Áskorun til framlagningar sönnunargagna í einkamálum : framkvæmd og þróun úrræðisins
type: CreativeWork
description: Í þessari ritgerð er leitast við að greina það úrræði í lögum um meðferð einkamála sem gerir málsaðila kleift að skora á gagnaðila að leggja fram sönnunargögn fyrir dóm. Ákvæðið kom fyrst í íslenskt réttarfar með lögum um almenna meðferð einkamála í héraði nr. 85/1936. Úrræðið í núgildandi mynd er að finna í 67. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 (eml.). Ákvæðið veitir málsaðila tækifæri til að skora á gagnaðila að leggja fram tilgreind skjöl fyrir dóm, að tilteknum skilyrðum uppfylltum. Við svo búið ber viðkomandi aðila að verða við þeirri áskorun. Ef hann á hinn bóginn verður ekki við áskoruninni er dómara heimilt að leggja frásögn áskorandans um efni skjalsins til grundvallar. Í því skyni að greina úrræðið verður sjónum einkum beint að nýlegri íslenskri réttarframkvæmd þar sem reynt hefur á umrædda 67. gr. eml. Þar að auki verður skoðað hvernig úrræðið hefur þróast frá því það kom fyrst í íslenska löggjöf og til dagsins í dag. Þrátt fyrir að ákvæðið í 67. gr. eml. sé efnislega samhljóða ákvæðinu í lögum nr. 85/1936 þá hefur breyting átt sér stað hvernig úrræðið er framkvæmd. Í núgildandi rétti er til staðar ólögfest meginregla sem kemur í veg fyrir að dómari taki afstöðu til efnislegra atriða varðandi sönnun með úrskurði. Þar með er dómara ekki heimilt í núgildandi rétti að kveða upp úrskurð sem tekur afstöðu til þess hvort gagnaðila beri að verða við slíkri áskorun. Í síðari hluta ritgerðarinnar er farið yfir tilsvarandi úrræði í þeim nágrannalöndum sem við berum okkur mest saman við. Helstu niðurstöður ritgerðarinnar eru á þær að núverandi úrræði virðist vera óskilvirkara en það sem var í gildi í tíð laga nr. 85/1936 vegna áðurnefndar meginreglu. Þá eru samsvarandi úrræði í einkamálaréttarfari nágrannalanda okkar eru mikið hagkvæmari
abstract: Í þessari ritgerð er leitast við að greina það úrræði í lögum um meðferð einkamála sem gerir málsaðila kleift að skora á gagnaðila að leggja fram sönnunargögn fyrir dóm. Ákvæðið kom fyrst í íslenskt réttarfar með lögum um almenna meðferð einkamála í héraði nr. 85/1936. Úrræðið í núgildandi mynd er að finna í 67. gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 (eml.). Ákvæðið veitir málsaðila tækifæri til að skora á gagnaðila að leggja fram tilgreind skjöl fyrir dóm, að tilteknum skilyrðum uppfylltum. Við svo búið ber viðkomandi aðila að verða við þeirri áskorun. Ef hann á hinn bóginn verður ekki við áskoruninni er dómara heimilt að leggja frásögn áskorandans um efni skjalsins til grundvallar. Í því skyni að greina úrræðið verður sjónum einkum beint að nýlegri íslenskri réttarframkvæmd þar sem reynt hefur á umrædda 67. gr. eml. Þar að auki verður skoðað hvernig úrræðið hefur þróast frá því það kom fyrst í íslenska löggjöf og til dagsins í dag. Þrátt fyrir að ákvæðið í 67. gr. eml. sé efnislega samhljóða ákvæðinu í lögum nr. 85/1936 þá hefur breyting átt sér stað hvernig úrræðið er framkvæmd. Í núgildandi rétti er til staðar ólögfest meginregla sem kemur í veg fyrir að dómari taki afstöðu til efnislegra atriða varðandi sönnun með úrskurði. Þar með er dómara ekki heimilt í núgildandi rétti að kveða upp úrskurð sem tekur afstöðu til þess hvort gagnaðila beri að verða við slíkri áskorun. Í síðari hluta ritgerðarinnar er farið yfir tilsvarandi úrræði í þeim nágrannalöndum sem við berum okkur mest saman við. Helstu niðurstöður ritgerðarinnar eru á þær að núverandi úrræði virðist vera óskilvirkara en það sem var í gildi í tíð laga nr. 85/1936 vegna áðurnefndar meginreglu. Þá eru samsvarandi úrræði í einkamálaréttarfari nágrannalanda okkar eru mikið hagkvæmari
author: Einar Tindur Helgason 2002-
language: is
keywords: Lögfræði, Einkamálaréttur, Sönnunargögn, Dómsmál
date published: 2024-05-27T13:44:06Z
date modified: 2026-07-27T20:38:22Z
provider: Reykjavík University
publisher: Networked Digital Library of Theses and Dissertations
type: WebPage
source organization: Reykjavík University

PropertyValue
property ID: Handle
value: http://hdl.handle.net/1946/47379