{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/35915"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/35915","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Tengsl óreiðu á heimilum og skjátíma leikskólabarna við einkenni hegðunarvanda","abstract":"Hegðunarvandi leikskólabarna getur haft alvarlegar afleiðingar og hafa rannsóknir beinst að því að kanna hvaða þættir tengjast þróun vandans. Fyrri rannsóknir benda til þess að óreiða á heimilum og skjátími barna séu meðal slíkra þátta. Tilgangur þessarar rannsóknar var að athuga tengsl einkenna hegðunarvanda hjá íslenskum leikskólabörnum við óreiðu á heimilum þeirra annars vegar og skjátíma hins vegar. Þátttakendur voru 822 foreldrar barna á aldrinum 4 til 6 ára af öllu landinu. Til þess að meta hegðunarvanda og óreiðu var notast við spurningalistana Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) og The Confusion, Hubbub and Order Scale (CHAOS). Auk þess var upplýsingum safnað um skjátíma barnanna og ýmsar bakgrunnsbreytur. Eftirfarandi tilgátur voru settar fram: 1) Að aukin óreiða á heimilum hefði tengsl við meiri hegðunarvanda. 2) Að aukinn skjátími hefði tengsl við meiri hegðunarvanda. Tengsl óreiðu og skjátíma við hegðunarvanda voru metin með þrepaskiptri marghliða aðfallsgreiningu þar sem stjórnað var fyrir áhrifum bakgrunnsbreytna. Fyrri tilgátan var studd en í ljós kom veikt en greinilegt samband óreiðu við einkenni hegðunarvanda. Seinni tilgátan var studd að hluta þar sem skjátími hafði veik tengsl við einkenni hegðunarvanda en þegar stjórnað var fyrir áhrifum óreiðu var sambandið ekki lengur til staðar. Niðurstöðurnar eru í samræmi við fyrri rannsóknir á tengslum óreiðu við hegðunarvanda en ekki tókst að sýna fram á að skjátími einn og sér veiti forspá um hegðunarvanda. Af niðurstöðum þessarar og fyrri rannsókna er því hugsanlegt að hægt sé að beita þekkingu á óreiðu við þróun forvarnar- og meðferðarúrræða við hegðunarvanda leikskólabarna. Samband skjátíma og hegðunarvanda virðist aftur á móti flókið og þörf er á frekari rannsóknum.","abstract_html":"Hegðunarvandi leikskólabarna getur haft alvarlegar afleiðingar og hafa rannsóknir beinst að því að kanna hvaða þættir tengjast þróun vandans. Fyrri rannsóknir benda til þess að óreiða á heimilum og skjátími barna séu meðal slíkra þátta. Tilgangur þessarar rannsóknar var að athuga tengsl einkenna hegðunarvanda hjá íslenskum leikskólabörnum við óreiðu á heimilum þeirra annars vegar og skjátíma hins vegar. Þátttakendur voru 822 foreldrar barna á aldrinum 4 til 6 ára af öllu landinu. Til þess að meta hegðunarvanda og óreiðu var notast við spurningalistana Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) og The Confusion, Hubbub and Order Scale (CHAOS). Auk þess var upplýsingum safnað um skjátíma barnanna og ýmsar bakgrunnsbreytur. Eftirfarandi tilgátur voru settar fram: 1) Að aukin óreiða á heimilum hefði tengsl við meiri hegðunarvanda. 2) Að aukinn skjátími hefði tengsl við meiri hegðunarvanda. Tengsl óreiðu og skjátíma við hegðunarvanda voru metin með þrepaskiptri marghliða aðfallsgreiningu þar sem stjórnað var fyrir áhrifum bakgrunnsbreytna. Fyrri tilgátan var studd en í ljós kom veikt en greinilegt samband óreiðu við einkenni hegðunarvanda. Seinni tilgátan var studd að hluta þar sem skjátími hafði veik tengsl við einkenni hegðunarvanda en þegar stjórnað var fyrir áhrifum óreiðu var sambandið ekki lengur til staðar. Niðurstöðurnar eru í samræmi við fyrri rannsóknir á tengslum óreiðu við hegðunarvanda en ekki tókst að sýna fram á að skjátími einn og sér veiti forspá um hegðunarvanda. Af niðurstöðum þessarar og fyrri rannsókna er því hugsanlegt að hægt sé að beita þekkingu á óreiðu við þróun forvarnar- og meðferðarúrræða við hegðunarvanda leikskólabarna. Samband skjátíma og hegðunarvanda virðist aftur á móti flókið og þörf er á frekari rannsóknum.","abstract_has_math":false,"creators":["Liina Björg Laas Sigurðardóttir 1997-","Anna Sigríður Jóhannsdóttir 1996-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2020,"date_issued":"2020-06-05T14:33:36Z","date_published":"2020-06-05T14:33:36Z","updated_at":"2026-07-27T21:38:40Z","subjects":["Sálfræði","Leikskólabörn","Hegðunarvandamál"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/35915","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Liina Björg Laas Sigurðardóttir 1997-","Anna Sigríður Jóhannsdóttir 1996-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2020-06-05T14:33:36Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2020-06-05T14:33:36Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2020-06-05T14:33:36Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Sálfræði","Leikskólabörn","Hegðunarvandamál"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/35915"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Hegðunarvandi leikskólabarna getur haft alvarlegar afleiðingar og hafa rannsóknir beinst að því að kanna hvaða þættir tengjast þróun vandans. Fyrri rannsóknir benda til þess að óreiða á heimilum og skjátími barna séu meðal slíkra þátta. Tilgangur þessarar rannsóknar var að athuga tengsl einkenna hegðunarvanda hjá íslenskum leikskólabörnum við óreiðu á heimilum þeirra annars vegar og skjátíma hins vegar. Þátttakendur voru 822 foreldrar barna á aldrinum 4 til 6 ára af öllu landinu. Til þess að meta hegðunarvanda og óreiðu var notast við spurningalistana Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) og The Confusion, Hubbub and Order Scale (CHAOS). Auk þess var upplýsingum safnað um skjátíma barnanna og ýmsar bakgrunnsbreytur. Eftirfarandi tilgátur voru settar fram: 1) Að aukin óreiða á heimilum hefði tengsl við meiri hegðunarvanda. 2) Að aukinn skjátími hefði tengsl við meiri hegðunarvanda. Tengsl óreiðu og skjátíma við hegðunarvanda voru metin með þrepaskiptri marghliða aðfallsgreiningu þar sem stjórnað var fyrir áhrifum bakgrunnsbreytna. Fyrri tilgátan var studd en í ljós kom veikt en greinilegt samband óreiðu við einkenni hegðunarvanda. Seinni tilgátan var studd að hluta þar sem skjátími hafði veik tengsl við einkenni hegðunarvanda en þegar stjórnað var fyrir áhrifum óreiðu var sambandið ekki lengur til staðar. Niðurstöðurnar eru í samræmi við fyrri rannsóknir á tengslum óreiðu við hegðunarvanda en ekki tókst að sýna fram á að skjátími einn og sér veiti forspá um hegðunarvanda. Af niðurstöðum þessarar og fyrri rannsókna er því hugsanlegt að hægt sé að beita þekkingu á óreiðu við þróun forvarnar- og meðferðarúrræða við hegðunarvanda leikskólabarna. Samband skjátíma og hegðunarvanda virðist aftur á móti flókið og þörf er á frekari rannsóknum.","Children‘s externalizing behavior problems can have serious consequences and much research has focused on identifying factors that affect the development of such problems. Previous studies have indicated that household chaos and children‘s screen time are among said factors. The purpose of this study was to examine the relation of symptoms of externalizing behavior problems in preschool children to household chaos and children‘s screen time. Participants were 822 parents of children aged 4 to 6 years from all over Iceland. To measure externalizing behavior problems and household chaos, the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) and The Confusion, Hubbub and Order Scale (CHAOS) were used. In addition, information about children‘s screen time and various background variables was gathered. The following hypotheses were put forward: 1) Increased household chaos is associated with increased symptoms of externalizing behavior problems. 2) Increased screen time is associated with increased symptoms of externalizing behavior problems. The relation of household chaos and screen time to externalizing behavior problems was assessed with hierarchical multiple regression while controlling for background variables. The former hypothesis was supported as there was a weak, but discernible relationship between household chaos and symptoms of externalizing behavior problems. The latter hypothesis was partly supported as children‘s screen time was weakly associated with symptoms of externalizing behavior problems, but the relationship disappeared when household chaos was controlled for. The results of the study are consistent with previous research on the relationship between household chaos and externalizing behavior problems, but fail to demonstrate that children‘s screen time is an independent predictor for externalizing behavior problems. The evidence from the present study and earlier studies suggests that knowledge of household chaos could possibly be used when developing prevention and treatment programs for externalizing behavior problems in preschool children. The relationship between children‘s screen time and externalizing behavior problems, on the other hand, seems to be complicated and further research is needed on the topic."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Tengsl óreiðu á heimilum og skjátíma leikskólabarna við einkenni hegðunarvanda"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Liina Björg Laas Sigurðardóttir 1997-","Anna Sigríður Jóhannsdóttir 1996-"],"dc:date.accessioned":["2020-06-05T14:33:36Z"],"dc:date.available":["2020-06-05T14:33:36Z"],"dc:date.issued":["2020-06-05T14:33:36Z"],"dc:description.abstract":["Hegðunarvandi leikskólabarna getur haft alvarlegar afleiðingar og hafa rannsóknir beinst að því að kanna hvaða þættir tengjast þróun vandans. Fyrri rannsóknir benda til þess að óreiða á heimilum og skjátími barna séu meðal slíkra þátta. Tilgangur þessarar rannsóknar var að athuga tengsl einkenna hegðunarvanda hjá íslenskum leikskólabörnum við óreiðu á heimilum þeirra annars vegar og skjátíma hins vegar. Þátttakendur voru 822 foreldrar barna á aldrinum 4 til 6 ára af öllu landinu. Til þess að meta hegðunarvanda og óreiðu var notast við spurningalistana Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) og The Confusion, Hubbub and Order Scale (CHAOS). Auk þess var upplýsingum safnað um skjátíma barnanna og ýmsar bakgrunnsbreytur. Eftirfarandi tilgátur voru settar fram: 1) Að aukin óreiða á heimilum hefði tengsl við meiri hegðunarvanda. 2) Að aukinn skjátími hefði tengsl við meiri hegðunarvanda. Tengsl óreiðu og skjátíma við hegðunarvanda voru metin með þrepaskiptri marghliða aðfallsgreiningu þar sem stjórnað var fyrir áhrifum bakgrunnsbreytna. Fyrri tilgátan var studd en í ljós kom veikt en greinilegt samband óreiðu við einkenni hegðunarvanda. Seinni tilgátan var studd að hluta þar sem skjátími hafði veik tengsl við einkenni hegðunarvanda en þegar stjórnað var fyrir áhrifum óreiðu var sambandið ekki lengur til staðar. Niðurstöðurnar eru í samræmi við fyrri rannsóknir á tengslum óreiðu við hegðunarvanda en ekki tókst að sýna fram á að skjátími einn og sér veiti forspá um hegðunarvanda. Af niðurstöðum þessarar og fyrri rannsókna er því hugsanlegt að hægt sé að beita þekkingu á óreiðu við þróun forvarnar- og meðferðarúrræða við hegðunarvanda leikskólabarna. Samband skjátíma og hegðunarvanda virðist aftur á móti flókið og þörf er á frekari rannsóknum.","Children‘s externalizing behavior problems can have serious consequences and much research has focused on identifying factors that affect the development of such problems. Previous studies have indicated that household chaos and children‘s screen time are among said factors. The purpose of this study was to examine the relation of symptoms of externalizing behavior problems in preschool children to household chaos and children‘s screen time. Participants were 822 parents of children aged 4 to 6 years from all over Iceland. To measure externalizing behavior problems and household chaos, the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) and The Confusion, Hubbub and Order Scale (CHAOS) were used. In addition, information about children‘s screen time and various background variables was gathered. The following hypotheses were put forward: 1) Increased household chaos is associated with increased symptoms of externalizing behavior problems. 2) Increased screen time is associated with increased symptoms of externalizing behavior problems. The relation of household chaos and screen time to externalizing behavior problems was assessed with hierarchical multiple regression while controlling for background variables. The former hypothesis was supported as there was a weak, but discernible relationship between household chaos and symptoms of externalizing behavior problems. The latter hypothesis was partly supported as children‘s screen time was weakly associated with symptoms of externalizing behavior problems, but the relationship disappeared when household chaos was controlled for. The results of the study are consistent with previous research on the relationship between household chaos and externalizing behavior problems, but fail to demonstrate that children‘s screen time is an independent predictor for externalizing behavior problems. The evidence from the present study and earlier studies suggests that knowledge of household chaos could possibly be used when developing prevention and treatment programs for externalizing behavior problems in preschool children. The relationship between children‘s screen time and externalizing behavior problems, on the other hand, seems to be complicated and further research is needed on the topic."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/35915"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Sálfræði","Leikskólabörn","Hegðunarvandamál"],"dc:title":["Tengsl óreiðu á heimilum og skjátíma leikskólabarna við einkenni hegðunarvanda"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:38:40Z"}