{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/27037"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/27037","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Mögulegar milliverkanir hjá sjúklingum: Algengi og alvarleiki mögulegra milliverkana og vinnulag, þekking og viðhorf lækna og lyfjafræðinga til milliverkana","abstract":"Markmið: Fjöllyfjanotkun er algeng meðal eldri sjúklingahópa og auknar líkur eru á mögulegum milliverkunum með auknum fjölda lyfja. Markmið rannsóknarinnar var tvíþætt. Annars vegar að rannsaka algengi og alvarleika mögulegra milliverkana við innlögn og útskrift meðal eldri sjúklinga á Landspítala og bera það saman. Hins vegar að kanna núverandi vinnulag, þekkingu og viðhorf lækna og lyfjafræðinga við greiningu og úrvinnslu á mögulegum milliverkunum. Aðferðir: Í rannsóknarhluta I var framkvæmd aftursýn lýsandi rannsókn þar sem tekið var úrtak úr sjúkraskrárkerfinu Sögu, yfir þriggja mánaða tímabil, af sjúklingum sem náð höfðu 65 ára aldri. 500 sjúklingar voru valdir af handahófi úr úrtakinu. Lyfjalistar voru færðir inn í milliverkanagagnagrunninn, Micromedex. Fjöldi og alvarleiki mögulegra milliverkana voru skráðar, bæði við innlögn og útskrift. Í rannsóknarhluta II hannaði rannsakandi tvenns konar spurningalista þar sem spurt var um vinnulag, þekkingu og viðhorf til milliverkana. Spurningalistarnir voru settir upp í REDCap. Læknar og lyfjafræðingar fengu senda vefslóð á viðeigandi spurningalista í gegnum sín fagfélög. Niðurstöður: 63,5% sjúklinga hafði a.m.k eina mögulega milliverkun við innlögn, samanborið við 74,5% við útskrift. 21% milliverkana fengu úrlausn í legu. Lyf úr flokki segvarnarlyfja voru algengust til þess að valda mögulegum milliverkunum og blæðingarhætta var algengasta afleiðing mögulegra milliverkana. Fjöldi mögulegra milliverkana óx með auknum fjölda lyfja og karlar voru líklegri til þess að hafa fleiri mögulegar milliverkanir samanborið við konur. Flestir læknar og lyfjafræðingar leitast sjaldan eftir því að greina milliverkanir. Lyfjafræðingar hafa takmarkaðan aðgang af heildarlyfjalistum sjúklinga, sem takmarkar getu þeirra til þess að greina milliverkanir. Lyfjafræðingar telja sig hafa betra aðgengi að upplýsingum um milliverkanir, samanborið við lækna. Vísbendingar eru um að geta lækna og lyfjafræðinga til þess að greina milliverkanir er nokkuð ábótavant og ætla má að hluti þeirra líklega vanmeti eða ofmeti eigin þekkingu. Ályktanir: Mögulegar milliverkanir eru algengar hjá eldri sjúklingum sem leggjast inn á Landspítalann. Áhyggjuefni er að mögulegar milliverkanir eru algengari við útskrift samanborið við innlögn. Mikilvægt er að hægja á útskrift og auka aðkomu klínískra lyfjafræðinga. Stór hluti lækna og lyfjafræðinga eru almennt ekki að leitast eftir því að greina milliverkanir, það veldur áhyggjum. Lyfjafræðingar hafa oft takmarkaðan aðgang að lyfjalistum sjúklinga. Ef aðgengið er aukið, eykst geta þeirra til þess að greina milliverkanir.","abstract_html":"Markmið: Fjöllyfjanotkun er algeng meðal eldri sjúklingahópa og auknar líkur eru á mögulegum milliverkunum með auknum fjölda lyfja. Markmið rannsóknarinnar var tvíþætt. Annars vegar að rannsaka algengi og alvarleika mögulegra milliverkana við innlögn og útskrift meðal eldri sjúklinga á Landspítala og bera það saman. Hins vegar að kanna núverandi vinnulag, þekkingu og viðhorf lækna og lyfjafræðinga við greiningu og úrvinnslu á mögulegum milliverkunum. Aðferðir: Í rannsóknarhluta I var framkvæmd aftursýn lýsandi rannsókn þar sem tekið var úrtak úr sjúkraskrárkerfinu Sögu, yfir þriggja mánaða tímabil, af sjúklingum sem náð höfðu 65 ára aldri. 500 sjúklingar voru valdir af handahófi úr úrtakinu. Lyfjalistar voru færðir inn í milliverkanagagnagrunninn, Micromedex. Fjöldi og alvarleiki mögulegra milliverkana voru skráðar, bæði við innlögn og útskrift. Í rannsóknarhluta II hannaði rannsakandi tvenns konar spurningalista þar sem spurt var um vinnulag, þekkingu og viðhorf til milliverkana. Spurningalistarnir voru settir upp í REDCap. Læknar og lyfjafræðingar fengu senda vefslóð á viðeigandi spurningalista í gegnum sín fagfélög. Niðurstöður: 63,5% sjúklinga hafði a.m.k eina mögulega milliverkun við innlögn, samanborið við 74,5% við útskrift. 21% milliverkana fengu úrlausn í legu. Lyf úr flokki segvarnarlyfja voru algengust til þess að valda mögulegum milliverkunum og blæðingarhætta var algengasta afleiðing mögulegra milliverkana. Fjöldi mögulegra milliverkana óx með auknum fjölda lyfja og karlar voru líklegri til þess að hafa fleiri mögulegar milliverkanir samanborið við konur. Flestir læknar og lyfjafræðingar leitast sjaldan eftir því að greina milliverkanir. Lyfjafræðingar hafa takmarkaðan aðgang af heildarlyfjalistum sjúklinga, sem takmarkar getu þeirra til þess að greina milliverkanir. Lyfjafræðingar telja sig hafa betra aðgengi að upplýsingum um milliverkanir, samanborið við lækna. Vísbendingar eru um að geta lækna og lyfjafræðinga til þess að greina milliverkanir er nokkuð ábótavant og ætla má að hluti þeirra líklega vanmeti eða ofmeti eigin þekkingu. Ályktanir: Mögulegar milliverkanir eru algengar hjá eldri sjúklingum sem leggjast inn á Landspítalann. Áhyggjuefni er að mögulegar milliverkanir eru algengari við útskrift samanborið við innlögn. Mikilvægt er að hægja á útskrift og auka aðkomu klínískra lyfjafræðinga. Stór hluti lækna og lyfjafræðinga eru almennt ekki að leitast eftir því að greina milliverkanir, það veldur áhyggjum. Lyfjafræðingar hafa oft takmarkaðan aðgang að lyfjalistum sjúklinga. Ef aðgengið er aukið, eykst geta þeirra til þess að greina milliverkanir.","abstract_has_math":false,"creators":["Þóra Björg Ingvadóttir 1992-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2017,"date_issued":"2017-04-28","date_published":"2017-04-28","updated_at":"2026-07-27T21:37:05Z","subjects":["Lyfjafræði","Lyfjanotkun","Aldraðir","Rannsóknir"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/27037","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Þóra Björg Ingvadóttir 1992-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2017-04-28T15:59:22Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2017-04-28T15:59:22Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2017-04-28"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Lyfjafræði","Lyfjanotkun","Aldraðir","Rannsóknir"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/27037"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Markmið: Fjöllyfjanotkun er algeng meðal eldri sjúklingahópa og auknar líkur eru á mögulegum milliverkunum með auknum fjölda lyfja. Markmið rannsóknarinnar var tvíþætt. Annars vegar að rannsaka algengi og alvarleika mögulegra milliverkana við innlögn og útskrift meðal eldri sjúklinga á Landspítala og bera það saman. Hins vegar að kanna núverandi vinnulag, þekkingu og viðhorf lækna og lyfjafræðinga við greiningu og úrvinnslu á mögulegum milliverkunum. Aðferðir: Í rannsóknarhluta I var framkvæmd aftursýn lýsandi rannsókn þar sem tekið var úrtak úr sjúkraskrárkerfinu Sögu, yfir þriggja mánaða tímabil, af sjúklingum sem náð höfðu 65 ára aldri. 500 sjúklingar voru valdir af handahófi úr úrtakinu. Lyfjalistar voru færðir inn í milliverkanagagnagrunninn, Micromedex. Fjöldi og alvarleiki mögulegra milliverkana voru skráðar, bæði við innlögn og útskrift. Í rannsóknarhluta II hannaði rannsakandi tvenns konar spurningalista þar sem spurt var um vinnulag, þekkingu og viðhorf til milliverkana. Spurningalistarnir voru settir upp í REDCap. Læknar og lyfjafræðingar fengu senda vefslóð á viðeigandi spurningalista í gegnum sín fagfélög. Niðurstöður: 63,5% sjúklinga hafði a.m.k eina mögulega milliverkun við innlögn, samanborið við 74,5% við útskrift. 21% milliverkana fengu úrlausn í legu. Lyf úr flokki segvarnarlyfja voru algengust til þess að valda mögulegum milliverkunum og blæðingarhætta var algengasta afleiðing mögulegra milliverkana. Fjöldi mögulegra milliverkana óx með auknum fjölda lyfja og karlar voru líklegri til þess að hafa fleiri mögulegar milliverkanir samanborið við konur. Flestir læknar og lyfjafræðingar leitast sjaldan eftir því að greina milliverkanir. Lyfjafræðingar hafa takmarkaðan aðgang af heildarlyfjalistum sjúklinga, sem takmarkar getu þeirra til þess að greina milliverkanir. Lyfjafræðingar telja sig hafa betra aðgengi að upplýsingum um milliverkanir, samanborið við lækna. Vísbendingar eru um að geta lækna og lyfjafræðinga til þess að greina milliverkanir er nokkuð ábótavant og ætla má að hluti þeirra líklega vanmeti eða ofmeti eigin þekkingu. Ályktanir: Mögulegar milliverkanir eru algengar hjá eldri sjúklingum sem leggjast inn á Landspítalann. Áhyggjuefni er að mögulegar milliverkanir eru algengari við útskrift samanborið við innlögn. Mikilvægt er að hægja á útskrift og auka aðkomu klínískra lyfjafræðinga. Stór hluti lækna og lyfjafræðinga eru almennt ekki að leitast eftir því að greina milliverkanir, það veldur áhyggjum. Lyfjafræðingar hafa oft takmarkaðan aðgang að lyfjalistum sjúklinga. Ef aðgengið er aukið, eykst geta þeirra til þess að greina milliverkanir.","Background: Polypharmacy is common in older patients and the probability of a drug-drug interaction increases with the number of medications. There were two main objectives of this study. First to check the prevalence and severity of potential drug-drug interactions (pDDIs) on hospital admission and discharge among elderly in the National University Hospital of Iceland. Secondly to evaluate the prescribers´ and pharmacists’ methods, knowledge and attitude for pDDIs. Methods: In Study Part I, a retrospective descriptive study was performed. A sample was taken from the electronic medical records system of the University Hospital of Iceland over a three-month period from the patients who had reached the age of 65. 500 patients were randomly selected. The computerized drug-drug interaction alerts, Micromedex was used to check for pDDIs. Prevalence and severity was documented. In Study Part II, the researcher designed two types of questionnaires, asking for methods, knowledge and attitude for drug-drug interactions. The questionnaires were set up in REDCap. Physicians and pharmacists received questionnaire through their own professional organizations. Results: 63,5% of patients on admission and 74,5% on discharge had at least one pDDI. 21% pDDIs got a resolution during hospitalizing. Antithrombotica were most common to cause pDDIs and increased risk of bleeding were the most prevalent results of pDDIs. Number of pDDI increased with number of drugs and men were more likely than women to have more pDDI. Most physicians and pharmacists analyze DDI rarely. Minority of pharmacists (24%) have access to total lists of medicines. It limits their ability to analyze interactions. Pharmacists compared to physicians, consider themselves to have better access to information for DDIs. This study suggests that physicians and pharmacists’ knowledge of DDIs is generally poor and some of them may underestimate or overestimate their own knowledge. Conclusion: Potential DDIs are common among elderly patients at University Hospital of Iceland. It is a concern that pDDI are more common in hospital discharge compared with admission. It is important to slow down hospital discharge and increase the involvement of clinical pharmacists. A large proportion of physicians and pharmacist rarely try to identify DDIs. Minority of pharmacists have access to total list of medicines and it limits their ability to analyze interactions."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Mögulegar milliverkanir hjá sjúklingum: Algengi og alvarleiki mögulegra milliverkana og vinnulag, þekking og viðhorf lækna og lyfjafræðinga til milliverkana"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Þóra Björg Ingvadóttir 1992-"],"dc:date.accessioned":["2017-04-28T15:59:22Z"],"dc:date.available":["2017-04-28T15:59:22Z"],"dc:date.issued":["2017-04-28"],"dc:description.abstract":["Markmið: Fjöllyfjanotkun er algeng meðal eldri sjúklingahópa og auknar líkur eru á mögulegum milliverkunum með auknum fjölda lyfja. Markmið rannsóknarinnar var tvíþætt. Annars vegar að rannsaka algengi og alvarleika mögulegra milliverkana við innlögn og útskrift meðal eldri sjúklinga á Landspítala og bera það saman. Hins vegar að kanna núverandi vinnulag, þekkingu og viðhorf lækna og lyfjafræðinga við greiningu og úrvinnslu á mögulegum milliverkunum. Aðferðir: Í rannsóknarhluta I var framkvæmd aftursýn lýsandi rannsókn þar sem tekið var úrtak úr sjúkraskrárkerfinu Sögu, yfir þriggja mánaða tímabil, af sjúklingum sem náð höfðu 65 ára aldri. 500 sjúklingar voru valdir af handahófi úr úrtakinu. Lyfjalistar voru færðir inn í milliverkanagagnagrunninn, Micromedex. Fjöldi og alvarleiki mögulegra milliverkana voru skráðar, bæði við innlögn og útskrift. Í rannsóknarhluta II hannaði rannsakandi tvenns konar spurningalista þar sem spurt var um vinnulag, þekkingu og viðhorf til milliverkana. Spurningalistarnir voru settir upp í REDCap. Læknar og lyfjafræðingar fengu senda vefslóð á viðeigandi spurningalista í gegnum sín fagfélög. Niðurstöður: 63,5% sjúklinga hafði a.m.k eina mögulega milliverkun við innlögn, samanborið við 74,5% við útskrift. 21% milliverkana fengu úrlausn í legu. Lyf úr flokki segvarnarlyfja voru algengust til þess að valda mögulegum milliverkunum og blæðingarhætta var algengasta afleiðing mögulegra milliverkana. Fjöldi mögulegra milliverkana óx með auknum fjölda lyfja og karlar voru líklegri til þess að hafa fleiri mögulegar milliverkanir samanborið við konur. Flestir læknar og lyfjafræðingar leitast sjaldan eftir því að greina milliverkanir. Lyfjafræðingar hafa takmarkaðan aðgang af heildarlyfjalistum sjúklinga, sem takmarkar getu þeirra til þess að greina milliverkanir. Lyfjafræðingar telja sig hafa betra aðgengi að upplýsingum um milliverkanir, samanborið við lækna. Vísbendingar eru um að geta lækna og lyfjafræðinga til þess að greina milliverkanir er nokkuð ábótavant og ætla má að hluti þeirra líklega vanmeti eða ofmeti eigin þekkingu. Ályktanir: Mögulegar milliverkanir eru algengar hjá eldri sjúklingum sem leggjast inn á Landspítalann. Áhyggjuefni er að mögulegar milliverkanir eru algengari við útskrift samanborið við innlögn. Mikilvægt er að hægja á útskrift og auka aðkomu klínískra lyfjafræðinga. Stór hluti lækna og lyfjafræðinga eru almennt ekki að leitast eftir því að greina milliverkanir, það veldur áhyggjum. Lyfjafræðingar hafa oft takmarkaðan aðgang að lyfjalistum sjúklinga. Ef aðgengið er aukið, eykst geta þeirra til þess að greina milliverkanir.","Background: Polypharmacy is common in older patients and the probability of a drug-drug interaction increases with the number of medications. There were two main objectives of this study. First to check the prevalence and severity of potential drug-drug interactions (pDDIs) on hospital admission and discharge among elderly in the National University Hospital of Iceland. Secondly to evaluate the prescribers´ and pharmacists’ methods, knowledge and attitude for pDDIs. Methods: In Study Part I, a retrospective descriptive study was performed. A sample was taken from the electronic medical records system of the University Hospital of Iceland over a three-month period from the patients who had reached the age of 65. 500 patients were randomly selected. The computerized drug-drug interaction alerts, Micromedex was used to check for pDDIs. Prevalence and severity was documented. In Study Part II, the researcher designed two types of questionnaires, asking for methods, knowledge and attitude for drug-drug interactions. The questionnaires were set up in REDCap. Physicians and pharmacists received questionnaire through their own professional organizations. Results: 63,5% of patients on admission and 74,5% on discharge had at least one pDDI. 21% pDDIs got a resolution during hospitalizing. Antithrombotica were most common to cause pDDIs and increased risk of bleeding were the most prevalent results of pDDIs. Number of pDDI increased with number of drugs and men were more likely than women to have more pDDI. Most physicians and pharmacists analyze DDI rarely. Minority of pharmacists (24%) have access to total lists of medicines. It limits their ability to analyze interactions. Pharmacists compared to physicians, consider themselves to have better access to information for DDIs. This study suggests that physicians and pharmacists’ knowledge of DDIs is generally poor and some of them may underestimate or overestimate their own knowledge. Conclusion: Potential DDIs are common among elderly patients at University Hospital of Iceland. It is a concern that pDDI are more common in hospital discharge compared with admission. It is important to slow down hospital discharge and increase the involvement of clinical pharmacists. A large proportion of physicians and pharmacist rarely try to identify DDIs. Minority of pharmacists have access to total list of medicines and it limits their ability to analyze interactions."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/27037"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Lyfjafræði","Lyfjanotkun","Aldraðir","Rannsóknir"],"dc:title":["Mögulegar milliverkanir hjá sjúklingum: Algengi og alvarleiki mögulegra milliverkana og vinnulag, þekking og viðhorf lækna og lyfjafræðinga til milliverkana"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:37:05Z"}