{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/24655"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/24655","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Sýkingar hjá sjúklingum með Hodgkin eitilfrumukrabbamein. Lýðgrunduð rannsókn","abstract":"Inngangur: Hodgkin eitilfrumukrabbamein (HL) er hópur illkynja eitilfrumukrabbameina með uppruna í kímmiðju B fruma ónæmiskerfisins. HL er 0.4% allra greindra krabbameina í Svíþjóð og er aldursstaðlað árlegt nýgengi 2.0 af 100,000 hjá körlum og 1,7 af 100.000 hjá konum. Þekking á uppkomu sýkinga hjá HL sjúklingum er takmörkuð en vitað er um ónæmisbresti hjá þessum sjúklingum. Markmið rannsóknarinnar er að meta sýkingaráhættu HL sjúklinga. Efniviður og aðferðir: Rannsóknin er framskyggn, lýðgrunduð ferilrannsókn og byggir á gögnum úr sænsku krabbameins-, sjúklinga-, þjóð- og dánarmeinaskránum. Þátttakendur rannsóknarinnar voru allir einstaklingar sem greindust með HL í Svíþjóð á árunum 1980-2013. Fyrir hvern HL sjúkling voru valin allt að fjögur viðmið, pöruð eftir aldri, kyni og búsetu, sem voru á lífi á greiningardegi HL. Þátttakendum var fylgt eftir með tilliti til sýkinga og dauða eða þar til rannsókn lauk. Kaplan Meier ferlar eru notaðir til að sýna mun á uppkomu sýkinga og uppsafnaða áhættu milli samanburðarhópa. Cox aðhvarfsgreiningarlíkan var notað til að greina áhættuhlutfall (HR) með 95% öryggisbili (ÖB). Niðurstöður: Þátttakendur rannsóknarinnar voru 6.437 HL sjúklingar og 17.585 pöruð viðmið. Meðaleftirfylgnitíminn var 10,0 ár hjá HL og 13,6 ár hjá viðmiðum. Alls greindust 7.125 sýkingar á eftirfylgnitímanum, þar af voru 3.286 sýkingar í hópi HL sjúklinga og 3.839 í hópi viðmiða. Samanborið við viðmið voru HL sjúklingar í tölfræðilega marktækri aukinni áhættu að fá sýkingu (HR=3.98; 95% ÖB 3,57-4,44), þar af bakteríusýkingu (HR=3,33; 3,04-3,66), veirusýkingu (HR=4,87; 3,73-6,36) og sveppasýkingu (HR=4,54; 3,77-5,46). Áhættan var aukin fyrir bæði karla (HR=4,10; 3,46-4,86) og konur (HR=3,85; 3,39-4,37), samanborið við viðmið. Áhættan var aukin fyrir öll tímabilin, 1980-1989 (HR=3,53; 2,85-4,38), 1990-1999 (HR=3,94; 3,25-4,78) og 2000-2013 (HR=5,10; 4,29-6,05). Samanborið við viðmið var áhætta HL sjúklinga á sýkingu aukin í öllum greiningaraldurshópum, 0-14 ár (HR=11,00; 5,11-23,67), 15-29 ár (HR=4,94; 3,70-6,60), 30-44 ár (HR=5,56; 4,10-7,55), 45-59 ár (HR=3,34; 2,57-4,35), 60-74 ár (HR=3,33; 2,57-4,35) og ≥75 ár (3,46; 2,84-4,22). Tölfræðilega marktækur munur var á fjölda sýkinga fyrir greiningu á hópi HL sjúklinga og viðmiða (p<0,001). Ályktanir: Sjúklingar með HL hafa verulega aukna áhættu á sýkingu eftir greiningu, hvort sem um ræðir bakteríu-, veiru- eða sveppasýkingu. Aukningu í sýkingaráhættu eftir tímabilum sem skoðuð voru má líklega skýra með öflugri meðferðum sem leiðir til meiri ónæmisbælingar. Sýnt var fram á að uppkoma sýkinga fyrir greiningu er töluvert meiri en í viðmiðshóp, svo ekki er einungis hægt að tengja uppkomu sýkinga í þessum sjúklingum við ónæmisbælandi krabbameinslyf.","abstract_html":"Inngangur: Hodgkin eitilfrumukrabbamein (HL) er hópur illkynja eitilfrumukrabbameina með uppruna í kímmiðju B fruma ónæmiskerfisins. HL er 0.4% allra greindra krabbameina í Svíþjóð og er aldursstaðlað árlegt nýgengi 2.0 af 100,000 hjá körlum og 1,7 af 100.000 hjá konum. Þekking á uppkomu sýkinga hjá HL sjúklingum er takmörkuð en vitað er um ónæmisbresti hjá þessum sjúklingum. Markmið rannsóknarinnar er að meta sýkingaráhættu HL sjúklinga. Efniviður og aðferðir: Rannsóknin er framskyggn, lýðgrunduð ferilrannsókn og byggir á gögnum úr sænsku krabbameins-, sjúklinga-, þjóð- og dánarmeinaskránum. Þátttakendur rannsóknarinnar voru allir einstaklingar sem greindust með HL í Svíþjóð á árunum 1980-2013. Fyrir hvern HL sjúkling voru valin allt að fjögur viðmið, pöruð eftir aldri, kyni og búsetu, sem voru á lífi á greiningardegi HL. Þátttakendum var fylgt eftir með tilliti til sýkinga og dauða eða þar til rannsókn lauk. Kaplan Meier ferlar eru notaðir til að sýna mun á uppkomu sýkinga og uppsafnaða áhættu milli samanburðarhópa. Cox aðhvarfsgreiningarlíkan var notað til að greina áhættuhlutfall (HR) með 95% öryggisbili (ÖB). Niðurstöður: Þátttakendur rannsóknarinnar voru 6.437 HL sjúklingar og 17.585 pöruð viðmið. Meðaleftirfylgnitíminn var 10,0 ár hjá HL og 13,6 ár hjá viðmiðum. Alls greindust 7.125 sýkingar á eftirfylgnitímanum, þar af voru 3.286 sýkingar í hópi HL sjúklinga og 3.839 í hópi viðmiða. Samanborið við viðmið voru HL sjúklingar í tölfræðilega marktækri aukinni áhættu að fá sýkingu (HR=3.98; 95% ÖB 3,57-4,44), þar af bakteríusýkingu (HR=3,33; 3,04-3,66), veirusýkingu (HR=4,87; 3,73-6,36) og sveppasýkingu (HR=4,54; 3,77-5,46). Áhættan var aukin fyrir bæði karla (HR=4,10; 3,46-4,86) og konur (HR=3,85; 3,39-4,37), samanborið við viðmið. Áhættan var aukin fyrir öll tímabilin, 1980-1989 (HR=3,53; 2,85-4,38), 1990-1999 (HR=3,94; 3,25-4,78) og 2000-2013 (HR=5,10; 4,29-6,05). Samanborið við viðmið var áhætta HL sjúklinga á sýkingu aukin í öllum greiningaraldurshópum, 0-14 ár (HR=11,00; 5,11-23,67), 15-29 ár (HR=4,94; 3,70-6,60), 30-44 ár (HR=5,56; 4,10-7,55), 45-59 ár (HR=3,34; 2,57-4,35), 60-74 ár (HR=3,33; 2,57-4,35) og ≥75 ár (3,46; 2,84-4,22). Tölfræðilega marktækur munur var á fjölda sýkinga fyrir greiningu á hópi HL sjúklinga og viðmiða (p&lt;0,001). Ályktanir: Sjúklingar með HL hafa verulega aukna áhættu á sýkingu eftir greiningu, hvort sem um ræðir bakteríu-, veiru- eða sveppasýkingu. Aukningu í sýkingaráhættu eftir tímabilum sem skoðuð voru má líklega skýra með öflugri meðferðum sem leiðir til meiri ónæmisbælingar. Sýnt var fram á að uppkoma sýkinga fyrir greiningu er töluvert meiri en í viðmiðshóp, svo ekki er einungis hægt að tengja uppkomu sýkinga í þessum sjúklingum við ónæmisbælandi krabbameinslyf.","abstract_has_math":false,"creators":["Jónas Bjartur Kjartansson 1991-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2016,"date_issued":"2016-05-13","date_published":"2016-05-13","updated_at":"2026-07-27T21:39:12Z","subjects":["Læknisfræði","Hodgkins-sjúkdómur","Eitilfrumukrabbamein","Sýkingar","Áhættugreining","Rannsóknir"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/24655","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Jónas Bjartur Kjartansson 1991-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2016-05-13T16:41:26Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2016-05-13T16:41:26Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2016-05-13"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Læknisfræði","Hodgkins-sjúkdómur","Eitilfrumukrabbamein","Sýkingar","Áhættugreining","Rannsóknir"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/24655"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Inngangur: Hodgkin eitilfrumukrabbamein (HL) er hópur illkynja eitilfrumukrabbameina með uppruna í kímmiðju B fruma ónæmiskerfisins. HL er 0.4% allra greindra krabbameina í Svíþjóð og er aldursstaðlað árlegt nýgengi 2.0 af 100,000 hjá körlum og 1,7 af 100.000 hjá konum. Þekking á uppkomu sýkinga hjá HL sjúklingum er takmörkuð en vitað er um ónæmisbresti hjá þessum sjúklingum. Markmið rannsóknarinnar er að meta sýkingaráhættu HL sjúklinga. Efniviður og aðferðir: Rannsóknin er framskyggn, lýðgrunduð ferilrannsókn og byggir á gögnum úr sænsku krabbameins-, sjúklinga-, þjóð- og dánarmeinaskránum. Þátttakendur rannsóknarinnar voru allir einstaklingar sem greindust með HL í Svíþjóð á árunum 1980-2013. Fyrir hvern HL sjúkling voru valin allt að fjögur viðmið, pöruð eftir aldri, kyni og búsetu, sem voru á lífi á greiningardegi HL. Þátttakendum var fylgt eftir með tilliti til sýkinga og dauða eða þar til rannsókn lauk. Kaplan Meier ferlar eru notaðir til að sýna mun á uppkomu sýkinga og uppsafnaða áhættu milli samanburðarhópa. Cox aðhvarfsgreiningarlíkan var notað til að greina áhættuhlutfall (HR) með 95% öryggisbili (ÖB). Niðurstöður: Þátttakendur rannsóknarinnar voru 6.437 HL sjúklingar og 17.585 pöruð viðmið. Meðaleftirfylgnitíminn var 10,0 ár hjá HL og 13,6 ár hjá viðmiðum. Alls greindust 7.125 sýkingar á eftirfylgnitímanum, þar af voru 3.286 sýkingar í hópi HL sjúklinga og 3.839 í hópi viðmiða. Samanborið við viðmið voru HL sjúklingar í tölfræðilega marktækri aukinni áhættu að fá sýkingu (HR=3.98; 95% ÖB 3,57-4,44), þar af bakteríusýkingu (HR=3,33; 3,04-3,66), veirusýkingu (HR=4,87; 3,73-6,36) og sveppasýkingu (HR=4,54; 3,77-5,46). Áhættan var aukin fyrir bæði karla (HR=4,10; 3,46-4,86) og konur (HR=3,85; 3,39-4,37), samanborið við viðmið. Áhættan var aukin fyrir öll tímabilin, 1980-1989 (HR=3,53; 2,85-4,38), 1990-1999 (HR=3,94; 3,25-4,78) og 2000-2013 (HR=5,10; 4,29-6,05). Samanborið við viðmið var áhætta HL sjúklinga á sýkingu aukin í öllum greiningaraldurshópum, 0-14 ár (HR=11,00; 5,11-23,67), 15-29 ár (HR=4,94; 3,70-6,60), 30-44 ár (HR=5,56; 4,10-7,55), 45-59 ár (HR=3,34; 2,57-4,35), 60-74 ár (HR=3,33; 2,57-4,35) og ≥75 ár (3,46; 2,84-4,22). Tölfræðilega marktækur munur var á fjölda sýkinga fyrir greiningu á hópi HL sjúklinga og viðmiða (p<0,001). Ályktanir: Sjúklingar með HL hafa verulega aukna áhættu á sýkingu eftir greiningu, hvort sem um ræðir bakteríu-, veiru- eða sveppasýkingu. Aukningu í sýkingaráhættu eftir tímabilum sem skoðuð voru má líklega skýra með öflugri meðferðum sem leiðir til meiri ónæmisbælingar. Sýnt var fram á að uppkoma sýkinga fyrir greiningu er töluvert meiri en í viðmiðshóp, svo ekki er einungis hægt að tengja uppkomu sýkinga í þessum sjúklingum við ónæmisbælandi krabbameinslyf."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Sýkingar hjá sjúklingum með Hodgkin eitilfrumukrabbamein. Lýðgrunduð rannsókn"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Jónas Bjartur Kjartansson 1991-"],"dc:date.accessioned":["2016-05-13T16:41:26Z"],"dc:date.available":["2016-05-13T16:41:26Z"],"dc:date.issued":["2016-05-13"],"dc:description.abstract":["Inngangur: Hodgkin eitilfrumukrabbamein (HL) er hópur illkynja eitilfrumukrabbameina með uppruna í kímmiðju B fruma ónæmiskerfisins. HL er 0.4% allra greindra krabbameina í Svíþjóð og er aldursstaðlað árlegt nýgengi 2.0 af 100,000 hjá körlum og 1,7 af 100.000 hjá konum. Þekking á uppkomu sýkinga hjá HL sjúklingum er takmörkuð en vitað er um ónæmisbresti hjá þessum sjúklingum. Markmið rannsóknarinnar er að meta sýkingaráhættu HL sjúklinga. Efniviður og aðferðir: Rannsóknin er framskyggn, lýðgrunduð ferilrannsókn og byggir á gögnum úr sænsku krabbameins-, sjúklinga-, þjóð- og dánarmeinaskránum. Þátttakendur rannsóknarinnar voru allir einstaklingar sem greindust með HL í Svíþjóð á árunum 1980-2013. Fyrir hvern HL sjúkling voru valin allt að fjögur viðmið, pöruð eftir aldri, kyni og búsetu, sem voru á lífi á greiningardegi HL. Þátttakendum var fylgt eftir með tilliti til sýkinga og dauða eða þar til rannsókn lauk. Kaplan Meier ferlar eru notaðir til að sýna mun á uppkomu sýkinga og uppsafnaða áhættu milli samanburðarhópa. Cox aðhvarfsgreiningarlíkan var notað til að greina áhættuhlutfall (HR) með 95% öryggisbili (ÖB). Niðurstöður: Þátttakendur rannsóknarinnar voru 6.437 HL sjúklingar og 17.585 pöruð viðmið. Meðaleftirfylgnitíminn var 10,0 ár hjá HL og 13,6 ár hjá viðmiðum. Alls greindust 7.125 sýkingar á eftirfylgnitímanum, þar af voru 3.286 sýkingar í hópi HL sjúklinga og 3.839 í hópi viðmiða. Samanborið við viðmið voru HL sjúklingar í tölfræðilega marktækri aukinni áhættu að fá sýkingu (HR=3.98; 95% ÖB 3,57-4,44), þar af bakteríusýkingu (HR=3,33; 3,04-3,66), veirusýkingu (HR=4,87; 3,73-6,36) og sveppasýkingu (HR=4,54; 3,77-5,46). Áhættan var aukin fyrir bæði karla (HR=4,10; 3,46-4,86) og konur (HR=3,85; 3,39-4,37), samanborið við viðmið. Áhættan var aukin fyrir öll tímabilin, 1980-1989 (HR=3,53; 2,85-4,38), 1990-1999 (HR=3,94; 3,25-4,78) og 2000-2013 (HR=5,10; 4,29-6,05). Samanborið við viðmið var áhætta HL sjúklinga á sýkingu aukin í öllum greiningaraldurshópum, 0-14 ár (HR=11,00; 5,11-23,67), 15-29 ár (HR=4,94; 3,70-6,60), 30-44 ár (HR=5,56; 4,10-7,55), 45-59 ár (HR=3,34; 2,57-4,35), 60-74 ár (HR=3,33; 2,57-4,35) og ≥75 ár (3,46; 2,84-4,22). Tölfræðilega marktækur munur var á fjölda sýkinga fyrir greiningu á hópi HL sjúklinga og viðmiða (p<0,001). Ályktanir: Sjúklingar með HL hafa verulega aukna áhættu á sýkingu eftir greiningu, hvort sem um ræðir bakteríu-, veiru- eða sveppasýkingu. Aukningu í sýkingaráhættu eftir tímabilum sem skoðuð voru má líklega skýra með öflugri meðferðum sem leiðir til meiri ónæmisbælingar. Sýnt var fram á að uppkoma sýkinga fyrir greiningu er töluvert meiri en í viðmiðshóp, svo ekki er einungis hægt að tengja uppkomu sýkinga í þessum sjúklingum við ónæmisbælandi krabbameinslyf."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/24655"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Læknisfræði","Hodgkins-sjúkdómur","Eitilfrumukrabbamein","Sýkingar","Áhættugreining","Rannsóknir"],"dc:title":["Sýkingar hjá sjúklingum með Hodgkin eitilfrumukrabbamein. Lýðgrunduð rannsókn"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:39:12Z"}