Hvernig meta íslenskir dómstólar frásögn barna sem sönnun í kynferðisbrotamálum? : rannsókn á dómum Landsréttar sem varða kynferðisbrot gegn börnum
type: CreativeWork
description: Rannsókn á dómum Landsréttar sem varða kynferðisbrot gegn börnum Í þessari ML ritgerð er fjallað um hvernig íslenskir dómstólar meta frásagnir barna sem sönnun í kynferðisbrotamálum. Meginmarkmið ritgerðarinnar er að varpa ljósi á vægi munnlegs framburðar barna við sönnunarmat og greina hvaða sjónarmið og þættir ráða mestu við mat dómstóla á trúverðugleika slíkra frásagna. Í upphafi ritgerðarinnar er gerð grein fyrir þeim lagaákvæðum er varða kynferðisbrot gegn börnum og þeirri sérstöku vernd sem börnum er tryggð, meðal annars í almennum hegningarlögum nr. 19/1940 og alþjóðasamningum. Því næst er gerð grein fyrir sönnunarmati og sönnunarkröfum í sakamálum, með sérstakri áherslu á kynferðisbrotamál gegn börnum. Í kjölfarið er varpað ljósi á þá togstreitu sem getur myndast milli þeirra sönnunarkrafna og verndarsjónarmiða barna sem brotaþola. Meginþungi ritgerðarinnar felst annars vegar í umfjöllun um mat dómstóla á trúverðugleika munnlegs framburðar og hins vegar í ítarlegri dómarannsókn á dómum Landsréttar um þá þætti sem hafa áhrif á framburð barna sem sönnunargagn í kynferðisbrotamálum. Helstu niðurstöður þessarar ritgerðar fela í sér að framburður barns getur haft verulegt vægi við sönnun í kynferðisbrotamálum. Það er einkenni slíkra mála að brot eiga sér að jafnaði stað í lokuðu rými án þess að vitni séu að þeim og er sönnunarstaðan því oft afar erfið. Dómstólar leggja ríka áherslu á að framburður barns sé stöðugur og fái stoð í öðrum gögnum máls. Það er líklegra að það leiði til sýknu ef slíka stoð skortir eða framburður telst óstöðugur og misvísandi. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að mat á frásögn barna er lykilatriði við úrlausn kynferðisbrotamála og að dómstólar standa frammi fyrir því vandasama verkefni að vega og meta vernd brotaþola annars vegar og réttindi ákærða hins vegar.
abstract: Rannsókn á dómum Landsréttar sem varða kynferðisbrot gegn börnum Í þessari ML ritgerð er fjallað um hvernig íslenskir dómstólar meta frásagnir barna sem sönnun í kynferðisbrotamálum. Meginmarkmið ritgerðarinnar er að varpa ljósi á vægi munnlegs framburðar barna við sönnunarmat og greina hvaða sjónarmið og þættir ráða mestu við mat dómstóla á trúverðugleika slíkra frásagna. Í upphafi ritgerðarinnar er gerð grein fyrir þeim lagaákvæðum er varða kynferðisbrot gegn börnum og þeirri sérstöku vernd sem börnum er tryggð, meðal annars í almennum hegningarlögum nr. 19/1940 og alþjóðasamningum. Því næst er gerð grein fyrir sönnunarmati og sönnunarkröfum í sakamálum, með sérstakri áherslu á kynferðisbrotamál gegn börnum. Í kjölfarið er varpað ljósi á þá togstreitu sem getur myndast milli þeirra sönnunarkrafna og verndarsjónarmiða barna sem brotaþola. Meginþungi ritgerðarinnar felst annars vegar í umfjöllun um mat dómstóla á trúverðugleika munnlegs framburðar og hins vegar í ítarlegri dómarannsókn á dómum Landsréttar um þá þætti sem hafa áhrif á framburð barna sem sönnunargagn í kynferðisbrotamálum. Helstu niðurstöður þessarar ritgerðar fela í sér að framburður barns getur haft verulegt vægi við sönnun í kynferðisbrotamálum. Það er einkenni slíkra mála að brot eiga sér að jafnaði stað í lokuðu rými án þess að vitni séu að þeim og er sönnunarstaðan því oft afar erfið. Dómstólar leggja ríka áherslu á að framburður barns sé stöðugur og fái stoð í öðrum gögnum máls. Það er líklegra að það leiði til sýknu ef slíka stoð skortir eða framburður telst óstöðugur og misvísandi. Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að mat á frásögn barna er lykilatriði við úrlausn kynferðisbrotamála og að dómstólar standa frammi fyrir því vandasama verkefni að vega og meta vernd brotaþola annars vegar og réttindi ákærða hins vegar.
author: Lucinda Hulda Fonseca 1992-
language: is
keywords: Lögfræði, Meistaraprófsritgerðir, Kynferðisleg misnotkun barna, Kynferðisafbrot, Sönnunarbyrði, Landsréttur
date published: 2026-06-09T11:28:18Z
date modified: 2026-07-27T20:42:04Z
provider: Reykjavík University
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: Reykjavík University

PropertyValue
property ID: Handle
value: https://hdl.handle.net/1946/53648