en hefðbundið leikskólastarf utan eitt barn sem var í samanburðarhópi og fékk nokkurn stuðning í málörvun hjá sérkennslustjóra. Kennslan í tilraunahópi fór fram á útivistartíma barnanna eftir hádegið. Börnin voru endurmetin á HLJÓM-2 þremur vikum eftir að inngripum lauk. Niðurstöður rannsóknarinnar sýndu miklar framfarir hjá barnahópnum öllum milli mælinganna og voru það tölfræðilega marktækar niðurstöður. Tónlistarhópi fór lítið eitt meira fram en samanburðarhópi. Hins vegar var ekki tölfræðilega marktækur munur á milli hópanna og verður því ekki hægt að fullyrða að tónlistarkennslan hafi haft áhrif á þróun hljóðkerfisvitundarinnar. Þær góðu framfarir sem börnin sýndu í lok rannsóknarinnar skýrast líklegast af auknum þroska barnanna á tímabilinu. Lykilorð: Hljóðvitund, hljóðskynjun, tónlistarþroski.
author: Jóhanna Thorsteinson 1952-
language: is
keywords: Uppeldis- og menntunarfræði, Meistaraprófsritgerðir, Leikskólabörn, Hljóðkerfisvitund, HLJÓM-2, Tónlistarkennsla, Tónlistarnám, Leikskólar, Megindlegar rannsóknir
date published: 2009-10-15T09:21:00Z
date modified: 2026-07-27T21:41:52Z
provider: University of Iceland
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: University of Iceland

PropertyValue
property ID: Handle
value: http://hdl.handle.net/1946/4016