{"id":{"repo_id":"u-iceland","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/15289"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/u-iceland/oai:skemman.is:1946/15289","repository":{"repo_id":"u-iceland","name":"University of Iceland","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Nýbúar, menningarhæfni og hjúkrun. Fræðileg samantekt","abstract":"Nýbúum á Íslandi hefur fjölgað undanfarin ár og voru 25.926 í byrjun árs 2013. Samkvæmt lögum um heilbrigðisþjónustu og réttindi sjúklinga eiga allir landsmenn rétt á fullkomnustu heilbrigðisþjónustu sem heilbrigðiskerfi eru fær um að veita hverju sinni. Íslenskar og erlendar rannsóknir hafa sýnt fram á að ekki búa allir þjóðfélagshópar við sama heilsufar. Rannsóknir gefa vísbendingar um að heilsu nýbúa fari hrakandi frá upphafi búsetu í Bandaríkjunum og Kanada. Tilgangur þessarar fræðilegu úttektar er að kanna ójafnræði til heilbrigðis og þá þætti sem skerða aðgengi nýbúa að upplýsingum og þjónustu. Upplýsinga var aflað úr rannsóknum á viðurkenndum gagnagrunnum og úr opinberum gögnum. Niðurstöður sýna að skert heilsulæsi er ein helsta orsök ójafnræðis í heilsufari nýbúa, meðal annars vegna tungumálaörðugleika og skertrar aðlögunar að nýju heilbrigðiskerfi. Hjúkrunarfræðingar eru í góðri stöðu til að greina skert heilsulæsi skjólstæðinga sinna og veita persónumiðaða fræðslu sem byggir á mati á menningarlegum bakrunni og þörfum nýbúa fyrir leiðsögn og stuðning í nýju heilbrigðiskerfi. Bætt heilsulæsi leiðir til aukins aðgengis að upplýsingum og þjónustu og getur minnkað ójafnræði í heilsufari. Niðurstöður varpa ljósi á mikilvægi þess að hjúkrunarfræðingar hljóti þjálfun í menningarhæfri hjúkrun og mati á heilsulæsi skjólstæðinga sinna. Lykilhugtök: Nýbúar, ójafnræði í heilsufari, heilsulæsi, menningarhæfni, hjúkrun.","abstract_html":"Nýbúum á Íslandi hefur fjölgað undanfarin ár og voru 25.926 í byrjun árs 2013. Samkvæmt lögum um heilbrigðisþjónustu og réttindi sjúklinga eiga allir landsmenn rétt á fullkomnustu heilbrigðisþjónustu sem heilbrigðiskerfi eru fær um að veita hverju sinni. Íslenskar og erlendar rannsóknir hafa sýnt fram á að ekki búa allir þjóðfélagshópar við sama heilsufar. Rannsóknir gefa vísbendingar um að heilsu nýbúa fari hrakandi frá upphafi búsetu í Bandaríkjunum og Kanada. Tilgangur þessarar fræðilegu úttektar er að kanna ójafnræði til heilbrigðis og þá þætti sem skerða aðgengi nýbúa að upplýsingum og þjónustu. Upplýsinga var aflað úr rannsóknum á viðurkenndum gagnagrunnum og úr opinberum gögnum. Niðurstöður sýna að skert heilsulæsi er ein helsta orsök ójafnræðis í heilsufari nýbúa, meðal annars vegna tungumálaörðugleika og skertrar aðlögunar að nýju heilbrigðiskerfi. Hjúkrunarfræðingar eru í góðri stöðu til að greina skert heilsulæsi skjólstæðinga sinna og veita persónumiðaða fræðslu sem byggir á mati á menningarlegum bakrunni og þörfum nýbúa fyrir leiðsögn og stuðning í nýju heilbrigðiskerfi. Bætt heilsulæsi leiðir til aukins aðgengis að upplýsingum og þjónustu og getur minnkað ójafnræði í heilsufari. Niðurstöður varpa ljósi á mikilvægi þess að hjúkrunarfræðingar hljóti þjálfun í menningarhæfri hjúkrun og mati á heilsulæsi skjólstæðinga sinna. Lykilhugtök: Nýbúar, ójafnræði í heilsufari, heilsulæsi, menningarhæfni, hjúkrun.","abstract_has_math":false,"creators":["Sigríður Guðrún Elíasdóttir 1989-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskóli Íslands"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2013,"date_issued":"2013-05-29","date_published":"2013-05-29","updated_at":"2026-07-27T21:37:37Z","subjects":["Hjúkrunarfræði","Nýbúar","Heilsufar","Upplýsingalæsi"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/15289","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskóli Íslands"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Sigríður Guðrún Elíasdóttir 1989-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2013-05-29T14:14:28Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2013-05-29T14:14:28Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2013-05-29"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Hjúkrunarfræði","Nýbúar","Heilsufar","Upplýsingalæsi"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/15289"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Nýbúum á Íslandi hefur fjölgað undanfarin ár og voru 25.926 í byrjun árs 2013. Samkvæmt lögum um heilbrigðisþjónustu og réttindi sjúklinga eiga allir landsmenn rétt á fullkomnustu heilbrigðisþjónustu sem heilbrigðiskerfi eru fær um að veita hverju sinni. Íslenskar og erlendar rannsóknir hafa sýnt fram á að ekki búa allir þjóðfélagshópar við sama heilsufar. Rannsóknir gefa vísbendingar um að heilsu nýbúa fari hrakandi frá upphafi búsetu í Bandaríkjunum og Kanada. Tilgangur þessarar fræðilegu úttektar er að kanna ójafnræði til heilbrigðis og þá þætti sem skerða aðgengi nýbúa að upplýsingum og þjónustu. Upplýsinga var aflað úr rannsóknum á viðurkenndum gagnagrunnum og úr opinberum gögnum. Niðurstöður sýna að skert heilsulæsi er ein helsta orsök ójafnræðis í heilsufari nýbúa, meðal annars vegna tungumálaörðugleika og skertrar aðlögunar að nýju heilbrigðiskerfi. Hjúkrunarfræðingar eru í góðri stöðu til að greina skert heilsulæsi skjólstæðinga sinna og veita persónumiðaða fræðslu sem byggir á mati á menningarlegum bakrunni og þörfum nýbúa fyrir leiðsögn og stuðning í nýju heilbrigðiskerfi. Bætt heilsulæsi leiðir til aukins aðgengis að upplýsingum og þjónustu og getur minnkað ójafnræði í heilsufari. Niðurstöður varpa ljósi á mikilvægi þess að hjúkrunarfræðingar hljóti þjálfun í menningarhæfri hjúkrun og mati á heilsulæsi skjólstæðinga sinna. Lykilhugtök: Nýbúar, ójafnræði í heilsufari, heilsulæsi, menningarhæfni, hjúkrun."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Nýbúar, menningarhæfni og hjúkrun. Fræðileg samantekt"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskóli Íslands"],"dc:creator":["Sigríður Guðrún Elíasdóttir 1989-"],"dc:date.accessioned":["2013-05-29T14:14:28Z"],"dc:date.available":["2013-05-29T14:14:28Z"],"dc:date.issued":["2013-05-29"],"dc:description.abstract":["Nýbúum á Íslandi hefur fjölgað undanfarin ár og voru 25.926 í byrjun árs 2013. Samkvæmt lögum um heilbrigðisþjónustu og réttindi sjúklinga eiga allir landsmenn rétt á fullkomnustu heilbrigðisþjónustu sem heilbrigðiskerfi eru fær um að veita hverju sinni. Íslenskar og erlendar rannsóknir hafa sýnt fram á að ekki búa allir þjóðfélagshópar við sama heilsufar. Rannsóknir gefa vísbendingar um að heilsu nýbúa fari hrakandi frá upphafi búsetu í Bandaríkjunum og Kanada. Tilgangur þessarar fræðilegu úttektar er að kanna ójafnræði til heilbrigðis og þá þætti sem skerða aðgengi nýbúa að upplýsingum og þjónustu. Upplýsinga var aflað úr rannsóknum á viðurkenndum gagnagrunnum og úr opinberum gögnum. Niðurstöður sýna að skert heilsulæsi er ein helsta orsök ójafnræðis í heilsufari nýbúa, meðal annars vegna tungumálaörðugleika og skertrar aðlögunar að nýju heilbrigðiskerfi. Hjúkrunarfræðingar eru í góðri stöðu til að greina skert heilsulæsi skjólstæðinga sinna og veita persónumiðaða fræðslu sem byggir á mati á menningarlegum bakrunni og þörfum nýbúa fyrir leiðsögn og stuðning í nýju heilbrigðiskerfi. Bætt heilsulæsi leiðir til aukins aðgengis að upplýsingum og þjónustu og getur minnkað ójafnræði í heilsufari. Niðurstöður varpa ljósi á mikilvægi þess að hjúkrunarfræðingar hljóti þjálfun í menningarhæfri hjúkrun og mati á heilsulæsi skjólstæðinga sinna. Lykilhugtök: Nýbúar, ójafnræði í heilsufari, heilsulæsi, menningarhæfni, hjúkrun."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/15289"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Hjúkrunarfræði","Nýbúar","Heilsufar","Upplýsingalæsi"],"dc:title":["Nýbúar, menningarhæfni og hjúkrun. Fræðileg samantekt"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T21:37:37Z"}