{"id":{"repo_id":"reykjavik","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/44428"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/reykjavik/oai:skemman.is:1946/44428","repository":{"repo_id":"reykjavik","name":"Reykjavík University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Stjórnarskrár Danmerkur og Íslands : samanburðarrannsókn","abstract":"Stjórnarskrár hafa verið í deiglunni bæði á Íslandi og í Danmörku en það er ekki hlaupið að því að breyta þeim vegna strangra reglna sem þær hafa í sér fólgnar um hvernig eigi að standa að því. Í ritgerðinni, Stjórnarskrár Danmerkur og Íslands, eru stjórnarskrárnar og þar með stjórnskipulag landanna borið saman eftir reglum samanburðarlögfræðinnar í þeim tilgangi að greina muninn, kanna af hvaða rótum hann er runninn og hvaða áhrif hann hafi, einkum og sér í lagi á möguleika almennings til að hafa áhrif á stjórn lands síns. Sú almenna skoðun að stjórnarskrá Íslands sé eftirmynd stjórnarskrár Danmerkur vegna þess að þær hafi sama uppruna á 19. öld getur ekki staðist þegar horft er til þess að þeirri fyrrnefndu hefur verið breytt mun oftar en þeirri síðarnefndu. Sjónum er aðallega beint að mikilvægum lýðréttindum eins og kosningarrétti, þjóðaratkvæðagreiðslum, breytingareglu stjórnarskránna og mannréttindum auk stöðu og hlutverks þjóðhöfðingjanna og þar með hinna þriggja arma ríkisvaldsins. Ísland er lýðveldi með þjóðkjörinn forseta en Danmörk konungsríki með drottningu sem þjóðhöfðingja. Í Danmörku er her en Ísland annast hervarnir með öðrum hætti. Þá eru Danir í Evrópusambandinu, Íslendingar í Evrópska efnahagssvæðinu. Þessi munur er augljós en í ritgerðinni er sjónarhornið þrengt frekar og einstaka ákvæði í stjórnarskránum borin saman og saga þeirra skoðuð. Meðal annars er athugað hvort meiri breytingatíðni í öðru tilvikinu en hinu hafi verið til góðs þannig að lýðræðislegir hættir hafi frekar styrkst í sessi eða hvort breytingareglur stjórnarskránna standi lýðræðislegum umbótum fyrir þrifum. Þrátt fyrir líkindi hafa stjórnarskrárnar þróast hvor með sínum hætti á lýðveldistímanum og sæta jafnvel sambærileg ákvæði mismunandi túlkun í löndunum.","abstract_html":"Stjórnarskrár hafa verið í deiglunni bæði á Íslandi og í Danmörku en það er ekki hlaupið að því að breyta þeim vegna strangra reglna sem þær hafa í sér fólgnar um hvernig eigi að standa að því. Í ritgerðinni, Stjórnarskrár Danmerkur og Íslands, eru stjórnarskrárnar og þar með stjórnskipulag landanna borið saman eftir reglum samanburðarlögfræðinnar í þeim tilgangi að greina muninn, kanna af hvaða rótum hann er runninn og hvaða áhrif hann hafi, einkum og sér í lagi á möguleika almennings til að hafa áhrif á stjórn lands síns. Sú almenna skoðun að stjórnarskrá Íslands sé eftirmynd stjórnarskrár Danmerkur vegna þess að þær hafi sama uppruna á 19. öld getur ekki staðist þegar horft er til þess að þeirri fyrrnefndu hefur verið breytt mun oftar en þeirri síðarnefndu. Sjónum er aðallega beint að mikilvægum lýðréttindum eins og kosningarrétti, þjóðaratkvæðagreiðslum, breytingareglu stjórnarskránna og mannréttindum auk stöðu og hlutverks þjóðhöfðingjanna og þar með hinna þriggja arma ríkisvaldsins. Ísland er lýðveldi með þjóðkjörinn forseta en Danmörk konungsríki með drottningu sem þjóðhöfðingja. Í Danmörku er her en Ísland annast hervarnir með öðrum hætti. Þá eru Danir í Evrópusambandinu, Íslendingar í Evrópska efnahagssvæðinu. Þessi munur er augljós en í ritgerðinni er sjónarhornið þrengt frekar og einstaka ákvæði í stjórnarskránum borin saman og saga þeirra skoðuð. Meðal annars er athugað hvort meiri breytingatíðni í öðru tilvikinu en hinu hafi verið til góðs þannig að lýðræðislegir hættir hafi frekar styrkst í sessi eða hvort breytingareglur stjórnarskránna standi lýðræðislegum umbótum fyrir þrifum. Þrátt fyrir líkindi hafa stjórnarskrárnar þróast hvor með sínum hætti á lýðveldistímanum og sæta jafnvel sambærileg ákvæði mismunandi túlkun í löndunum.","abstract_has_math":false,"creators":["Þór Jónsson 1964-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn í Reykjavík"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2023,"date_issued":"2023-05-24T11:49:58Z","date_published":"2023-05-24T11:49:58Z","updated_at":"2026-07-27T20:39:57Z","subjects":["Lögfræði","Meistaraprófsritgerðir","Samanburðarlögfræði","Stjórnarskrá Íslands","Stjórnarskrá Danmerkur"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/44428","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn í Reykjavík"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Þór Jónsson 1964-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2023-05-24T11:49:56Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2023-05-24T11:49:56Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2023-05-24T11:49:58Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Lögfræði","Meistaraprófsritgerðir","Samanburðarlögfræði","Stjórnarskrá Íslands","Stjórnarskrá Danmerkur"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/44428"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Stjórnarskrár hafa verið í deiglunni bæði á Íslandi og í Danmörku en það er ekki hlaupið að því að breyta þeim vegna strangra reglna sem þær hafa í sér fólgnar um hvernig eigi að standa að því. Í ritgerðinni, Stjórnarskrár Danmerkur og Íslands, eru stjórnarskrárnar og þar með stjórnskipulag landanna borið saman eftir reglum samanburðarlögfræðinnar í þeim tilgangi að greina muninn, kanna af hvaða rótum hann er runninn og hvaða áhrif hann hafi, einkum og sér í lagi á möguleika almennings til að hafa áhrif á stjórn lands síns. Sú almenna skoðun að stjórnarskrá Íslands sé eftirmynd stjórnarskrár Danmerkur vegna þess að þær hafi sama uppruna á 19. öld getur ekki staðist þegar horft er til þess að þeirri fyrrnefndu hefur verið breytt mun oftar en þeirri síðarnefndu. Sjónum er aðallega beint að mikilvægum lýðréttindum eins og kosningarrétti, þjóðaratkvæðagreiðslum, breytingareglu stjórnarskránna og mannréttindum auk stöðu og hlutverks þjóðhöfðingjanna og þar með hinna þriggja arma ríkisvaldsins. Ísland er lýðveldi með þjóðkjörinn forseta en Danmörk konungsríki með drottningu sem þjóðhöfðingja. Í Danmörku er her en Ísland annast hervarnir með öðrum hætti. Þá eru Danir í Evrópusambandinu, Íslendingar í Evrópska efnahagssvæðinu. Þessi munur er augljós en í ritgerðinni er sjónarhornið þrengt frekar og einstaka ákvæði í stjórnarskránum borin saman og saga þeirra skoðuð. Meðal annars er athugað hvort meiri breytingatíðni í öðru tilvikinu en hinu hafi verið til góðs þannig að lýðræðislegir hættir hafi frekar styrkst í sessi eða hvort breytingareglur stjórnarskránna standi lýðræðislegum umbótum fyrir þrifum. Þrátt fyrir líkindi hafa stjórnarskrárnar þróast hvor með sínum hætti á lýðveldistímanum og sæta jafnvel sambærileg ákvæði mismunandi túlkun í löndunum.","Although the constitutions of both Denmark and Iceland have been in the limelight recently, amending them is not an easy task due to the strict rules governing the amendment process. This thesis, The Constitutions of Denmark and Iceland, uses the methods of comparative law to compare the constitutions and, by extension, the governmental structures of the two countries in order to analyse their differences, origins, and effects, especially on the possibility of the public to influence the government of their country. The general opinion is that Iceland's constitution is a copy of Denmark's because they have the same origins in the 19th century. However, this doesn’t hold when you consider the fact that the former has been changed much more frequently than the latter. The emphasis of such changes is key democratic rights such as the right to vote, referenda, constitutional amendments, and human rights, as well as the position and role of the heads of state and, by extension, the three branches of government. Iceland is a republic with a popularly elected president, while Denmark is a constitutional monarchy with a monarch (queen) as head of state. Denmark has an army, while Iceland’s military defence is catered for by other means. Denmark is a member of the European Union, while Iceland is a member of the European Economic Area. Although these differences are obvious, this thesis further hones in on this perspective, compares individual provisions in the constitutions, and examines their history. Among other things, the thesis examines whether the higher frequency of changes in the Icelandic constitution has been beneficial and further strengthened democracy, or whether the procedural rules for amending the constitutions are hindering democratic reforms. Despite similarities, the constitutions have each developed in their own way during the republic era, and even similar provisions are interpreted differently in the countries."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Stjórnarskrár Danmerkur og Íslands : samanburðarrannsókn"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn í Reykjavík"],"dc:creator":["Þór Jónsson 1964-"],"dc:date.accessioned":["2023-05-24T11:49:56Z"],"dc:date.available":["2023-05-24T11:49:56Z"],"dc:date.issued":["2023-05-24T11:49:58Z"],"dc:description.abstract":["Stjórnarskrár hafa verið í deiglunni bæði á Íslandi og í Danmörku en það er ekki hlaupið að því að breyta þeim vegna strangra reglna sem þær hafa í sér fólgnar um hvernig eigi að standa að því. Í ritgerðinni, Stjórnarskrár Danmerkur og Íslands, eru stjórnarskrárnar og þar með stjórnskipulag landanna borið saman eftir reglum samanburðarlögfræðinnar í þeim tilgangi að greina muninn, kanna af hvaða rótum hann er runninn og hvaða áhrif hann hafi, einkum og sér í lagi á möguleika almennings til að hafa áhrif á stjórn lands síns. Sú almenna skoðun að stjórnarskrá Íslands sé eftirmynd stjórnarskrár Danmerkur vegna þess að þær hafi sama uppruna á 19. öld getur ekki staðist þegar horft er til þess að þeirri fyrrnefndu hefur verið breytt mun oftar en þeirri síðarnefndu. Sjónum er aðallega beint að mikilvægum lýðréttindum eins og kosningarrétti, þjóðaratkvæðagreiðslum, breytingareglu stjórnarskránna og mannréttindum auk stöðu og hlutverks þjóðhöfðingjanna og þar með hinna þriggja arma ríkisvaldsins. Ísland er lýðveldi með þjóðkjörinn forseta en Danmörk konungsríki með drottningu sem þjóðhöfðingja. Í Danmörku er her en Ísland annast hervarnir með öðrum hætti. Þá eru Danir í Evrópusambandinu, Íslendingar í Evrópska efnahagssvæðinu. Þessi munur er augljós en í ritgerðinni er sjónarhornið þrengt frekar og einstaka ákvæði í stjórnarskránum borin saman og saga þeirra skoðuð. Meðal annars er athugað hvort meiri breytingatíðni í öðru tilvikinu en hinu hafi verið til góðs þannig að lýðræðislegir hættir hafi frekar styrkst í sessi eða hvort breytingareglur stjórnarskránna standi lýðræðislegum umbótum fyrir þrifum. Þrátt fyrir líkindi hafa stjórnarskrárnar þróast hvor með sínum hætti á lýðveldistímanum og sæta jafnvel sambærileg ákvæði mismunandi túlkun í löndunum.","Although the constitutions of both Denmark and Iceland have been in the limelight recently, amending them is not an easy task due to the strict rules governing the amendment process. This thesis, The Constitutions of Denmark and Iceland, uses the methods of comparative law to compare the constitutions and, by extension, the governmental structures of the two countries in order to analyse their differences, origins, and effects, especially on the possibility of the public to influence the government of their country. The general opinion is that Iceland's constitution is a copy of Denmark's because they have the same origins in the 19th century. However, this doesn’t hold when you consider the fact that the former has been changed much more frequently than the latter. The emphasis of such changes is key democratic rights such as the right to vote, referenda, constitutional amendments, and human rights, as well as the position and role of the heads of state and, by extension, the three branches of government. Iceland is a republic with a popularly elected president, while Denmark is a constitutional monarchy with a monarch (queen) as head of state. Denmark has an army, while Iceland’s military defence is catered for by other means. Denmark is a member of the European Union, while Iceland is a member of the European Economic Area. Although these differences are obvious, this thesis further hones in on this perspective, compares individual provisions in the constitutions, and examines their history. Among other things, the thesis examines whether the higher frequency of changes in the Icelandic constitution has been beneficial and further strengthened democracy, or whether the procedural rules for amending the constitutions are hindering democratic reforms. Despite similarities, the constitutions have each developed in their own way during the republic era, and even similar provisions are interpreted differently in the countries."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/44428"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Lögfræði","Meistaraprófsritgerðir","Samanburðarlögfræði","Stjórnarskrá Íslands","Stjórnarskrá Danmerkur"],"dc:title":["Stjórnarskrár Danmerkur og Íslands : samanburðarrannsókn"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T20:39:57Z"}