Living with Natural Hazards on the Icelandic South Coast

Íbúar Stokkseyrar búa við náttúruvá. Þorpið er staðsett á Suðurlandsbrotabeltinu og býr þar af leiðandi við reglubundna skjálftavirkni. Í maí 2008 reið yfir síðasti stóri skjálftinn á svæðinu en hann var 6.3 á Richter skalanum. Sjávarflóð eru tíð á Stokkseyri þar sem þorpið rís ekki hátt yfir sjávarmáli og er opið fyrir úthafinu. Síðasta flóð, svokallað Stormflóð, átti sér stað í janúar 1990 og er talið eitt versta flóð í sögu landsins. Eins og mörg önnur smáþorp á Íslandi hefur Stokkseyri gengið í gegnum ýmsar hagfræðilegar og samfélagslegar breytingar undanfarin 20 ár. Aðalatvinnuvegur íbúanna hefur tekið stakkaskiptum og þjónusta dregið saman. Tilgangur þessarar rannsóknar var að kanna viðhorf íbúa Stokkseyrar hvað varðar tjónnæmi (vulnerability), þol (resilience) og aðlögun (adaptation) gagnvart náttúruvá og áhrif samfélagsbreytinga þar á. Árið 2010 var haldinn rýnihópafundur (focus group meeting) þar sem veltiúrtak var notað við val á viðmælendum. Einnig voru tekin opin viðtöl og var hentugleikaúrtak notað við val á viðmælendum. Þátttakendur voru á aldrinum 32-69 ára og höfðu flestir búið á Stokkseyri meirhluta lífs síns. Viðhorf viðmælanda var breytilegt eftir því hvort um var að ræða sjávarflóð eða jarðskjálfta. Flestir töldu sjávarflóðin vera aðalvánna á svæðinu en þrátt fyrir það voru flestir tjónnæmari gagnvart jarðskjálftum. Ástæða þess er annars vegar sú að Veðurstofan og Almannavarnir gefa út öflugar viðvaranir þegar vond veður eru á leiðinni og hins vegar vegna þess að lagt hefur verið í ýmsar aðgerðir til að varna svæðinu fyrir flóðum, en í flestum tilfellum gera jarðskjálftar ekki boð á undan sér. Allir viðmælendur okkar lýstu áhyggjum sínum af þeim miklu breytingum sem samfélagið hefur undirgengist á síðustu 20 árum. Flestir voru sammála um að þær hagfræðilegu og samfélagslegu breytingar sem hafa átt sér stað hafi haft þau áhrif að samfélagskennd sé ekki lengur til staðar. Líklegt er að þessar breytingar hafi haft þau áhrif að samfélagið er ekki eins í vel stakk búið til að takast á við náttúruvá. Niðurstöður þessar gefa til kynna að nauðsynlegt sé að auka samkennd og samheldni íbúanna.

Author dc:creator

• Guðríður Ester Geirsdóttir 1975-

Contributors dc:contributor

• Háskóli Íslands

• Umhverfis- og auðlindafræði
• Landfræði
• Náttúruhamfarir
• Suðurland
• Stokkseyri

Language dc:language.iso

en

Handle dc:identifier.uri

http://hdl.handle.net/1946/10163

OAI identifier oai:identifier

oai:skemman.is:1946/10163