Vernd 8. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu gegn leynilegu eftirliti stjórnvalda

Viðfangsefni þessarar ritgerðar er að rannsaka hvaða vernd verður leidd af 8. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu gagnvart leynilegu eftirliti stjórnvalda með samskiptum einstaklinga, með hliðsjón af fordæmum Mannréttindadómstóls Evrópu. Álitaefnið er sérlega mikilvægt í ljósi þess hve mjög samskipti einstaklinga og margvíslegar daglegar athafnir fara nú fram með rafrænum hætti eða í gegnum fjarskiptabúnað af ýmsu tagi sem mögulegt er að fylgjast með án vitneskju viðkomandi. Byrjað verður á að afmarka gildissvið 8. gr. gagnvart samskiptum og útskýrt verður af hverju leynilegar eftirlits- og rannsóknaraðgerðir geta skert friðhelgi einkalífs, fjölskyldu, heimilis og bréfaskipta, sem njóta verndar 1. mgr. 8. gr. sáttmálans. Í kjölfarið verður fjallað um þróun eftirlits- og rannsóknaraðgerða og rætt verður um þær aðgerðir sem helst er beitt ásamt nýjum möguleikum til eftirlits með samskiptum og rafrænum aðgerðum sem þróast hafa í kjölfar tækniframfara seinustu áratuga. Ofangreindar aðgerðir fela í sér skerðingu á réttindum þeim sem vernduð eru í 1. mgr. 8. gr. sáttmálans þannig að skilyrði 2. mgr. ákvæðisins þurfa að vera uppfyllt til þess að ekki sé um að ræða brot gegn 8. gr. sáttmálans. Lagaáskilnaðarkrafa 2. mgr. 8. gr. þarf því að vera uppfyllt ásamt því að viðkomandi aðgerðir þurfa að vera nauðsynlegar í þágu einhvers eða einhverra þeirra lögmætu markmiða sem talin eru upp í ákvæðinu. Fjallað verður um þau mörk sem leidd verða af 8. gr. sáttmálans gagnvart heimildum aðildarríkja hans til eftirlits með einstaklingum. Að lokum verður farið yfir þá rúmu nálgun á skilyrðið um þolanda samkvæmt 34. gr. sáttmálans sem Mannréttindadómstóll Evrópu hefur fallist á að beita þegar meint skerðing er hulin almenningi vegna þess að það myndi grafa undan vernd mannréttinda við þessar aðstæður ef kæruréttur félli niður, af þeirri ástæðu einni, að viðkomandi tækist ekki að sýna fram á hvort eða hvaða aðgerðum hann hefði orðið fyrir þar sem aðgerðirnar hefðu verið framkvæmdar með leynd.

Author dc:creator

• Unnur Helgadóttir 1995-

Contributors dc:contributor

• Háskóli Íslands

• Lögfræði

Language dc:language.iso

is

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/38071

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/38071