{"id":{"repo_id":"reykjavik","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/53642"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/reykjavik/oai:skemman.is:1946/53642","repository":{"repo_id":"reykjavik","name":"Reykjavík University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Fjárhagslegt ofbeldi í nánum samböndum : samkvæmt 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940","abstract":"Meginviðfangsefni ritgerðarinnar er að skoða hvar mörkin liggja á milli fjárhagslegs ofbeldis í nánu sambandi og háttsemi sem telst vera eðlileg. Það er hver hlutlæg og huglæg skilyrði fjárhagslegs ofbeldis eru í skilningi 218. gr. b hgl. og með hvaða hætti sé hægt að sanna slíka háttsemi fyrir dómstólum. Lítið hefur reynt á fjárhagslegt ofbeldi fyrir dómstólum og því var litið til norskrar réttarframkvæmdar til fyllingar íslenskum rétti enda var Noregur helsta fyrirmynd refsiréttarnefndar að lögfestingu 218. gr. b. hgl. um ofbeldi í nánum samböndum. Komist var að þeirri niðurstöðu að gerendur þurfa að hafa sýnt af sér ásetning til þess að búa þannig um hnútana að þeir hafi stjórn á fjármunum og eignum svo brotaþolar eigi erfiðara um vik að komast undan ofbeldinu. Mörkin á milli fjárhagslegs ofbeldis í nánu sambandi og háttsemi sem telst vera eðlileg eru fremur óskýr. Þó eru vísbendingar um að ef brotaþoli á ekki bankakort og honum er skammtað fjármuni teljist sú háttsemi vera fjárhagslegt ofbeldi. Ef brotaþoli nær hins vegar að sinna daglegum þörfum sínum og á bankakort þá mögulega fellur það ekki undir hugtakið. Það er þó skýrt að ef gerandi krefst þess að brotaþoli sýni sér bankareikning sinn þá telst það ekki til fjárhagslegs ofbeldis. Við sönnun á fjárhagslegu ofbeldi samkvæmt 218. gr. b hgl. er beitt hefðbundnu sönnunarmati líkt og almennt gildir í málum um ofbeldi í nánum samböndum sem þýðir að framburður vitna og sérfræðinga uppfyllir skilyrðin og spilar þar lykilhlutverk við sönnun.","abstract_html":"Meginviðfangsefni ritgerðarinnar er að skoða hvar mörkin liggja á milli fjárhagslegs ofbeldis í nánu sambandi og háttsemi sem telst vera eðlileg. Það er hver hlutlæg og huglæg skilyrði fjárhagslegs ofbeldis eru í skilningi 218. gr. b hgl. og með hvaða hætti sé hægt að sanna slíka háttsemi fyrir dómstólum. Lítið hefur reynt á fjárhagslegt ofbeldi fyrir dómstólum og því var litið til norskrar réttarframkvæmdar til fyllingar íslenskum rétti enda var Noregur helsta fyrirmynd refsiréttarnefndar að lögfestingu 218. gr. b. hgl. um ofbeldi í nánum samböndum. Komist var að þeirri niðurstöðu að gerendur þurfa að hafa sýnt af sér ásetning til þess að búa þannig um hnútana að þeir hafi stjórn á fjármunum og eignum svo brotaþolar eigi erfiðara um vik að komast undan ofbeldinu. Mörkin á milli fjárhagslegs ofbeldis í nánu sambandi og háttsemi sem telst vera eðlileg eru fremur óskýr. Þó eru vísbendingar um að ef brotaþoli á ekki bankakort og honum er skammtað fjármuni teljist sú háttsemi vera fjárhagslegt ofbeldi. Ef brotaþoli nær hins vegar að sinna daglegum þörfum sínum og á bankakort þá mögulega fellur það ekki undir hugtakið. Það er þó skýrt að ef gerandi krefst þess að brotaþoli sýni sér bankareikning sinn þá telst það ekki til fjárhagslegs ofbeldis. Við sönnun á fjárhagslegu ofbeldi samkvæmt 218. gr. b hgl. er beitt hefðbundnu sönnunarmati líkt og almennt gildir í málum um ofbeldi í nánum samböndum sem þýðir að framburður vitna og sérfræðinga uppfyllir skilyrðin og spilar þar lykilhlutverk við sönnun.","abstract_has_math":false,"creators":["Sandra Ólafsdóttir 1998-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn í Reykjavík"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2026,"date_issued":"2026-06-09T11:25:39Z","date_published":"2026-06-09T11:25:39Z","updated_at":"2026-07-27T20:37:50Z","subjects":["Lögfræði","Meistaraprófsritgerðir","Heimilisofbeldi","Fjármál","Hegningarlög"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/53642","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn í Reykjavík"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Sandra Ólafsdóttir 1998-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2026-06-09T11:25:35Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2026-06-09T11:25:35Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2026-06-09T11:25:39Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Lögfræði","Meistaraprófsritgerðir","Heimilisofbeldi","Fjármál","Hegningarlög"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/53642"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Meginviðfangsefni ritgerðarinnar er að skoða hvar mörkin liggja á milli fjárhagslegs ofbeldis í nánu sambandi og háttsemi sem telst vera eðlileg. Það er hver hlutlæg og huglæg skilyrði fjárhagslegs ofbeldis eru í skilningi 218. gr. b hgl. og með hvaða hætti sé hægt að sanna slíka háttsemi fyrir dómstólum. Lítið hefur reynt á fjárhagslegt ofbeldi fyrir dómstólum og því var litið til norskrar réttarframkvæmdar til fyllingar íslenskum rétti enda var Noregur helsta fyrirmynd refsiréttarnefndar að lögfestingu 218. gr. b. hgl. um ofbeldi í nánum samböndum. Komist var að þeirri niðurstöðu að gerendur þurfa að hafa sýnt af sér ásetning til þess að búa þannig um hnútana að þeir hafi stjórn á fjármunum og eignum svo brotaþolar eigi erfiðara um vik að komast undan ofbeldinu. Mörkin á milli fjárhagslegs ofbeldis í nánu sambandi og háttsemi sem telst vera eðlileg eru fremur óskýr. Þó eru vísbendingar um að ef brotaþoli á ekki bankakort og honum er skammtað fjármuni teljist sú háttsemi vera fjárhagslegt ofbeldi. Ef brotaþoli nær hins vegar að sinna daglegum þörfum sínum og á bankakort þá mögulega fellur það ekki undir hugtakið. Það er þó skýrt að ef gerandi krefst þess að brotaþoli sýni sér bankareikning sinn þá telst það ekki til fjárhagslegs ofbeldis. Við sönnun á fjárhagslegu ofbeldi samkvæmt 218. gr. b hgl. er beitt hefðbundnu sönnunarmati líkt og almennt gildir í málum um ofbeldi í nánum samböndum sem þýðir að framburður vitna og sérfræðinga uppfyllir skilyrðin og spilar þar lykilhlutverk við sönnun.","The main topic of this thesis is to examine the boundaries between financial abuse in an intimate relationship and conduct that is considered normal. That is, what are the objective and subjective conditions for financial abuse within the meaning of Article 218 b of the General Penal Code, and how such conduct can be proven in court. There have been few court rulings regarding financial abuse in Iceland, and therefore, Norwegian case law was consulted to supplement Icelandic law, as Norway was the main model for the Criminal Law Committee in the codification of Article 218 b of the General Penal Code on violence in intimate relationships. It was concluded that perpetrators must have demonstrated intent to arrange matters in such a way that they have control over finances and assets, making it more difficult for victims to escape the abuse. The boundaries between financial abuse in an intimate relationship and conduct considered normal are rather unclear. However, there are indications that if a victim does not have a bank card and is given an allowance, that conduct is considered financial abuse. If, on the other hand, the victim is able to meet their daily needs and has a bank card, it may not fall under the concept. It is clear, however, that it is not a financial abuse if a perpetrator demands to see the victim's bank account. In proving financial abuse under Article 218 b of the General Penal Code, the standard assessment of evidence is applied, as is generally the case in matters of violence in intimate relationships, which means that testimony from witnesses and experts fulfills the conditions and plays a key role."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Fjárhagslegt ofbeldi í nánum samböndum : samkvæmt 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn í Reykjavík"],"dc:creator":["Sandra Ólafsdóttir 1998-"],"dc:date.accessioned":["2026-06-09T11:25:35Z"],"dc:date.available":["2026-06-09T11:25:35Z"],"dc:date.issued":["2026-06-09T11:25:39Z"],"dc:description.abstract":["Meginviðfangsefni ritgerðarinnar er að skoða hvar mörkin liggja á milli fjárhagslegs ofbeldis í nánu sambandi og háttsemi sem telst vera eðlileg. Það er hver hlutlæg og huglæg skilyrði fjárhagslegs ofbeldis eru í skilningi 218. gr. b hgl. og með hvaða hætti sé hægt að sanna slíka háttsemi fyrir dómstólum. Lítið hefur reynt á fjárhagslegt ofbeldi fyrir dómstólum og því var litið til norskrar réttarframkvæmdar til fyllingar íslenskum rétti enda var Noregur helsta fyrirmynd refsiréttarnefndar að lögfestingu 218. gr. b. hgl. um ofbeldi í nánum samböndum. Komist var að þeirri niðurstöðu að gerendur þurfa að hafa sýnt af sér ásetning til þess að búa þannig um hnútana að þeir hafi stjórn á fjármunum og eignum svo brotaþolar eigi erfiðara um vik að komast undan ofbeldinu. Mörkin á milli fjárhagslegs ofbeldis í nánu sambandi og háttsemi sem telst vera eðlileg eru fremur óskýr. Þó eru vísbendingar um að ef brotaþoli á ekki bankakort og honum er skammtað fjármuni teljist sú háttsemi vera fjárhagslegt ofbeldi. Ef brotaþoli nær hins vegar að sinna daglegum þörfum sínum og á bankakort þá mögulega fellur það ekki undir hugtakið. Það er þó skýrt að ef gerandi krefst þess að brotaþoli sýni sér bankareikning sinn þá telst það ekki til fjárhagslegs ofbeldis. Við sönnun á fjárhagslegu ofbeldi samkvæmt 218. gr. b hgl. er beitt hefðbundnu sönnunarmati líkt og almennt gildir í málum um ofbeldi í nánum samböndum sem þýðir að framburður vitna og sérfræðinga uppfyllir skilyrðin og spilar þar lykilhlutverk við sönnun.","The main topic of this thesis is to examine the boundaries between financial abuse in an intimate relationship and conduct that is considered normal. That is, what are the objective and subjective conditions for financial abuse within the meaning of Article 218 b of the General Penal Code, and how such conduct can be proven in court. There have been few court rulings regarding financial abuse in Iceland, and therefore, Norwegian case law was consulted to supplement Icelandic law, as Norway was the main model for the Criminal Law Committee in the codification of Article 218 b of the General Penal Code on violence in intimate relationships. It was concluded that perpetrators must have demonstrated intent to arrange matters in such a way that they have control over finances and assets, making it more difficult for victims to escape the abuse. The boundaries between financial abuse in an intimate relationship and conduct considered normal are rather unclear. However, there are indications that if a victim does not have a bank card and is given an allowance, that conduct is considered financial abuse. If, on the other hand, the victim is able to meet their daily needs and has a bank card, it may not fall under the concept. It is clear, however, that it is not a financial abuse if a perpetrator demands to see the victim's bank account. In proving financial abuse under Article 218 b of the General Penal Code, the standard assessment of evidence is applied, as is generally the case in matters of violence in intimate relationships, which means that testimony from witnesses and experts fulfills the conditions and plays a key role."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/53642"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Lögfræði","Meistaraprófsritgerðir","Heimilisofbeldi","Fjármál","Hegningarlög"],"dc:title":["Fjárhagslegt ofbeldi í nánum samböndum : samkvæmt 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T20:37:50Z"}