{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/1889"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/1889","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Líf í ljósi sögu sólarhringsstofnunar : lífsaga Ólafs Guðmundssonar","abstract":"Ritgerð þessi er í tveimur hlutum. Annars vegar fjalla ég um sögu fólks með þroskahömlun á Íslandi og dreg í því skyni sérstaklega fram sögu Kópavogshælis sem var lengi stærsta stofnunin hér á landi. Hins vegar skrifaði ég lífssögu Ólafs Guðmundssonar og birtist hún í seinni hluta ritgerðarinnar. Markmið sögunnar var að fá fram upplifun viðmælanda míns, Ólafs Guðmundssonar, á lífi sínu og aðstæðum og draga fram dæmi um hvernig þjónustu við fólk með þroskahömlun hefur verið háttað á Íslandi frá miðri 20. öld. Ég hóf þessa vinnu fyrir nokkrum árum og hef annars vegar byggt á verkefni sem unnið var vorið 2005 í námskeiði í eigindlegri aðferðarfræði og hins vegar á verkefni í fötlunarfræði sem var unnið árið á undan. Í upphafi var ætlunin að beina fyrst og fremst athyglinni að lífssögu Ólafs. Eftir að hafa rýnt í sögu Kópavoghælis og lesið um lífssögurannsóknir tók ég þá ákvörðun að fjalla bæði um opinbera sögu hér á landi og út frá henni skoða lífssögu Ólafs. Niðurstöður gefa til kynna að líf Ólafs hefur mótast af þeim valkostum sem honum stóðu til boða á hverjum tíma. Lög fram til ársins 1979 gerðu einungis ráð fyrir stofnabundinni þjónustu. Ný hugmyndafræði, sem kennd hefur verið við eðlilegt líf og samfélagsþátttöku, fór að ryðja sér til rúms á 6. áratug síðustu aldar. Hagsmunasamtök fóru þá að berjast fyrir breytingum á viðhorfum og þjónustu fyrir fólk með fötlun. Þrátt fyrir að svo hafi verið lítur út fyrir að framkvæmdin á þjónustunni hafi verið töluvert á eftir hugmyndafræðinni. Ólafur hefur til dæmis búið inni á mismunandi stofnunum stóran hluta af lífi sínu. Núgildandi lög eiga að tryggja fólki með fötlun, fulla þátttöku í samfélaginu, jafnrétti og sambærileg lífskjör á við aðra þjóðfélagsþegna. Lífssaga Ólafs sýnir að hann hefur ekki haft tækifæri til fullrar þátttöku í samfélaginu. Lífskjör hans hafa færst í átt að jafnrétti og sambærilegra lífskjara en hann hefur lifað lífi sínu innan þeirra takmarkana sem samfélagið hefur sett fólki í hans stöðu. Lykilorð: Sólarhringsstofnun, fólk með þroskahömlun, lífssaga.","abstract_html":"Ritgerð þessi er í tveimur hlutum. Annars vegar fjalla ég um sögu fólks með þroskahömlun á Íslandi og dreg í því skyni sérstaklega fram sögu Kópavogshælis sem var lengi stærsta stofnunin hér á landi. Hins vegar skrifaði ég lífssögu Ólafs Guðmundssonar og birtist hún í seinni hluta ritgerðarinnar. Markmið sögunnar var að fá fram upplifun viðmælanda míns, Ólafs Guðmundssonar, á lífi sínu og aðstæðum og draga fram dæmi um hvernig þjónustu við fólk með þroskahömlun hefur verið háttað á Íslandi frá miðri 20. öld. Ég hóf þessa vinnu fyrir nokkrum árum og hef annars vegar byggt á verkefni sem unnið var vorið 2005 í námskeiði í eigindlegri aðferðarfræði og hins vegar á verkefni í fötlunarfræði sem var unnið árið á undan. Í upphafi var ætlunin að beina fyrst og fremst athyglinni að lífssögu Ólafs. Eftir að hafa rýnt í sögu Kópavoghælis og lesið um lífssögurannsóknir tók ég þá ákvörðun að fjalla bæði um opinbera sögu hér á landi og út frá henni skoða lífssögu Ólafs. Niðurstöður gefa til kynna að líf Ólafs hefur mótast af þeim valkostum sem honum stóðu til boða á hverjum tíma. Lög fram til ársins 1979 gerðu einungis ráð fyrir stofnabundinni þjónustu. Ný hugmyndafræði, sem kennd hefur verið við eðlilegt líf og samfélagsþátttöku, fór að ryðja sér til rúms á 6. áratug síðustu aldar. Hagsmunasamtök fóru þá að berjast fyrir breytingum á viðhorfum og þjónustu fyrir fólk með fötlun. Þrátt fyrir að svo hafi verið lítur út fyrir að framkvæmdin á þjónustunni hafi verið töluvert á eftir hugmyndafræðinni. Ólafur hefur til dæmis búið inni á mismunandi stofnunum stóran hluta af lífi sínu. Núgildandi lög eiga að tryggja fólki með fötlun, fulla þátttöku í samfélaginu, jafnrétti og sambærileg lífskjör á við aðra þjóðfélagsþegna. Lífssaga Ólafs sýnir að hann hefur ekki haft tækifæri til fullrar þátttöku í samfélaginu. Lífskjör hans hafa færst í átt að jafnrétti og sambærilegra lífskjara en hann hefur lifað lífi sínu innan þeirra takmarkana sem samfélagið hefur sett fólki í hans stöðu. Lykilorð: Sólarhringsstofnun, fólk með þroskahömlun, lífssaga.","abstract_has_math":false,"creators":["Hrefna Sigurðardóttir"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2008,"date_issued":"2008-09-12T14:08:44Z","date_published":"2008-09-12T14:08:44Z","updated_at":"2026-07-27T21:40:16Z","subjects":["Þroskaheftir","Lífssögurannsóknir","Búseta","Félagslegar aðstæður","Kópavogshæli","Meistaraprófsritgerðir"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/1889","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Hrefna Sigurðardóttir"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2008-09-12T14:08:44Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2008-09-12T14:08:44Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2008-09-12T14:08:44Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Þroskaheftir","Lífssögurannsóknir","Búseta","Félagslegar aðstæður","Kópavogshæli","Meistaraprófsritgerðir"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/1889"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["M.Ed. í þroskaþjálfafræði"]},{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Ritgerð þessi er í tveimur hlutum. Annars vegar fjalla ég um sögu fólks með þroskahömlun á Íslandi og dreg í því skyni sérstaklega fram sögu Kópavogshælis sem var lengi stærsta stofnunin hér á landi. Hins vegar skrifaði ég lífssögu Ólafs Guðmundssonar og birtist hún í seinni hluta ritgerðarinnar. Markmið sögunnar var að fá fram upplifun viðmælanda míns, Ólafs Guðmundssonar, á lífi sínu og aðstæðum og draga fram dæmi um hvernig þjónustu við fólk með þroskahömlun hefur verið háttað á Íslandi frá miðri 20. öld. Ég hóf þessa vinnu fyrir nokkrum árum og hef annars vegar byggt á verkefni sem unnið var vorið 2005 í námskeiði í eigindlegri aðferðarfræði og hins vegar á verkefni í fötlunarfræði sem var unnið árið á undan. Í upphafi var ætlunin að beina fyrst og fremst athyglinni að lífssögu Ólafs. Eftir að hafa rýnt í sögu Kópavoghælis og lesið um lífssögurannsóknir tók ég þá ákvörðun að fjalla bæði um opinbera sögu hér á landi og út frá henni skoða lífssögu Ólafs. Niðurstöður gefa til kynna að líf Ólafs hefur mótast af þeim valkostum sem honum stóðu til boða á hverjum tíma. Lög fram til ársins 1979 gerðu einungis ráð fyrir stofnabundinni þjónustu. Ný hugmyndafræði, sem kennd hefur verið við eðlilegt líf og samfélagsþátttöku, fór að ryðja sér til rúms á 6. áratug síðustu aldar. Hagsmunasamtök fóru þá að berjast fyrir breytingum á viðhorfum og þjónustu fyrir fólk með fötlun. Þrátt fyrir að svo hafi verið lítur út fyrir að framkvæmdin á þjónustunni hafi verið töluvert á eftir hugmyndafræðinni. Ólafur hefur til dæmis búið inni á mismunandi stofnunum stóran hluta af lífi sínu. Núgildandi lög eiga að tryggja fólki með fötlun, fulla þátttöku í samfélaginu, jafnrétti og sambærileg lífskjör á við aðra þjóðfélagsþegna. Lífssaga Ólafs sýnir að hann hefur ekki haft tækifæri til fullrar þátttöku í samfélaginu. Lífskjör hans hafa færst í átt að jafnrétti og sambærilegra lífskjara en hann hefur lifað lífi sínu innan þeirra takmarkana sem samfélagið hefur sett fólki í hans stöðu. Lykilorð: Sólarhringsstofnun, fólk með þroskahömlun, lífssaga."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Líf í ljósi sögu sólarhringsstofnunar : lífsaga Ólafs Guðmundssonar"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Hrefna Sigurðardóttir"],"dc:date.accessioned":["2008-09-12T14:08:44Z"],"dc:date.available":["2008-09-12T14:08:44Z"],"dc:date.issued":["2008-09-12T14:08:44Z"],"dc:description":["M.Ed. í þroskaþjálfafræði"],"dc:description.abstract":["Ritgerð þessi er í tveimur hlutum. Annars vegar fjalla ég um sögu fólks með þroskahömlun á Íslandi og dreg í því skyni sérstaklega fram sögu Kópavogshælis sem var lengi stærsta stofnunin hér á landi. Hins vegar skrifaði ég lífssögu Ólafs Guðmundssonar og birtist hún í seinni hluta ritgerðarinnar. Markmið sögunnar var að fá fram upplifun viðmælanda míns, Ólafs Guðmundssonar, á lífi sínu og aðstæðum og draga fram dæmi um hvernig þjónustu við fólk með þroskahömlun hefur verið háttað á Íslandi frá miðri 20. öld. Ég hóf þessa vinnu fyrir nokkrum árum og hef annars vegar byggt á verkefni sem unnið var vorið 2005 í námskeiði í eigindlegri aðferðarfræði og hins vegar á verkefni í fötlunarfræði sem var unnið árið á undan. Í upphafi var ætlunin að beina fyrst og fremst athyglinni að lífssögu Ólafs. Eftir að hafa rýnt í sögu Kópavoghælis og lesið um lífssögurannsóknir tók ég þá ákvörðun að fjalla bæði um opinbera sögu hér á landi og út frá henni skoða lífssögu Ólafs. Niðurstöður gefa til kynna að líf Ólafs hefur mótast af þeim valkostum sem honum stóðu til boða á hverjum tíma. Lög fram til ársins 1979 gerðu einungis ráð fyrir stofnabundinni þjónustu. Ný hugmyndafræði, sem kennd hefur verið við eðlilegt líf og samfélagsþátttöku, fór að ryðja sér til rúms á 6. áratug síðustu aldar. Hagsmunasamtök fóru þá að berjast fyrir breytingum á viðhorfum og þjónustu fyrir fólk með fötlun. Þrátt fyrir að svo hafi verið lítur út fyrir að framkvæmdin á þjónustunni hafi verið töluvert á eftir hugmyndafræðinni. Ólafur hefur til dæmis búið inni á mismunandi stofnunum stóran hluta af lífi sínu. Núgildandi lög eiga að tryggja fólki með fötlun, fulla þátttöku í samfélaginu, jafnrétti og sambærileg lífskjör á við aðra þjóðfélagsþegna. Lífssaga Ólafs sýnir að hann hefur ekki haft tækifæri til fullrar þátttöku í samfélaginu. Lífskjör hans hafa færst í átt að jafnrétti og sambærilegra lífskjara en hann hefur lifað lífi sínu innan þeirra takmarkana sem samfélagið hefur sett fólki í hans stöðu. Lykilorð: Sólarhringsstofnun, fólk með þroskahömlun, lífssaga."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/1889"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Þroskaheftir","Lífssögurannsóknir","Búseta","Félagslegar aðstæður","Kópavogshæli","Meistaraprófsritgerðir"],"dc:title":["Líf í ljósi sögu sólarhringsstofnunar : lífsaga Ólafs Guðmundssonar"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:40:16Z"}