„Er nokkuð glúten í þessu?“: Lífið með selíaksjúkdómnum á Íslandi
type: CreativeWork
description: Í þessari ritgerð er varpað þjóðfræðilegu ljósi á einstaklinga með sjálfsofnæmissjúkdóminn selíak og rannsakað hvernig þeim tekst að takast á við nýja tilveru þar sem ótti og áhætta í daglegu lífi er staðreynd. Einnig er skoðað hvaða félagslegu og andlegu áhrif það hefur að geta ekki lengur heilsu sinnar vegna, deilt hefðbundnum mat, eins og brauði, með fólkinu í kringum sig án þess að verða veik. Eins er kannað hvernig fólk sem hefur fengið selíakgreiningu reynir að fóta sig innan ákveðinna viðmiða samfélagsins og tekst á við tilveru sem er á skjön við þá siði og venjur hversdagslífsins sem þau áður voru vön. Til þess að nálgast viðfangsefnið nýti ég mér eigindlega aðferðafræði í formi viðtala til að komast nær persónulegri upplifun viðmælenda minna sem byggist að mestu á tilfinningum sem getur reynst erfitt að færa í orð. Ég mun leitast við að tengja efnið við kenningar þjóðfræðinnar svo sem borðhald/samkennd (e. commensality), jaðarástand (e. liminality), líkömnun (e. embodiment) og tilfinningar (e. emotions). Rannsóknin leiðir í ljós að einstaklingar með selíak upplifa sig töluvert utan samfélagsins og þurfa að takast á við ýmsar áskoranir í sínu daglega lífi. Þau þurfa að leggja allt sitt traust í hendur þeirra sem bæði framleiða matinn og einnig þeirra sem matreiða hann. Það er því greinilegt að það að greinast með selíak, hefur merkjanleg áhrif á líf þeirra og stöðu innan samfélagsins.
abstract: Í þessari ritgerð er varpað þjóðfræðilegu ljósi á einstaklinga með sjálfsofnæmissjúkdóminn selíak og rannsakað hvernig þeim tekst að takast á við nýja tilveru þar sem ótti og áhætta í daglegu lífi er staðreynd. Einnig er skoðað hvaða félagslegu og andlegu áhrif það hefur að geta ekki lengur heilsu sinnar vegna, deilt hefðbundnum mat, eins og brauði, með fólkinu í kringum sig án þess að verða veik. Eins er kannað hvernig fólk sem hefur fengið selíakgreiningu reynir að fóta sig innan ákveðinna viðmiða samfélagsins og tekst á við tilveru sem er á skjön við þá siði og venjur hversdagslífsins sem þau áður voru vön. Til þess að nálgast viðfangsefnið nýti ég mér eigindlega aðferðafræði í formi viðtala til að komast nær persónulegri upplifun viðmælenda minna sem byggist að mestu á tilfinningum sem getur reynst erfitt að færa í orð. Ég mun leitast við að tengja efnið við kenningar þjóðfræðinnar svo sem borðhald/samkennd (e. commensality), jaðarástand (e. liminality), líkömnun (e. embodiment) og tilfinningar (e. emotions). Rannsóknin leiðir í ljós að einstaklingar með selíak upplifa sig töluvert utan samfélagsins og þurfa að takast á við ýmsar áskoranir í sínu daglega lífi. Þau þurfa að leggja allt sitt traust í hendur þeirra sem bæði framleiða matinn og einnig þeirra sem matreiða hann. Það er því greinilegt að það að greinast með selíak, hefur merkjanleg áhrif á líf þeirra og stöðu innan samfélagsins.
author: Gerða Theodóra Pálsdóttir 1969-
language: is
keywords: Þjóðfræði
date published: 2021-09-08T12:25:10Z
date modified: 2026-07-27T21:37:37Z
provider: University of Iceland
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: University of Iceland

PropertyValue
property ID: Handle
value: http://hdl.handle.net/1946/39832