Krosseignatengsl í íslensku atvinnulífi og útlán til tengdra aðila
type: CreativeWork
description: Tilgangur þessarar rannsóknar var að varpa ljósi á eignafléttur í íslensku atvinnulífi og rekja eignarhald aðila, sem voru áberandi í íslensku atvinnulífi misserin fram að falli bankanna og útlán til þeirra. Það var gert að beiðni Rannsóknarnefndar Alþingis. Í umboði hennar hafði höfundur einstakan aðgang að þeim gögnum sem rannsóknin byggir á. Fyrir utan aðgang að lánabókum bankanna gerði aðgengi að hlutafjármiðunum rannsóknina framkvæmanlega enda var það eina safnið af gögnum um eignarhald fyrirtækja á landsvísu sem til var á gagnagrunnsformi. Í rannsókninni er eiginlegt eignarhald í fyrirtækjum reiknað en það er grunnurinn að greiningu áhættuhópa þar sem áhættuhópar, eða hópar tengdra aðila, eru skilgreindir út frá eignarhaldi. Eiginlega eignarhaldið gerir það að verkum, að hægt er koma auga á endaeigendur fyrirtækja á skjótan hátt sem og að auðkenna fyrirtæki sem eru innan marka um lágmarks eiginlegt eignarhald og ættu því að falla í áhættuhópa viðkomandi aðila – óháð eignafléttum. Við greiningu á útlánum til áhættuhópa kom berlega í ljós að á meðal þeirra aðila sem fengu bestu fyrirgreiðsluna hjá bönkunum voru aðilar sem áttu stóra hluti í viðkomandi bönkum. Dæmin sýna að bankarnir höfðu lánað einstaka áhættuhópum umfram þau 25% af eiginfjárgrunni sínum sem heimilt er samkvæmt reglum Fjármálaeftirlitsins. Með þessari aðferðarfræði eru aðilar taldir til áhættuhópa sem bankarnir höfðu ekki talið tengda, ýmist vegna þess að eignarhaldið var of flókið, lágmarkseignarhald var skilgreint hærra eða að eintaklingar hafi metið aðila ótengda á einhvern huglægan hátt.
abstract: Tilgangur þessarar rannsóknar var að varpa ljósi á eignafléttur í íslensku atvinnulífi og rekja eignarhald aðila, sem voru áberandi í íslensku atvinnulífi misserin fram að falli bankanna og útlán til þeirra. Það var gert að beiðni Rannsóknarnefndar Alþingis. Í umboði hennar hafði höfundur einstakan aðgang að þeim gögnum sem rannsóknin byggir á. Fyrir utan aðgang að lánabókum bankanna gerði aðgengi að hlutafjármiðunum rannsóknina framkvæmanlega enda var það eina safnið af gögnum um eignarhald fyrirtækja á landsvísu sem til var á gagnagrunnsformi. Í rannsókninni er eiginlegt eignarhald í fyrirtækjum reiknað en það er grunnurinn að greiningu áhættuhópa þar sem áhættuhópar, eða hópar tengdra aðila, eru skilgreindir út frá eignarhaldi. Eiginlega eignarhaldið gerir það að verkum, að hægt er koma auga á endaeigendur fyrirtækja á skjótan hátt sem og að auðkenna fyrirtæki sem eru innan marka um lágmarks eiginlegt eignarhald og ættu því að falla í áhættuhópa viðkomandi aðila – óháð eignafléttum. Við greiningu á útlánum til áhættuhópa kom berlega í ljós að á meðal þeirra aðila sem fengu bestu fyrirgreiðsluna hjá bönkunum voru aðilar sem áttu stóra hluti í viðkomandi bönkum. Dæmin sýna að bankarnir höfðu lánað einstaka áhættuhópum umfram þau 25% af eiginfjárgrunni sínum sem heimilt er samkvæmt reglum Fjármálaeftirlitsins. Með þessari aðferðarfræði eru aðilar taldir til áhættuhópa sem bankarnir höfðu ekki talið tengda, ýmist vegna þess að eignarhaldið var of flókið, lágmarkseignarhald var skilgreint hærra eða að eintaklingar hafi metið aðila ótengda á einhvern huglægan hátt.
author: Guðmundur Axel Hansen 1977-
language: is
keywords: Fjármálaverkfræði, Eignarhald, Spilling, Eignir, Bankar, Fyrirtæki
date published: 2011-10-19
date modified: 2026-07-27T21:39:12Z
provider: University of Iceland
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: University of Iceland

PropertyValue
property ID: Handle
value: http://hdl.handle.net/1946/10232