{"id":{"repo_id":"reykjavik","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/47398"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/reykjavik/oai:skemman.is:1946/47398","repository":{"repo_id":"reykjavik","name":"Reykjavík University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Réttarstaða flugfarþega á grundvelli reglugerðar EB nr. 261/2004 um sameiginlegar reglur um skaðabætur og aðstoð til handa farþegum sem er neitað um far og þegar flugi er aflýst eða mikil seinkun verður","abstract":"Ritgerð þessi fjallar um réttarstöðu farþega á grundvelli reglugerðar 261/2004/EB um sameiginlegar reglur um skaðabætur og aðstoð til handa farþegum sem er neitað um far og þegar flugi er aflýst eða mikil seinkun verður, en reglugerðinni er ætlað að tryggja lágmarksréttindi farþega. Meginmarkmið ritgerðarinnar, er að gera grein fyrir helstu úrræðum sem standa farþegum til boða á grundvelli reglugerðarinnar ef flugrekendur vanefna skyldur sínar samkvæmt henni. Rannsókn höfundar leiddi í ljós að flugrekendum ber skylda til að veita farþegum ítarlegar upplýsingar um réttindi sín þegar þeim er ranglega neitað um far, flugi þeirra er aflýst eða því seinkað. Farþegar eiga til að mynda rétt á margvíslegri aðstoð og þjónustu úr hendi flugrekanda í þessum tilfellum. Í aðstoðinni felst að farþegar eiga rétt á greiðslu kostnaðar vegna gistingar, fæðis, flutnings milli staða eða greiðslu annars tengds kostnaðar, sem ráða má af greiðslukvittun, eða öðrum sannanlegum gögnum sem lagt er mat á hverju sinni. Skylda flugrekanda til að veita slíka þjónustu hefst þá þegar og farþegar er ranglega neitað um far, flugi aflýst eða því seinkað, þangað til á lokaákvörðunarstað er komið og farþegar þurfa að gæta hófsemi í útgjöldum. Þar að auki geta farþegar átt rétt á skaðabótum á grundvelli reglugerðarinnar, en rannsókn höfundar leiddi í ljós að sá réttur er þó ekki takmarkalaus. Flugrekendur geta losnað undan skyldu sinni til greiðslu skaðabóta ef þeir geta sýnt fram á að flugi hafi verið aflýst eða því seinkað vegna óviðráðanlegra aðstæðna, sem ekki var unnt að afstýra, jafnvel þótt allar nauðsynlegar ráðstafanir hafi verið gerðar til að komast hjá tjóni. Sönnunarbyrðin hvílir á viðkomandi flugrekanda í þeim tilvikum og þarf hann að sýna fram á að hafa beitt öllum þeim úrræðum sem hann hafði yfir að ráða, m.a. með tilliti til starfsfólks, tækjabúnaðar og fjármuna til að komast hjá greiðslu skaðabóta. Jafnvel þó flugrekandi sýni fram á að um óviðráðanlegar aðstæður hafi verið að ræða, þá hvílir þó enn á honum sú skylda að veita farþegum framangreinda aðstoð og þjónustu. Við rannsókn höfundar var sérstaklega horft til dóma Evrópudómstólsins og úrlausna stjórnvalda hér á landi, þá aðallega Samgöngustofu, sem skýrt hafa og túlkað réttarstöðu farþega með hliðsjón af ákvæðum reglugerðarinnar. Má ráða af dómaframkvæmd að túlkun dómstóla sé í anda þess megintilgangs reglugerðarinnar að styrkja réttarstöðu farþega og verður ekki annað séð en dómstólar hafi við túlkun og skýringu reglugerðarinnar fremur víkkað gildissvið hennar en þrengt, neytendum í hag.","abstract_html":"Ritgerð þessi fjallar um réttarstöðu farþega á grundvelli reglugerðar 261/2004/EB um sameiginlegar reglur um skaðabætur og aðstoð til handa farþegum sem er neitað um far og þegar flugi er aflýst eða mikil seinkun verður, en reglugerðinni er ætlað að tryggja lágmarksréttindi farþega. Meginmarkmið ritgerðarinnar, er að gera grein fyrir helstu úrræðum sem standa farþegum til boða á grundvelli reglugerðarinnar ef flugrekendur vanefna skyldur sínar samkvæmt henni. Rannsókn höfundar leiddi í ljós að flugrekendum ber skylda til að veita farþegum ítarlegar upplýsingar um réttindi sín þegar þeim er ranglega neitað um far, flugi þeirra er aflýst eða því seinkað. Farþegar eiga til að mynda rétt á margvíslegri aðstoð og þjónustu úr hendi flugrekanda í þessum tilfellum. Í aðstoðinni felst að farþegar eiga rétt á greiðslu kostnaðar vegna gistingar, fæðis, flutnings milli staða eða greiðslu annars tengds kostnaðar, sem ráða má af greiðslukvittun, eða öðrum sannanlegum gögnum sem lagt er mat á hverju sinni. Skylda flugrekanda til að veita slíka þjónustu hefst þá þegar og farþegar er ranglega neitað um far, flugi aflýst eða því seinkað, þangað til á lokaákvörðunarstað er komið og farþegar þurfa að gæta hófsemi í útgjöldum. Þar að auki geta farþegar átt rétt á skaðabótum á grundvelli reglugerðarinnar, en rannsókn höfundar leiddi í ljós að sá réttur er þó ekki takmarkalaus. Flugrekendur geta losnað undan skyldu sinni til greiðslu skaðabóta ef þeir geta sýnt fram á að flugi hafi verið aflýst eða því seinkað vegna óviðráðanlegra aðstæðna, sem ekki var unnt að afstýra, jafnvel þótt allar nauðsynlegar ráðstafanir hafi verið gerðar til að komast hjá tjóni. Sönnunarbyrðin hvílir á viðkomandi flugrekanda í þeim tilvikum og þarf hann að sýna fram á að hafa beitt öllum þeim úrræðum sem hann hafði yfir að ráða, m.a. með tilliti til starfsfólks, tækjabúnaðar og fjármuna til að komast hjá greiðslu skaðabóta. Jafnvel þó flugrekandi sýni fram á að um óviðráðanlegar aðstæður hafi verið að ræða, þá hvílir þó enn á honum sú skylda að veita farþegum framangreinda aðstoð og þjónustu. Við rannsókn höfundar var sérstaklega horft til dóma Evrópudómstólsins og úrlausna stjórnvalda hér á landi, þá aðallega Samgöngustofu, sem skýrt hafa og túlkað réttarstöðu farþega með hliðsjón af ákvæðum reglugerðarinnar. Má ráða af dómaframkvæmd að túlkun dómstóla sé í anda þess megintilgangs reglugerðarinnar að styrkja réttarstöðu farþega og verður ekki annað séð en dómstólar hafi við túlkun og skýringu reglugerðarinnar fremur víkkað gildissvið hennar en þrengt, neytendum í hag.","abstract_has_math":false,"creators":["Ásdís Eir Guðmundsdóttir 1993-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn í Reykjavík"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2024,"date_issued":"2024-05-28T13:10:04Z","date_published":"2024-05-28T13:10:04Z","updated_at":"2026-07-27T20:43:40Z","subjects":["Lögfræði","Meistaraprófsritgerðir","Skaðabótaréttur","Réttarstaða","Flugfarþegar"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/47398","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn í Reykjavík"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ásdís Eir Guðmundsdóttir 1993-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2024-05-28T13:10:04Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2024-05-28T13:10:04Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2024-05-28T13:10:04Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Lögfræði","Meistaraprófsritgerðir","Skaðabótaréttur","Réttarstaða","Flugfarþegar"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/47398"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Ritgerð þessi fjallar um réttarstöðu farþega á grundvelli reglugerðar 261/2004/EB um sameiginlegar reglur um skaðabætur og aðstoð til handa farþegum sem er neitað um far og þegar flugi er aflýst eða mikil seinkun verður, en reglugerðinni er ætlað að tryggja lágmarksréttindi farþega. Meginmarkmið ritgerðarinnar, er að gera grein fyrir helstu úrræðum sem standa farþegum til boða á grundvelli reglugerðarinnar ef flugrekendur vanefna skyldur sínar samkvæmt henni. Rannsókn höfundar leiddi í ljós að flugrekendum ber skylda til að veita farþegum ítarlegar upplýsingar um réttindi sín þegar þeim er ranglega neitað um far, flugi þeirra er aflýst eða því seinkað. Farþegar eiga til að mynda rétt á margvíslegri aðstoð og þjónustu úr hendi flugrekanda í þessum tilfellum. Í aðstoðinni felst að farþegar eiga rétt á greiðslu kostnaðar vegna gistingar, fæðis, flutnings milli staða eða greiðslu annars tengds kostnaðar, sem ráða má af greiðslukvittun, eða öðrum sannanlegum gögnum sem lagt er mat á hverju sinni. Skylda flugrekanda til að veita slíka þjónustu hefst þá þegar og farþegar er ranglega neitað um far, flugi aflýst eða því seinkað, þangað til á lokaákvörðunarstað er komið og farþegar þurfa að gæta hófsemi í útgjöldum. Þar að auki geta farþegar átt rétt á skaðabótum á grundvelli reglugerðarinnar, en rannsókn höfundar leiddi í ljós að sá réttur er þó ekki takmarkalaus. Flugrekendur geta losnað undan skyldu sinni til greiðslu skaðabóta ef þeir geta sýnt fram á að flugi hafi verið aflýst eða því seinkað vegna óviðráðanlegra aðstæðna, sem ekki var unnt að afstýra, jafnvel þótt allar nauðsynlegar ráðstafanir hafi verið gerðar til að komast hjá tjóni. Sönnunarbyrðin hvílir á viðkomandi flugrekanda í þeim tilvikum og þarf hann að sýna fram á að hafa beitt öllum þeim úrræðum sem hann hafði yfir að ráða, m.a. með tilliti til starfsfólks, tækjabúnaðar og fjármuna til að komast hjá greiðslu skaðabóta. Jafnvel þó flugrekandi sýni fram á að um óviðráðanlegar aðstæður hafi verið að ræða, þá hvílir þó enn á honum sú skylda að veita farþegum framangreinda aðstoð og þjónustu. Við rannsókn höfundar var sérstaklega horft til dóma Evrópudómstólsins og úrlausna stjórnvalda hér á landi, þá aðallega Samgöngustofu, sem skýrt hafa og túlkað réttarstöðu farþega með hliðsjón af ákvæðum reglugerðarinnar. Má ráða af dómaframkvæmd að túlkun dómstóla sé í anda þess megintilgangs reglugerðarinnar að styrkja réttarstöðu farþega og verður ekki annað séð en dómstólar hafi við túlkun og skýringu reglugerðarinnar fremur víkkað gildissvið hennar en þrengt, neytendum í hag.","This study examines the rights of passengers under Regulation 261/2004/EB, which establishes common rules for compensation and assistance to passengers who are denied boarding, face flight cancellations, or experience long delays. The regulation aims to guarantee minimum rights for passengers, ensuring they receive fair treatment and support in such situations. The primary objective of this study is to outline the remedies available to passengers when air carriers fail to fulfill their obligations under the regulation. Research conducted by the author indicates that air carriers are mandated to inform passengers about their rights in cases of wrongful denial of boarding, flight cancellations, or delays. In such instances, passengers are entitled to various forms of assistance and services from the air carrier. This assistance includes covering the costs of accommodation, food, transportation between locations, and other related expenses, which can be substantiated through receipts or other verifiable data. The obligation of the air carrier to provide these services commences as soon as the passenger is wrongfully denied boarding, or the flight is canceled or delayed, and continues until the passenger reaches their final destination. However, passengers are expected to exercise moderation in their spending during this period. Additionally, passengers may be entitled to compensation under the regulation. However, the author's research highlights that this right is not absolute. Air carriers can be exempted from paying compensation if they can prove that the cancellation or delay was due to extraordinary circumstances that were beyond their control and could not have been avoided even if all reasonable measures had been taken. In such cases, the burden of proof lies with the air carrier, who must demonstrate that they utilized all available resources, including personnel, equipment, and funds, to mitigate the impact and avoid paying damages. Despite this exemption, air carriers are still obligated to provide the necessary assistance and services to passengers as outlined above. The author's research also delved into the judegments of the European Court of Justice and the interpretations by national bodies, particularly the Icelandic Transport Authority (Samgöngustofa), which have clarified and expanded the scope of passenger rights under this regulation. Case law reveals that the courts have consistently interpreted the regulation in a manner that favors consumers, reinforcing the primary goal of strengthening passenger rights. The courts have generally adopted a broad interpretation of the regulation, extending its scope to ensure comprehensive protection for passengers. This approach underscores the commitment to enhancing the position of passengers and ensuring they receive adequate support and compensation in cases of flight disruptions."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Réttarstaða flugfarþega á grundvelli reglugerðar EB nr. 261/2004 um sameiginlegar reglur um skaðabætur og aðstoð til handa farþegum sem er neitað um far og þegar flugi er aflýst eða mikil seinkun verður"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn í Reykjavík"],"dc:creator":["Ásdís Eir Guðmundsdóttir 1993-"],"dc:date.accessioned":["2024-05-28T13:10:04Z"],"dc:date.available":["2024-05-28T13:10:04Z"],"dc:date.issued":["2024-05-28T13:10:04Z"],"dc:description.abstract":["Ritgerð þessi fjallar um réttarstöðu farþega á grundvelli reglugerðar 261/2004/EB um sameiginlegar reglur um skaðabætur og aðstoð til handa farþegum sem er neitað um far og þegar flugi er aflýst eða mikil seinkun verður, en reglugerðinni er ætlað að tryggja lágmarksréttindi farþega. Meginmarkmið ritgerðarinnar, er að gera grein fyrir helstu úrræðum sem standa farþegum til boða á grundvelli reglugerðarinnar ef flugrekendur vanefna skyldur sínar samkvæmt henni. Rannsókn höfundar leiddi í ljós að flugrekendum ber skylda til að veita farþegum ítarlegar upplýsingar um réttindi sín þegar þeim er ranglega neitað um far, flugi þeirra er aflýst eða því seinkað. Farþegar eiga til að mynda rétt á margvíslegri aðstoð og þjónustu úr hendi flugrekanda í þessum tilfellum. Í aðstoðinni felst að farþegar eiga rétt á greiðslu kostnaðar vegna gistingar, fæðis, flutnings milli staða eða greiðslu annars tengds kostnaðar, sem ráða má af greiðslukvittun, eða öðrum sannanlegum gögnum sem lagt er mat á hverju sinni. Skylda flugrekanda til að veita slíka þjónustu hefst þá þegar og farþegar er ranglega neitað um far, flugi aflýst eða því seinkað, þangað til á lokaákvörðunarstað er komið og farþegar þurfa að gæta hófsemi í útgjöldum. Þar að auki geta farþegar átt rétt á skaðabótum á grundvelli reglugerðarinnar, en rannsókn höfundar leiddi í ljós að sá réttur er þó ekki takmarkalaus. Flugrekendur geta losnað undan skyldu sinni til greiðslu skaðabóta ef þeir geta sýnt fram á að flugi hafi verið aflýst eða því seinkað vegna óviðráðanlegra aðstæðna, sem ekki var unnt að afstýra, jafnvel þótt allar nauðsynlegar ráðstafanir hafi verið gerðar til að komast hjá tjóni. Sönnunarbyrðin hvílir á viðkomandi flugrekanda í þeim tilvikum og þarf hann að sýna fram á að hafa beitt öllum þeim úrræðum sem hann hafði yfir að ráða, m.a. með tilliti til starfsfólks, tækjabúnaðar og fjármuna til að komast hjá greiðslu skaðabóta. Jafnvel þó flugrekandi sýni fram á að um óviðráðanlegar aðstæður hafi verið að ræða, þá hvílir þó enn á honum sú skylda að veita farþegum framangreinda aðstoð og þjónustu. Við rannsókn höfundar var sérstaklega horft til dóma Evrópudómstólsins og úrlausna stjórnvalda hér á landi, þá aðallega Samgöngustofu, sem skýrt hafa og túlkað réttarstöðu farþega með hliðsjón af ákvæðum reglugerðarinnar. Má ráða af dómaframkvæmd að túlkun dómstóla sé í anda þess megintilgangs reglugerðarinnar að styrkja réttarstöðu farþega og verður ekki annað séð en dómstólar hafi við túlkun og skýringu reglugerðarinnar fremur víkkað gildissvið hennar en þrengt, neytendum í hag.","This study examines the rights of passengers under Regulation 261/2004/EB, which establishes common rules for compensation and assistance to passengers who are denied boarding, face flight cancellations, or experience long delays. The regulation aims to guarantee minimum rights for passengers, ensuring they receive fair treatment and support in such situations. The primary objective of this study is to outline the remedies available to passengers when air carriers fail to fulfill their obligations under the regulation. Research conducted by the author indicates that air carriers are mandated to inform passengers about their rights in cases of wrongful denial of boarding, flight cancellations, or delays. In such instances, passengers are entitled to various forms of assistance and services from the air carrier. This assistance includes covering the costs of accommodation, food, transportation between locations, and other related expenses, which can be substantiated through receipts or other verifiable data. The obligation of the air carrier to provide these services commences as soon as the passenger is wrongfully denied boarding, or the flight is canceled or delayed, and continues until the passenger reaches their final destination. However, passengers are expected to exercise moderation in their spending during this period. Additionally, passengers may be entitled to compensation under the regulation. However, the author's research highlights that this right is not absolute. Air carriers can be exempted from paying compensation if they can prove that the cancellation or delay was due to extraordinary circumstances that were beyond their control and could not have been avoided even if all reasonable measures had been taken. In such cases, the burden of proof lies with the air carrier, who must demonstrate that they utilized all available resources, including personnel, equipment, and funds, to mitigate the impact and avoid paying damages. Despite this exemption, air carriers are still obligated to provide the necessary assistance and services to passengers as outlined above. The author's research also delved into the judegments of the European Court of Justice and the interpretations by national bodies, particularly the Icelandic Transport Authority (Samgöngustofa), which have clarified and expanded the scope of passenger rights under this regulation. Case law reveals that the courts have consistently interpreted the regulation in a manner that favors consumers, reinforcing the primary goal of strengthening passenger rights. The courts have generally adopted a broad interpretation of the regulation, extending its scope to ensure comprehensive protection for passengers. This approach underscores the commitment to enhancing the position of passengers and ensuring they receive adequate support and compensation in cases of flight disruptions."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/47398"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Lögfræði","Meistaraprófsritgerðir","Skaðabótaréttur","Réttarstaða","Flugfarþegar"],"dc:title":["Réttarstaða flugfarþega á grundvelli reglugerðar EB nr. 261/2004 um sameiginlegar reglur um skaðabætur og aðstoð til handa farþegum sem er neitað um far og þegar flugi er aflýst eða mikil seinkun verður"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T20:43:40Z"}