{"id":{"repo_id":"reykjavik","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/50874"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/reykjavik/oai:skemman.is:1946/50874","repository":{"repo_id":"reykjavik","name":"Reykjavík University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Efnislegt mat á láréttum samrunum : með hliðsjón af helstu skaðakenningum","abstract":"Á undanförnum áratugum hefur aukin alþjóðavæðing og breytt viðskiptaumhverfi haft veruleg áhrif á starfsemi fyrirtækja og stuðlað að aukinni tíðni samruna. Samruni fyrirtækja getur bæði styrkt samkeppnisstöðu á stærri mörkuðum og leitt til hagræðingar í rekstri. Hins vegar getur hann einnig haft skaðleg áhrif á virka samkeppni, sérstaklega þegar um er að ræða lárétta samruna milli beinna samkeppnisaðila á sama markaði. Í þessari ritgerð er fjallað um efnislegt mat samkeppnisyfirvalda á láréttum samruna, með sérstakri áherslu á þær skaðakenningar sem liggja að baki mati á samkeppnishamlandi áhrifum þeirra. Rýnt er í hvernig samrunar geta aukið markaðsstyrk aðila, leitt til hærra verðs, rýrs vöruúrvals, lakari gæða eða minni hvata til nýsköpunar. Samrunareglur gegna hér lykilhlutverki í því að vernda virka samkeppni og tryggja áframhaldandi ávinning neytenda. Ritgerðin tekur mið af samrunareglum bæði á Íslandi og innan Evrópusambandsins, með áherslu á samrunareglugerð ESB nr. 139/2004 og íslensk samkeppnislög nr. 44/2005, með síðari breytingum. Fjallað er um hvaða atriði samkeppnisyfirvöld leggja til grundvallar við mat á láréttum samruna, þar á meðal markaðsskilgreiningu, áhrif á virka samkeppni og hvort skilyrði séu uppfyllt til íhlutunar. Eitt helsta umfjöllunarefni ritgerðarinnar eru þær skaðakenningar sem koma til skoðunar við mat á lárettum samruna. Ritgerðin fjallar einnig um málsmeðferð samrunamála frá undirbúningi til lokaákvörðunar, með áherslu á tilkynningarskyldu, gerðir samrunatilkynninga og rannsóknarheimildir samkeppnisyfirvalda. Til að ramma inn efnislega nálgun samkeppnisyfirvalda er einnig fjallað um þau mótvægisrök sem samrunaaðilar geta lagt fram, svo sem kaupendastyrk og hagræðingu eða skilyrði sem hægt er að leggja til, til að koma til móts við mögulegar neikvæðar afleiðingar samruna. Metið er hvernig slík rök geta haft áhrif á heildarmat samrunans samkvæmt íslenskum og evrópskum rétti. Loks er horft til raunverulegra samrunamála, bæði hérlendis og erlendis, til að sýna hvernig kenningar og viðmið eru beitt í framkvæmd.","abstract_html":"Á undanförnum áratugum hefur aukin alþjóðavæðing og breytt viðskiptaumhverfi haft veruleg áhrif á starfsemi fyrirtækja og stuðlað að aukinni tíðni samruna. Samruni fyrirtækja getur bæði styrkt samkeppnisstöðu á stærri mörkuðum og leitt til hagræðingar í rekstri. Hins vegar getur hann einnig haft skaðleg áhrif á virka samkeppni, sérstaklega þegar um er að ræða lárétta samruna milli beinna samkeppnisaðila á sama markaði. Í þessari ritgerð er fjallað um efnislegt mat samkeppnisyfirvalda á láréttum samruna, með sérstakri áherslu á þær skaðakenningar sem liggja að baki mati á samkeppnishamlandi áhrifum þeirra. Rýnt er í hvernig samrunar geta aukið markaðsstyrk aðila, leitt til hærra verðs, rýrs vöruúrvals, lakari gæða eða minni hvata til nýsköpunar. Samrunareglur gegna hér lykilhlutverki í því að vernda virka samkeppni og tryggja áframhaldandi ávinning neytenda. Ritgerðin tekur mið af samrunareglum bæði á Íslandi og innan Evrópusambandsins, með áherslu á samrunareglugerð ESB nr. 139/2004 og íslensk samkeppnislög nr. 44/2005, með síðari breytingum. Fjallað er um hvaða atriði samkeppnisyfirvöld leggja til grundvallar við mat á láréttum samruna, þar á meðal markaðsskilgreiningu, áhrif á virka samkeppni og hvort skilyrði séu uppfyllt til íhlutunar. Eitt helsta umfjöllunarefni ritgerðarinnar eru þær skaðakenningar sem koma til skoðunar við mat á lárettum samruna. Ritgerðin fjallar einnig um málsmeðferð samrunamála frá undirbúningi til lokaákvörðunar, með áherslu á tilkynningarskyldu, gerðir samrunatilkynninga og rannsóknarheimildir samkeppnisyfirvalda. Til að ramma inn efnislega nálgun samkeppnisyfirvalda er einnig fjallað um þau mótvægisrök sem samrunaaðilar geta lagt fram, svo sem kaupendastyrk og hagræðingu eða skilyrði sem hægt er að leggja til, til að koma til móts við mögulegar neikvæðar afleiðingar samruna. Metið er hvernig slík rök geta haft áhrif á heildarmat samrunans samkvæmt íslenskum og evrópskum rétti. Loks er horft til raunverulegra samrunamála, bæði hérlendis og erlendis, til að sýna hvernig kenningar og viðmið eru beitt í framkvæmd.","abstract_has_math":false,"creators":["Sólrún Soffía Arnardóttir 2001-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn í Reykjavík"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025-06-18T14:29:41Z","date_published":"2025-06-18T14:29:41Z","updated_at":"2026-07-27T20:36:15Z","subjects":["Lögfræði","Meistaraprófsritgerðir","Samruni fyrirtækja","Samkeppniseftirlit"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://hdl.handle.net/1946/50874","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn í Reykjavík"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Sólrún Soffía Arnardóttir 2001-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2025-06-18T14:29:40Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2025-06-18T14:29:40Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2025-06-18T14:29:41Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Lögfræði","Meistaraprófsritgerðir","Samruni fyrirtækja","Samkeppniseftirlit"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["https://hdl.handle.net/1946/50874"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Á undanförnum áratugum hefur aukin alþjóðavæðing og breytt viðskiptaumhverfi haft veruleg áhrif á starfsemi fyrirtækja og stuðlað að aukinni tíðni samruna. Samruni fyrirtækja getur bæði styrkt samkeppnisstöðu á stærri mörkuðum og leitt til hagræðingar í rekstri. Hins vegar getur hann einnig haft skaðleg áhrif á virka samkeppni, sérstaklega þegar um er að ræða lárétta samruna milli beinna samkeppnisaðila á sama markaði. Í þessari ritgerð er fjallað um efnislegt mat samkeppnisyfirvalda á láréttum samruna, með sérstakri áherslu á þær skaðakenningar sem liggja að baki mati á samkeppnishamlandi áhrifum þeirra. Rýnt er í hvernig samrunar geta aukið markaðsstyrk aðila, leitt til hærra verðs, rýrs vöruúrvals, lakari gæða eða minni hvata til nýsköpunar. Samrunareglur gegna hér lykilhlutverki í því að vernda virka samkeppni og tryggja áframhaldandi ávinning neytenda. Ritgerðin tekur mið af samrunareglum bæði á Íslandi og innan Evrópusambandsins, með áherslu á samrunareglugerð ESB nr. 139/2004 og íslensk samkeppnislög nr. 44/2005, með síðari breytingum. Fjallað er um hvaða atriði samkeppnisyfirvöld leggja til grundvallar við mat á láréttum samruna, þar á meðal markaðsskilgreiningu, áhrif á virka samkeppni og hvort skilyrði séu uppfyllt til íhlutunar. Eitt helsta umfjöllunarefni ritgerðarinnar eru þær skaðakenningar sem koma til skoðunar við mat á lárettum samruna. Ritgerðin fjallar einnig um málsmeðferð samrunamála frá undirbúningi til lokaákvörðunar, með áherslu á tilkynningarskyldu, gerðir samrunatilkynninga og rannsóknarheimildir samkeppnisyfirvalda. Til að ramma inn efnislega nálgun samkeppnisyfirvalda er einnig fjallað um þau mótvægisrök sem samrunaaðilar geta lagt fram, svo sem kaupendastyrk og hagræðingu eða skilyrði sem hægt er að leggja til, til að koma til móts við mögulegar neikvæðar afleiðingar samruna. Metið er hvernig slík rök geta haft áhrif á heildarmat samrunans samkvæmt íslenskum og evrópskum rétti. Loks er horft til raunverulegra samrunamála, bæði hérlendis og erlendis, til að sýna hvernig kenningar og viðmið eru beitt í framkvæmd.","In recent decades, increased globalization and a changing business environment have had a significant impact on the operations of companies and have contributed to a higher frequency of mergers. Mergers can strengthen a company’s competitive position in larger markets and lead to operational efficiencies. However, mergers can also have harmful effects on effective competition, particularly in the case of horizontal mergers between direct competitors on the same market. This thesis examines the substantive assessment of horizontal mergers by competition authorities, with a particular focus on the theories of harm that underpin the evaluation of their anti-competitive effects. It explores how mergers can increase market power, leading to higher prices, reduced product variety, lower quality, or less incentive for innovation. Merger control rules play a key role in safeguarding effective competition and ensuring continued consumer benefits. The thesis is based on merger control rules both in Iceland and within the European Union, with a focus on EU Merger Regulation No. 139/2004 and Icelandic Competition Act No. 44/2005, as amended. It discusses the factors that competition authorities consider when assessing horizontal mergers, including market definition, impact on effective competition, and whether the conditions for intervention are met. One of the main topics of the thesis is the theories of harm that are examined when evaluating horizontal mergers both non-coordinated and coordinated effects. The thesis also adresses the procedural aspects of merger control, from the preparation phase to final decisions, with particular attention to notification requirements, turnover thresholds, types of merger notifications, and the investigatory powers of competition authorities. A distinction is made between phase I and phase II proceedings, and how the process is governed by statutory deadlines. To frame the substantive approach of competition authorities, the thesis also examines countervailing arguments that merging parties may present, such as buyer power and efficiencies or remadies that can mitigate possible negative consequences of a merger. It assesses how such arguments can influence the overall assessment of a merger under both Icelandic and European law. Finally, the thesis looks at real-life merger cases, both domestic and international, to illustrate how theories and standards are applied in practice."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Efnislegt mat á láréttum samrunum : með hliðsjón af helstu skaðakenningum"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn í Reykjavík"],"dc:creator":["Sólrún Soffía Arnardóttir 2001-"],"dc:date.accessioned":["2025-06-18T14:29:40Z"],"dc:date.available":["2025-06-18T14:29:40Z"],"dc:date.issued":["2025-06-18T14:29:41Z"],"dc:description.abstract":["Á undanförnum áratugum hefur aukin alþjóðavæðing og breytt viðskiptaumhverfi haft veruleg áhrif á starfsemi fyrirtækja og stuðlað að aukinni tíðni samruna. Samruni fyrirtækja getur bæði styrkt samkeppnisstöðu á stærri mörkuðum og leitt til hagræðingar í rekstri. Hins vegar getur hann einnig haft skaðleg áhrif á virka samkeppni, sérstaklega þegar um er að ræða lárétta samruna milli beinna samkeppnisaðila á sama markaði. Í þessari ritgerð er fjallað um efnislegt mat samkeppnisyfirvalda á láréttum samruna, með sérstakri áherslu á þær skaðakenningar sem liggja að baki mati á samkeppnishamlandi áhrifum þeirra. Rýnt er í hvernig samrunar geta aukið markaðsstyrk aðila, leitt til hærra verðs, rýrs vöruúrvals, lakari gæða eða minni hvata til nýsköpunar. Samrunareglur gegna hér lykilhlutverki í því að vernda virka samkeppni og tryggja áframhaldandi ávinning neytenda. Ritgerðin tekur mið af samrunareglum bæði á Íslandi og innan Evrópusambandsins, með áherslu á samrunareglugerð ESB nr. 139/2004 og íslensk samkeppnislög nr. 44/2005, með síðari breytingum. Fjallað er um hvaða atriði samkeppnisyfirvöld leggja til grundvallar við mat á láréttum samruna, þar á meðal markaðsskilgreiningu, áhrif á virka samkeppni og hvort skilyrði séu uppfyllt til íhlutunar. Eitt helsta umfjöllunarefni ritgerðarinnar eru þær skaðakenningar sem koma til skoðunar við mat á lárettum samruna. Ritgerðin fjallar einnig um málsmeðferð samrunamála frá undirbúningi til lokaákvörðunar, með áherslu á tilkynningarskyldu, gerðir samrunatilkynninga og rannsóknarheimildir samkeppnisyfirvalda. Til að ramma inn efnislega nálgun samkeppnisyfirvalda er einnig fjallað um þau mótvægisrök sem samrunaaðilar geta lagt fram, svo sem kaupendastyrk og hagræðingu eða skilyrði sem hægt er að leggja til, til að koma til móts við mögulegar neikvæðar afleiðingar samruna. Metið er hvernig slík rök geta haft áhrif á heildarmat samrunans samkvæmt íslenskum og evrópskum rétti. Loks er horft til raunverulegra samrunamála, bæði hérlendis og erlendis, til að sýna hvernig kenningar og viðmið eru beitt í framkvæmd.","In recent decades, increased globalization and a changing business environment have had a significant impact on the operations of companies and have contributed to a higher frequency of mergers. Mergers can strengthen a company’s competitive position in larger markets and lead to operational efficiencies. However, mergers can also have harmful effects on effective competition, particularly in the case of horizontal mergers between direct competitors on the same market. This thesis examines the substantive assessment of horizontal mergers by competition authorities, with a particular focus on the theories of harm that underpin the evaluation of their anti-competitive effects. It explores how mergers can increase market power, leading to higher prices, reduced product variety, lower quality, or less incentive for innovation. Merger control rules play a key role in safeguarding effective competition and ensuring continued consumer benefits. The thesis is based on merger control rules both in Iceland and within the European Union, with a focus on EU Merger Regulation No. 139/2004 and Icelandic Competition Act No. 44/2005, as amended. It discusses the factors that competition authorities consider when assessing horizontal mergers, including market definition, impact on effective competition, and whether the conditions for intervention are met. One of the main topics of the thesis is the theories of harm that are examined when evaluating horizontal mergers both non-coordinated and coordinated effects. The thesis also adresses the procedural aspects of merger control, from the preparation phase to final decisions, with particular attention to notification requirements, turnover thresholds, types of merger notifications, and the investigatory powers of competition authorities. A distinction is made between phase I and phase II proceedings, and how the process is governed by statutory deadlines. To frame the substantive approach of competition authorities, the thesis also examines countervailing arguments that merging parties may present, such as buyer power and efficiencies or remadies that can mitigate possible negative consequences of a merger. It assesses how such arguments can influence the overall assessment of a merger under both Icelandic and European law. Finally, the thesis looks at real-life merger cases, both domestic and international, to illustrate how theories and standards are applied in practice."],"dc:identifier.uri":["https://hdl.handle.net/1946/50874"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Lögfræði","Meistaraprófsritgerðir","Samruni fyrirtækja","Samkeppniseftirlit"],"dc:title":["Efnislegt mat á láréttum samrunum : með hliðsjón af helstu skaðakenningum"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T20:36:15Z"}