Um sönnun í sakamálum : þýðing breyttrar dómstólaskipan á sönnun í sakamálum með hliðsjón af málsmeðferð, mati á sönnunargildi munnlegs framburðar og endurskoðunarheimildum Hæstaréttar
type: CreativeWork
description: Ritgerðin fjallar um þær breytingar sem urðu á íslenskri dómstólaskipan þegar Landsréttur var stofnaður, m.a. með hliðsjón af sönnun í sakamálum, bæði í Landsrétti og í Hæstarétti. Markmið ritgerðarinnar er að skoða hvaða áhrif þessar breytingar hafa haft á íslenskt sakamálaréttarfar og endurskoðunarheimildir Hæstaréttar. Sérstök áhersla er lögð á sönnunargildi munnlegs framburðar. Sjónum er beint að sálfræðikenningum og rannsóknum á minni manna og leitast við að varpa ljósi á hvaða vægi munnlegur framburður sem gefinn er fyrir dómi nokkrum árum eftir atvik hefur í raun við sönnunarmat samanborið við sönnunargildi skýrslugjafar hjá lögreglu skömmu eftir atburði. Færð eru rök fyrir því að lögregluskýrslur séu eitt allra mikilvægasta sönnunargagn í sakamálum. Þá er ljósi varpað á hversu snúið mat dómara á trúverðugleika munnlegs framburðar getur verið. Hæstarétti er þröngur stakkur skorinn við endurskoðun á sönnunarmati áfrýjaðra dóma Landsréttar vegna þess að honum er ekki heimilt að endurmeta sönnunargildi munnlegs framburðar vitna fyrir dómi. Þó getur Hæstiréttur beitt sönnunarreglum t.d. við heimfærslu til refsiákvæða, án þess að vefengja niðurstöður Landsréttar um sannaða háttsemi ákærða þannig að ómerkja þurfi dóm Landsréttar. Af efni ritgerðarinnar má ráða að réttarkerfið er enn í mótun og töluleg gögn gefa til kynna að málafjöldi í Landsrétti og Hæstarétti sé að aukast.
abstract: Ritgerðin fjallar um þær breytingar sem urðu á íslenskri dómstólaskipan þegar Landsréttur var stofnaður, m.a. með hliðsjón af sönnun í sakamálum, bæði í Landsrétti og í Hæstarétti. Markmið ritgerðarinnar er að skoða hvaða áhrif þessar breytingar hafa haft á íslenskt sakamálaréttarfar og endurskoðunarheimildir Hæstaréttar. Sérstök áhersla er lögð á sönnunargildi munnlegs framburðar. Sjónum er beint að sálfræðikenningum og rannsóknum á minni manna og leitast við að varpa ljósi á hvaða vægi munnlegur framburður sem gefinn er fyrir dómi nokkrum árum eftir atvik hefur í raun við sönnunarmat samanborið við sönnunargildi skýrslugjafar hjá lögreglu skömmu eftir atburði. Færð eru rök fyrir því að lögregluskýrslur séu eitt allra mikilvægasta sönnunargagn í sakamálum. Þá er ljósi varpað á hversu snúið mat dómara á trúverðugleika munnlegs framburðar getur verið. Hæstarétti er þröngur stakkur skorinn við endurskoðun á sönnunarmati áfrýjaðra dóma Landsréttar vegna þess að honum er ekki heimilt að endurmeta sönnunargildi munnlegs framburðar vitna fyrir dómi. Þó getur Hæstiréttur beitt sönnunarreglum t.d. við heimfærslu til refsiákvæða, án þess að vefengja niðurstöður Landsréttar um sannaða háttsemi ákærða þannig að ómerkja þurfi dóm Landsréttar. Af efni ritgerðarinnar má ráða að réttarkerfið er enn í mótun og töluleg gögn gefa til kynna að málafjöldi í Landsrétti og Hæstarétti sé að aukast.
author: Ásgeir Erlendsson 1988-
language: is
keywords: Lögfræði, Meistaraprófsritgerðir, Dómstólar, Hæstiréttur, Landsréttur, Sakamálaréttarfar, Sönnunarbyrði
date published: 2026-01-22T15:35:42Z
date modified: 2026-07-27T20:41:33Z
provider: Reykjavík University
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: Reykjavík University

PropertyValue
property ID: Handle
value: https://hdl.handle.net/1946/52010