{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/38445"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/38445","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Hjúkrunarfræðingar sem annars stigs þolendur óvæntra atvika. Fræðileg samantekt","abstract":"Bakgrunnur: Fyrirbærið annars stigs þolandi er fremur nýtt í umræðunni en það vísar til heilbrigðisstarfsmanns sem á hlutdeild í óvæntu atviki sem getur haft afleiðingar fyrir hann ekki síður en sjúkling. Hjúkrunarfræðingar eru í mikilli hættu á að verða annars stigs þolendur óvæntra atvika vegna nálægðar sinnar við skjólstæðinga. Markmið: Markmið verkefnisins er að varpa ljósi á fyrirliggjandi þekkingu á hjúkrunarfræðingum sem annars stigs þolendur óvæntra atvika í heilbrigðisþjónustu. Aðferð: Um fræðilega samantekt er að ræða. Heimildaleit var gerð í gagnagrunnunum Scopus og PubMed, auk þess sem snjóboltaaðferðin var notuð. Leit takmarkaðist við heimildir á ensku og íslensku birtar á árunum 2016-2021. Við leit fundust 36 heimildir og uppfylltu 13 þeirra inntökuskilyrðin og voru notaðar í samantektinni. Við greiningu á heimildum var stuðst við PRISMA flæðirit. Niðurstöður: Þær rannsóknir sem hafa verið gerðar á hjúkrunarfræðingum sem annars stigs þolendum, koma frá mismunandi löndum en flestar eru frá Bandaríkjunum. Tilgangur flestra rannsóknanna var að skoða einkenni hjá hjúkrunarfræðingum sem upplifa sig sem annars stigs þolendur, afleiðingar þess og stuðning. Margir hjúkrunarfræðingar gera alvarleg mistök sem leiða til óvænts atviks að minnsta kosti einu sinni á sinni starfsævi. Flest óvænt atvik sem verða tengjast lyfjagjöfum og gerast yfirleitt vegna þess að hjúkrunarfræðingar er undir miklu álagi vegna manneklu sem leiðir til þreytu og álags í vinnu. Einkenni annars stigs þolenda eru bæði líkamleg og andleg, svo sem hræðsla, óöryggi, skert sjálfstraust og svefntruflanir. Reynsla hjúkrunarfræðinga sem annars stigs þolendur hefur því neikvæð áhrif á líf þeirra, eykur líkur á kulnun í starfi og brottfalli úr stéttinni. Stuðningur er grundvallaratriði til að koma einstaklingi upp úr því að vera annars stig þolandi og þarf að veita þennan stuðning eins og fljótt og hægt er. Umræður/ályktun: Afleiðingar óvæntra atvika á hjúkrunarfræðinga sem annars stigs þolendur eru alvarlegar fyrir einstaklingana og heilbrigðiskerfið. Tryggja þarf uppbyggileg viðbrögð og viðeigandi stuðning við hjúkrunarfræðinga sem upplifa sig sem annars stigs þolendur óvæntra atvika. Opna þarf umræðuna um annars stigs þolendur óvæntra atvika í heilbrigðiskerfinu, þá sérstaklega meðal hjúkrunarfræðinga, nemenda og kennara í hjúkrunarfræði. Þörf er á frekari rannsóknum á viðfangsefninu bæði hérlendis sem og erlendis. Lykilorð: Annars stigs þolendur, hjúkrunarfræðingar, kannanir, rannsóknir.","abstract_html":"Bakgrunnur: Fyrirbærið annars stigs þolandi er fremur nýtt í umræðunni en það vísar til heilbrigðisstarfsmanns sem á hlutdeild í óvæntu atviki sem getur haft afleiðingar fyrir hann ekki síður en sjúkling. Hjúkrunarfræðingar eru í mikilli hættu á að verða annars stigs þolendur óvæntra atvika vegna nálægðar sinnar við skjólstæðinga. Markmið: Markmið verkefnisins er að varpa ljósi á fyrirliggjandi þekkingu á hjúkrunarfræðingum sem annars stigs þolendur óvæntra atvika í heilbrigðisþjónustu. Aðferð: Um fræðilega samantekt er að ræða. Heimildaleit var gerð í gagnagrunnunum Scopus og PubMed, auk þess sem snjóboltaaðferðin var notuð. Leit takmarkaðist við heimildir á ensku og íslensku birtar á árunum 2016-2021. Við leit fundust 36 heimildir og uppfylltu 13 þeirra inntökuskilyrðin og voru notaðar í samantektinni. Við greiningu á heimildum var stuðst við PRISMA flæðirit. Niðurstöður: Þær rannsóknir sem hafa verið gerðar á hjúkrunarfræðingum sem annars stigs þolendum, koma frá mismunandi löndum en flestar eru frá Bandaríkjunum. Tilgangur flestra rannsóknanna var að skoða einkenni hjá hjúkrunarfræðingum sem upplifa sig sem annars stigs þolendur, afleiðingar þess og stuðning. Margir hjúkrunarfræðingar gera alvarleg mistök sem leiða til óvænts atviks að minnsta kosti einu sinni á sinni starfsævi. Flest óvænt atvik sem verða tengjast lyfjagjöfum og gerast yfirleitt vegna þess að hjúkrunarfræðingar er undir miklu álagi vegna manneklu sem leiðir til þreytu og álags í vinnu. Einkenni annars stigs þolenda eru bæði líkamleg og andleg, svo sem hræðsla, óöryggi, skert sjálfstraust og svefntruflanir. Reynsla hjúkrunarfræðinga sem annars stigs þolendur hefur því neikvæð áhrif á líf þeirra, eykur líkur á kulnun í starfi og brottfalli úr stéttinni. Stuðningur er grundvallaratriði til að koma einstaklingi upp úr því að vera annars stig þolandi og þarf að veita þennan stuðning eins og fljótt og hægt er. Umræður/ályktun: Afleiðingar óvæntra atvika á hjúkrunarfræðinga sem annars stigs þolendur eru alvarlegar fyrir einstaklingana og heilbrigðiskerfið. Tryggja þarf uppbyggileg viðbrögð og viðeigandi stuðning við hjúkrunarfræðinga sem upplifa sig sem annars stigs þolendur óvæntra atvika. Opna þarf umræðuna um annars stigs þolendur óvæntra atvika í heilbrigðiskerfinu, þá sérstaklega meðal hjúkrunarfræðinga, nemenda og kennara í hjúkrunarfræði. Þörf er á frekari rannsóknum á viðfangsefninu bæði hérlendis sem og erlendis. Lykilorð: Annars stigs þolendur, hjúkrunarfræðingar, kannanir, rannsóknir.","abstract_has_math":false,"creators":["Valdís Ösp Gísladóttir 1990-","Ingimunda Hersisdóttir 1990-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2021,"date_issued":"2021-05-21T10:08:19Z","date_published":"2021-05-21T10:08:19Z","updated_at":"2026-07-27T21:40:48Z","subjects":["Hjúkrunarfræði"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/38445","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Valdís Ösp Gísladóttir 1990-","Ingimunda Hersisdóttir 1990-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2021-05-21T10:08:17Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2021-05-21T10:08:17Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2021-05-21T10:08:19Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Hjúkrunarfræði"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/38445"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Bakgrunnur: Fyrirbærið annars stigs þolandi er fremur nýtt í umræðunni en það vísar til heilbrigðisstarfsmanns sem á hlutdeild í óvæntu atviki sem getur haft afleiðingar fyrir hann ekki síður en sjúkling. Hjúkrunarfræðingar eru í mikilli hættu á að verða annars stigs þolendur óvæntra atvika vegna nálægðar sinnar við skjólstæðinga. Markmið: Markmið verkefnisins er að varpa ljósi á fyrirliggjandi þekkingu á hjúkrunarfræðingum sem annars stigs þolendur óvæntra atvika í heilbrigðisþjónustu. Aðferð: Um fræðilega samantekt er að ræða. Heimildaleit var gerð í gagnagrunnunum Scopus og PubMed, auk þess sem snjóboltaaðferðin var notuð. Leit takmarkaðist við heimildir á ensku og íslensku birtar á árunum 2016-2021. Við leit fundust 36 heimildir og uppfylltu 13 þeirra inntökuskilyrðin og voru notaðar í samantektinni. Við greiningu á heimildum var stuðst við PRISMA flæðirit. Niðurstöður: Þær rannsóknir sem hafa verið gerðar á hjúkrunarfræðingum sem annars stigs þolendum, koma frá mismunandi löndum en flestar eru frá Bandaríkjunum. Tilgangur flestra rannsóknanna var að skoða einkenni hjá hjúkrunarfræðingum sem upplifa sig sem annars stigs þolendur, afleiðingar þess og stuðning. Margir hjúkrunarfræðingar gera alvarleg mistök sem leiða til óvænts atviks að minnsta kosti einu sinni á sinni starfsævi. Flest óvænt atvik sem verða tengjast lyfjagjöfum og gerast yfirleitt vegna þess að hjúkrunarfræðingar er undir miklu álagi vegna manneklu sem leiðir til þreytu og álags í vinnu. Einkenni annars stigs þolenda eru bæði líkamleg og andleg, svo sem hræðsla, óöryggi, skert sjálfstraust og svefntruflanir. Reynsla hjúkrunarfræðinga sem annars stigs þolendur hefur því neikvæð áhrif á líf þeirra, eykur líkur á kulnun í starfi og brottfalli úr stéttinni. Stuðningur er grundvallaratriði til að koma einstaklingi upp úr því að vera annars stig þolandi og þarf að veita þennan stuðning eins og fljótt og hægt er. Umræður/ályktun: Afleiðingar óvæntra atvika á hjúkrunarfræðinga sem annars stigs þolendur eru alvarlegar fyrir einstaklingana og heilbrigðiskerfið. Tryggja þarf uppbyggileg viðbrögð og viðeigandi stuðning við hjúkrunarfræðinga sem upplifa sig sem annars stigs þolendur óvæntra atvika. Opna þarf umræðuna um annars stigs þolendur óvæntra atvika í heilbrigðiskerfinu, þá sérstaklega meðal hjúkrunarfræðinga, nemenda og kennara í hjúkrunarfræði. Þörf er á frekari rannsóknum á viðfangsefninu bæði hérlendis sem og erlendis. Lykilorð: Annars stigs þolendur, hjúkrunarfræðingar, kannanir, rannsóknir.","Background: The second victim phenomenon is a rather new topic of discussion. The term “second victim“ refers to a healthcare worker who is a participant in an adverse event that can have consequences as severe for that individual as for the patient. Nurses are at high risk of becoming second victims after an adverse event due to their proximity to patients. Purpose: This systematic review aims to shed light on the available knowledge of nurses as second victims of adverse events in healthcare. Method: A systematic literature search was performed between January and April of 2021. The search was performed using the PubMed and Scopus data bases. The snowball sampling technique was also used. The search was limited to references written in English and Icelandic published between the years 2016 and 2021. During the search, 36 sources were found. Thirteen of these met the inclusion criteria and were used in the systematic review. A PRISMA flowchart was used to analyze the references. Results: The published research on nurses as second victims comes from various countries but primarily from the United States. Most of these studies focused on researching the symptoms of nurses as second victims, the consequences of being á second victim and the proper supports for nurses that perceive themselves as second victims. Many nurses make serious mistakes that can lead to adverse events at least once in their career. Most of these adverse events are related to medical errors and occur because nurses experience fatigue from being overloaded with work due to staffing shortages. Symptoms of being a second victim are both physical and mental and induce insecurity, low self-esteem and sleep disorders. Therefore the experience of nurses as of being second victims has a negative effect on their lives, increases their risk of burnout and the risk of leaving the profession altogether. Support for nurses who experience the second victim phenomenon is essential and this support needs to be provided as soon as possible. Conclusion: The consequences of adverse events on nurses as second victims are serious for the individual and the healthcare system. It is crucial to ensure that appropriate support is provided to nurses who experience themselves as second victims of adverse events. The discussion on second victims of adverse events in the healthcare system needs to be opened up, especially among nurses, students and teachers in nursing. There is also a need for further research on the subject both in Iceland and internationally. Keywords: Nurses, research, second victims and surveys"]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Hjúkrunarfræðingar sem annars stigs þolendur óvæntra atvika. Fræðileg samantekt","Nurses as second victims of adverse events. A systemic review"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Valdís Ösp Gísladóttir 1990-","Ingimunda Hersisdóttir 1990-"],"dc:date.accessioned":["2021-05-21T10:08:17Z"],"dc:date.available":["2021-05-21T10:08:17Z"],"dc:date.issued":["2021-05-21T10:08:19Z"],"dc:description.abstract":["Bakgrunnur: Fyrirbærið annars stigs þolandi er fremur nýtt í umræðunni en það vísar til heilbrigðisstarfsmanns sem á hlutdeild í óvæntu atviki sem getur haft afleiðingar fyrir hann ekki síður en sjúkling. Hjúkrunarfræðingar eru í mikilli hættu á að verða annars stigs þolendur óvæntra atvika vegna nálægðar sinnar við skjólstæðinga. Markmið: Markmið verkefnisins er að varpa ljósi á fyrirliggjandi þekkingu á hjúkrunarfræðingum sem annars stigs þolendur óvæntra atvika í heilbrigðisþjónustu. Aðferð: Um fræðilega samantekt er að ræða. Heimildaleit var gerð í gagnagrunnunum Scopus og PubMed, auk þess sem snjóboltaaðferðin var notuð. Leit takmarkaðist við heimildir á ensku og íslensku birtar á árunum 2016-2021. Við leit fundust 36 heimildir og uppfylltu 13 þeirra inntökuskilyrðin og voru notaðar í samantektinni. Við greiningu á heimildum var stuðst við PRISMA flæðirit. Niðurstöður: Þær rannsóknir sem hafa verið gerðar á hjúkrunarfræðingum sem annars stigs þolendum, koma frá mismunandi löndum en flestar eru frá Bandaríkjunum. Tilgangur flestra rannsóknanna var að skoða einkenni hjá hjúkrunarfræðingum sem upplifa sig sem annars stigs þolendur, afleiðingar þess og stuðning. Margir hjúkrunarfræðingar gera alvarleg mistök sem leiða til óvænts atviks að minnsta kosti einu sinni á sinni starfsævi. Flest óvænt atvik sem verða tengjast lyfjagjöfum og gerast yfirleitt vegna þess að hjúkrunarfræðingar er undir miklu álagi vegna manneklu sem leiðir til þreytu og álags í vinnu. Einkenni annars stigs þolenda eru bæði líkamleg og andleg, svo sem hræðsla, óöryggi, skert sjálfstraust og svefntruflanir. Reynsla hjúkrunarfræðinga sem annars stigs þolendur hefur því neikvæð áhrif á líf þeirra, eykur líkur á kulnun í starfi og brottfalli úr stéttinni. Stuðningur er grundvallaratriði til að koma einstaklingi upp úr því að vera annars stig þolandi og þarf að veita þennan stuðning eins og fljótt og hægt er. Umræður/ályktun: Afleiðingar óvæntra atvika á hjúkrunarfræðinga sem annars stigs þolendur eru alvarlegar fyrir einstaklingana og heilbrigðiskerfið. Tryggja þarf uppbyggileg viðbrögð og viðeigandi stuðning við hjúkrunarfræðinga sem upplifa sig sem annars stigs þolendur óvæntra atvika. Opna þarf umræðuna um annars stigs þolendur óvæntra atvika í heilbrigðiskerfinu, þá sérstaklega meðal hjúkrunarfræðinga, nemenda og kennara í hjúkrunarfræði. Þörf er á frekari rannsóknum á viðfangsefninu bæði hérlendis sem og erlendis. Lykilorð: Annars stigs þolendur, hjúkrunarfræðingar, kannanir, rannsóknir.","Background: The second victim phenomenon is a rather new topic of discussion. The term “second victim“ refers to a healthcare worker who is a participant in an adverse event that can have consequences as severe for that individual as for the patient. Nurses are at high risk of becoming second victims after an adverse event due to their proximity to patients. Purpose: This systematic review aims to shed light on the available knowledge of nurses as second victims of adverse events in healthcare. Method: A systematic literature search was performed between January and April of 2021. The search was performed using the PubMed and Scopus data bases. The snowball sampling technique was also used. The search was limited to references written in English and Icelandic published between the years 2016 and 2021. During the search, 36 sources were found. Thirteen of these met the inclusion criteria and were used in the systematic review. A PRISMA flowchart was used to analyze the references. Results: The published research on nurses as second victims comes from various countries but primarily from the United States. Most of these studies focused on researching the symptoms of nurses as second victims, the consequences of being á second victim and the proper supports for nurses that perceive themselves as second victims. Many nurses make serious mistakes that can lead to adverse events at least once in their career. Most of these adverse events are related to medical errors and occur because nurses experience fatigue from being overloaded with work due to staffing shortages. Symptoms of being a second victim are both physical and mental and induce insecurity, low self-esteem and sleep disorders. Therefore the experience of nurses as of being second victims has a negative effect on their lives, increases their risk of burnout and the risk of leaving the profession altogether. Support for nurses who experience the second victim phenomenon is essential and this support needs to be provided as soon as possible. Conclusion: The consequences of adverse events on nurses as second victims are serious for the individual and the healthcare system. It is crucial to ensure that appropriate support is provided to nurses who experience themselves as second victims of adverse events. The discussion on second victims of adverse events in the healthcare system needs to be opened up, especially among nurses, students and teachers in nursing. There is also a need for further research on the subject both in Iceland and internationally. Keywords: Nurses, research, second victims and surveys"],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/38445"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Hjúkrunarfræði"],"dc:title":["Hjúkrunarfræðingar sem annars stigs þolendur óvæntra atvika. Fræðileg samantekt","Nurses as second victims of adverse events. A systemic review"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:40:48Z"}