{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/39832"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/39832","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"„Er nokkuð glúten í þessu?“: Lífið með selíaksjúkdómnum á Íslandi","abstract":"Í þessari ritgerð er varpað þjóðfræðilegu ljósi á einstaklinga með sjálfsofnæmissjúkdóminn selíak og rannsakað hvernig þeim tekst að takast á við nýja tilveru þar sem ótti og áhætta í daglegu lífi er staðreynd. Einnig er skoðað hvaða félagslegu og andlegu áhrif það hefur að geta ekki lengur heilsu sinnar vegna, deilt hefðbundnum mat, eins og brauði, með fólkinu í kringum sig án þess að verða veik. Eins er kannað hvernig fólk sem hefur fengið selíakgreiningu reynir að fóta sig innan ákveðinna viðmiða samfélagsins og tekst á við tilveru sem er á skjön við þá siði og venjur hversdagslífsins sem þau áður voru vön. Til þess að nálgast viðfangsefnið nýti ég mér eigindlega aðferðafræði í formi viðtala til að komast nær persónulegri upplifun viðmælenda minna sem byggist að mestu á tilfinningum sem getur reynst erfitt að færa í orð. Ég mun leitast við að tengja efnið við kenningar þjóðfræðinnar svo sem borðhald/samkennd (e. commensality), jaðarástand (e. liminality), líkömnun (e. embodiment) og tilfinningar (e. emotions). Rannsóknin leiðir í ljós að einstaklingar með selíak upplifa sig töluvert utan samfélagsins og þurfa að takast á við ýmsar áskoranir í sínu daglega lífi. Þau þurfa að leggja allt sitt traust í hendur þeirra sem bæði framleiða matinn og einnig þeirra sem matreiða hann. Það er því greinilegt að það að greinast með selíak, hefur merkjanleg áhrif á líf þeirra og stöðu innan samfélagsins.","abstract_html":"Í þessari ritgerð er varpað þjóðfræðilegu ljósi á einstaklinga með sjálfsofnæmissjúkdóminn selíak og rannsakað hvernig þeim tekst að takast á við nýja tilveru þar sem ótti og áhætta í daglegu lífi er staðreynd. Einnig er skoðað hvaða félagslegu og andlegu áhrif það hefur að geta ekki lengur heilsu sinnar vegna, deilt hefðbundnum mat, eins og brauði, með fólkinu í kringum sig án þess að verða veik. Eins er kannað hvernig fólk sem hefur fengið selíakgreiningu reynir að fóta sig innan ákveðinna viðmiða samfélagsins og tekst á við tilveru sem er á skjön við þá siði og venjur hversdagslífsins sem þau áður voru vön. Til þess að nálgast viðfangsefnið nýti ég mér eigindlega aðferðafræði í formi viðtala til að komast nær persónulegri upplifun viðmælenda minna sem byggist að mestu á tilfinningum sem getur reynst erfitt að færa í orð. Ég mun leitast við að tengja efnið við kenningar þjóðfræðinnar svo sem borðhald/samkennd (e. commensality), jaðarástand (e. liminality), líkömnun (e. embodiment) og tilfinningar (e. emotions). Rannsóknin leiðir í ljós að einstaklingar með selíak upplifa sig töluvert utan samfélagsins og þurfa að takast á við ýmsar áskoranir í sínu daglega lífi. Þau þurfa að leggja allt sitt traust í hendur þeirra sem bæði framleiða matinn og einnig þeirra sem matreiða hann. Það er því greinilegt að það að greinast með selíak, hefur merkjanleg áhrif á líf þeirra og stöðu innan samfélagsins.","abstract_has_math":false,"creators":["Gerða Theodóra Pálsdóttir 1969-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021-09-08T12:25:10Z","date_published":"2021-09-08T12:25:10Z","updated_at":"2026-07-27T21:37:37Z","subjects":["Þjóðfræði"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/39832","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Gerða Theodóra Pálsdóttir 1969-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2021-09-08T12:25:08Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2021-09-08T12:25:08Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2021-09-08T12:25:10Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Þjóðfræði"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/39832"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Í þessari ritgerð er varpað þjóðfræðilegu ljósi á einstaklinga með sjálfsofnæmissjúkdóminn selíak og rannsakað hvernig þeim tekst að takast á við nýja tilveru þar sem ótti og áhætta í daglegu lífi er staðreynd. Einnig er skoðað hvaða félagslegu og andlegu áhrif það hefur að geta ekki lengur heilsu sinnar vegna, deilt hefðbundnum mat, eins og brauði, með fólkinu í kringum sig án þess að verða veik. Eins er kannað hvernig fólk sem hefur fengið selíakgreiningu reynir að fóta sig innan ákveðinna viðmiða samfélagsins og tekst á við tilveru sem er á skjön við þá siði og venjur hversdagslífsins sem þau áður voru vön. Til þess að nálgast viðfangsefnið nýti ég mér eigindlega aðferðafræði í formi viðtala til að komast nær persónulegri upplifun viðmælenda minna sem byggist að mestu á tilfinningum sem getur reynst erfitt að færa í orð. Ég mun leitast við að tengja efnið við kenningar þjóðfræðinnar svo sem borðhald/samkennd (e. commensality), jaðarástand (e. liminality), líkömnun (e. embodiment) og tilfinningar (e. emotions). Rannsóknin leiðir í ljós að einstaklingar með selíak upplifa sig töluvert utan samfélagsins og þurfa að takast á við ýmsar áskoranir í sínu daglega lífi. Þau þurfa að leggja allt sitt traust í hendur þeirra sem bæði framleiða matinn og einnig þeirra sem matreiða hann. Það er því greinilegt að það að greinast með selíak, hefur merkjanleg áhrif á líf þeirra og stöðu innan samfélagsins."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["„Er nokkuð glúten í þessu?“: Lífið með selíaksjúkdómnum á Íslandi"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Gerða Theodóra Pálsdóttir 1969-"],"dc:date.accessioned":["2021-09-08T12:25:08Z"],"dc:date.available":["2021-09-08T12:25:08Z"],"dc:date.issued":["2021-09-08T12:25:10Z"],"dc:description.abstract":["Í þessari ritgerð er varpað þjóðfræðilegu ljósi á einstaklinga með sjálfsofnæmissjúkdóminn selíak og rannsakað hvernig þeim tekst að takast á við nýja tilveru þar sem ótti og áhætta í daglegu lífi er staðreynd. Einnig er skoðað hvaða félagslegu og andlegu áhrif það hefur að geta ekki lengur heilsu sinnar vegna, deilt hefðbundnum mat, eins og brauði, með fólkinu í kringum sig án þess að verða veik. Eins er kannað hvernig fólk sem hefur fengið selíakgreiningu reynir að fóta sig innan ákveðinna viðmiða samfélagsins og tekst á við tilveru sem er á skjön við þá siði og venjur hversdagslífsins sem þau áður voru vön. Til þess að nálgast viðfangsefnið nýti ég mér eigindlega aðferðafræði í formi viðtala til að komast nær persónulegri upplifun viðmælenda minna sem byggist að mestu á tilfinningum sem getur reynst erfitt að færa í orð. Ég mun leitast við að tengja efnið við kenningar þjóðfræðinnar svo sem borðhald/samkennd (e. commensality), jaðarástand (e. liminality), líkömnun (e. embodiment) og tilfinningar (e. emotions). Rannsóknin leiðir í ljós að einstaklingar með selíak upplifa sig töluvert utan samfélagsins og þurfa að takast á við ýmsar áskoranir í sínu daglega lífi. Þau þurfa að leggja allt sitt traust í hendur þeirra sem bæði framleiða matinn og einnig þeirra sem matreiða hann. Það er því greinilegt að það að greinast með selíak, hefur merkjanleg áhrif á líf þeirra og stöðu innan samfélagsins."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/39832"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Þjóðfræði"],"dc:title":["„Er nokkuð glúten í þessu?“: Lífið með selíaksjúkdómnum á Íslandi"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:37:37Z"}