{"id":{"repo_id":"reykjavik","oai_identifier":"oai:skemman.is:1946/41503"},"canonical_url":"https://search.dev.ndltd.org/etd/reykjavik/oai:skemman.is:1946/41503","repository":{"repo_id":"reykjavik","name":"Reykjavík University","base_url":"https://skemman.is/oai/request"},"display":{"title":"Markaðsmisnotkun í formi sýndarviðskipta með hliðsjón af einkaréttarlegum úrræðum vegna þeirra","abstract":"Ákveðin þáttaskil urðu hvað varðar efnahagsbrot í kjölfar falls íslensku viðskiptabankanna í október 2008. Í kjölfar hrunsins féllu þó nokkrir dómar fyrir íslenskum dómstólum þar sem sakfellt var fyrir markaðsmisnotkun, meðal annars í formi sýndarviðskipta. Málin eru umfangsmikil og myndu án efa teljast með stærri sakamálum á Íslandi. Flest voru þetta þó opinber sakamál sem ekki tóku á einkaréttarlegum úrræðum en þegar markaðsmisnotkun í formi sýndarviðskipta er beitt getur skapast tjón fyrir þann fjárfesti sem fyrir henni verður. Sýndarviðskipti er ein tegund markaðsmisnotkunar en það er þegar átt er í viðskiptum eða tilboðsgerð sem er byggð á tilbúningi eða þar sem notuð eru einhver form blekkingar eða sýndarmennsku. Í ritgerðinni er leitast við að svara rannsóknarspurningunni, hvaða einkaréttarlegu úrræði eru til staðar fyrir aðila sem verða fyrir tjóni vegna markaðsmisnotkunar í formi sýndarviðskipta og hvaða úrræði er hagnýtast að beita. Þau úrræði sem koma aðallega til skoðunar eru á sviði samninga-, kaupa-, kröfu- og skaðabótaréttar. Verðbréfaviðskipti eru í eðli sínu þannig úr garði gerð að í fæstum tilfellum á viðkomandi í persónulegum samskiptum við gagnaðila nema um sé að ræða utanþingsviðskipti. Þess vegna veit fjárfestir sjaldnast hver gagnaðili hans er í slíkum viðskiptum. Af því leiðir að úrræði á sviði samninga-, kaupa- og kröfuréttar eru ekki talin hentugasta úrræðið, sökum þess að þar er gert skilyrði að sýnt sé fram á samningssamband milli tjónþola og hins brotlega. Skaðabætur utan samninga eru þess vegna það úrræði sem tjónþolar kynnu helst að geta nýtt sér og væri líklegast til að bera árangur. Á hinn bóginn er gríðarlega erfitt fyrir tjónþola að sækja skaðabætur fyrir markaðsmisnotkun vegna þess hve erfitt er að sanna annars vegar orsakatengsl og hins vegar hvert umfang tjónsins er, þar sem enginn getur með vissu sagt til um hvað hefði átt sér stað á markaðnum, ef ekki hefði verið fyrir markaðsmisnotkunina.","abstract_html":"Ákveðin þáttaskil urðu hvað varðar efnahagsbrot í kjölfar falls íslensku viðskiptabankanna í október 2008. Í kjölfar hrunsins féllu þó nokkrir dómar fyrir íslenskum dómstólum þar sem sakfellt var fyrir markaðsmisnotkun, meðal annars í formi sýndarviðskipta. Málin eru umfangsmikil og myndu án efa teljast með stærri sakamálum á Íslandi. Flest voru þetta þó opinber sakamál sem ekki tóku á einkaréttarlegum úrræðum en þegar markaðsmisnotkun í formi sýndarviðskipta er beitt getur skapast tjón fyrir þann fjárfesti sem fyrir henni verður. Sýndarviðskipti er ein tegund markaðsmisnotkunar en það er þegar átt er í viðskiptum eða tilboðsgerð sem er byggð á tilbúningi eða þar sem notuð eru einhver form blekkingar eða sýndarmennsku. Í ritgerðinni er leitast við að svara rannsóknarspurningunni, hvaða einkaréttarlegu úrræði eru til staðar fyrir aðila sem verða fyrir tjóni vegna markaðsmisnotkunar í formi sýndarviðskipta og hvaða úrræði er hagnýtast að beita. Þau úrræði sem koma aðallega til skoðunar eru á sviði samninga-, kaupa-, kröfu- og skaðabótaréttar. Verðbréfaviðskipti eru í eðli sínu þannig úr garði gerð að í fæstum tilfellum á viðkomandi í persónulegum samskiptum við gagnaðila nema um sé að ræða utanþingsviðskipti. Þess vegna veit fjárfestir sjaldnast hver gagnaðili hans er í slíkum viðskiptum. Af því leiðir að úrræði á sviði samninga-, kaupa- og kröfuréttar eru ekki talin hentugasta úrræðið, sökum þess að þar er gert skilyrði að sýnt sé fram á samningssamband milli tjónþola og hins brotlega. Skaðabætur utan samninga eru þess vegna það úrræði sem tjónþolar kynnu helst að geta nýtt sér og væri líklegast til að bera árangur. Á hinn bóginn er gríðarlega erfitt fyrir tjónþola að sækja skaðabætur fyrir markaðsmisnotkun vegna þess hve erfitt er að sanna annars vegar orsakatengsl og hins vegar hvert umfang tjónsins er, þar sem enginn getur með vissu sagt til um hvað hefði átt sér stað á markaðnum, ef ekki hefði verið fyrir markaðsmisnotkunina.","abstract_has_math":false,"creators":["Svava Sól Matthíasdóttir 2000-"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":["Háskólinn í Reykjavík"],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2022,"date_issued":"2022-06-02T11:27:35Z","date_published":"2022-06-02T11:27:35Z","updated_at":"2026-07-27T20:39:26Z","subjects":["Lögfræði","Markaðsmisnotkun","Verðbréfamarkaðsréttur"],"languages":["is"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"http://hdl.handle.net/1946/41503","outbound_label":"Handle","outbound_source":"dc:identifier.uri"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:contributor","label":"Contributor","values":["Háskólinn í Reykjavík"]},{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Svava Sól Matthíasdóttir 2000-"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date.accessioned","label":"Dc Date Accessioned","values":["2022-06-02T11:27:34Z"]},{"key":"dc:date.available","label":"Dc Date Available","values":["2022-06-02T11:27:34Z"]},{"key":"dc:date.issued","label":"Date","values":["2022-06-02T11:27:35Z"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Lögfræði","Markaðsmisnotkun","Verðbréfamarkaðsréttur"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language.iso","label":"Language (ISO)","values":["is"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier.uri","label":"Identifier URI","values":["http://hdl.handle.net/1946/41503"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description.abstract","label":"Abstract","values":["Ákveðin þáttaskil urðu hvað varðar efnahagsbrot í kjölfar falls íslensku viðskiptabankanna í október 2008. Í kjölfar hrunsins féllu þó nokkrir dómar fyrir íslenskum dómstólum þar sem sakfellt var fyrir markaðsmisnotkun, meðal annars í formi sýndarviðskipta. Málin eru umfangsmikil og myndu án efa teljast með stærri sakamálum á Íslandi. Flest voru þetta þó opinber sakamál sem ekki tóku á einkaréttarlegum úrræðum en þegar markaðsmisnotkun í formi sýndarviðskipta er beitt getur skapast tjón fyrir þann fjárfesti sem fyrir henni verður. Sýndarviðskipti er ein tegund markaðsmisnotkunar en það er þegar átt er í viðskiptum eða tilboðsgerð sem er byggð á tilbúningi eða þar sem notuð eru einhver form blekkingar eða sýndarmennsku. Í ritgerðinni er leitast við að svara rannsóknarspurningunni, hvaða einkaréttarlegu úrræði eru til staðar fyrir aðila sem verða fyrir tjóni vegna markaðsmisnotkunar í formi sýndarviðskipta og hvaða úrræði er hagnýtast að beita. Þau úrræði sem koma aðallega til skoðunar eru á sviði samninga-, kaupa-, kröfu- og skaðabótaréttar. Verðbréfaviðskipti eru í eðli sínu þannig úr garði gerð að í fæstum tilfellum á viðkomandi í persónulegum samskiptum við gagnaðila nema um sé að ræða utanþingsviðskipti. Þess vegna veit fjárfestir sjaldnast hver gagnaðili hans er í slíkum viðskiptum. Af því leiðir að úrræði á sviði samninga-, kaupa- og kröfuréttar eru ekki talin hentugasta úrræðið, sökum þess að þar er gert skilyrði að sýnt sé fram á samningssamband milli tjónþola og hins brotlega. Skaðabætur utan samninga eru þess vegna það úrræði sem tjónþolar kynnu helst að geta nýtt sér og væri líklegast til að bera árangur. Á hinn bóginn er gríðarlega erfitt fyrir tjónþola að sækja skaðabætur fyrir markaðsmisnotkun vegna þess hve erfitt er að sanna annars vegar orsakatengsl og hins vegar hvert umfang tjónsins er, þar sem enginn getur með vissu sagt til um hvað hefði átt sér stað á markaðnum, ef ekki hefði verið fyrir markaðsmisnotkunina.","Certain milestones were reached in the wake of the economic crisis following the collapse of the Icelandic commercial banks in October 2008. Following the collapse several judgments were handed down in Icelandic courts condemning market abuse, some in the form of fictious trading. The cases are extensive and are without a doubt considered among the larger criminal cases that have taken place in Iceland. However, most of these judgements were public criminal cases that did not address private law remedies, but when market abuse in the form of fictious trading is applied, damage can be caused to an investor who suffers from it. Fictious trading is a form of market abuse. The term is used when carrying out trades with financial instruments which are aimed to deceive the market, or by misleading the market, by using some form of deception. The aim of this thesis is to answer the research question, what private law remedies are available for investors who suffer damages due to market abuse in the form of fictious trading and what remedies are most practical to use. The remedies that are mainly examined are in the field of contract, commercial and tort law. Securities transaction is, by nature, designed in such a way that in most cases the person in question does not have a personal relationship with the other party, unless it is an over the counter trade. As a result, an investor rarely knows who his counterparty is in trading. Therefore, remedies in the field of contract and commercial law are not considered the most suitable remedy, as they require a contractual relationship between the damaged party and the offender in question. Non-contractual damages are therefore the remedies that the damaged party should prefer to use and are more likely to be successful. On the other hand, it is extremely difficult for those who had to endure the damage, to seek damages for market abuse due to the difficulty of proving both causal links, but also the extent of the damage, as no one can say with certainty what would have happened in the market if it had not been for the market abuse."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Markaðsmisnotkun í formi sýndarviðskipta með hliðsjón af einkaréttarlegum úrræðum vegna þeirra"]}]}],"canonical_facts":{"dc:contributor":["Háskólinn í Reykjavík"],"dc:creator":["Svava Sól Matthíasdóttir 2000-"],"dc:date.accessioned":["2022-06-02T11:27:34Z"],"dc:date.available":["2022-06-02T11:27:34Z"],"dc:date.issued":["2022-06-02T11:27:35Z"],"dc:description.abstract":["Ákveðin þáttaskil urðu hvað varðar efnahagsbrot í kjölfar falls íslensku viðskiptabankanna í október 2008. Í kjölfar hrunsins féllu þó nokkrir dómar fyrir íslenskum dómstólum þar sem sakfellt var fyrir markaðsmisnotkun, meðal annars í formi sýndarviðskipta. Málin eru umfangsmikil og myndu án efa teljast með stærri sakamálum á Íslandi. Flest voru þetta þó opinber sakamál sem ekki tóku á einkaréttarlegum úrræðum en þegar markaðsmisnotkun í formi sýndarviðskipta er beitt getur skapast tjón fyrir þann fjárfesti sem fyrir henni verður. Sýndarviðskipti er ein tegund markaðsmisnotkunar en það er þegar átt er í viðskiptum eða tilboðsgerð sem er byggð á tilbúningi eða þar sem notuð eru einhver form blekkingar eða sýndarmennsku. Í ritgerðinni er leitast við að svara rannsóknarspurningunni, hvaða einkaréttarlegu úrræði eru til staðar fyrir aðila sem verða fyrir tjóni vegna markaðsmisnotkunar í formi sýndarviðskipta og hvaða úrræði er hagnýtast að beita. Þau úrræði sem koma aðallega til skoðunar eru á sviði samninga-, kaupa-, kröfu- og skaðabótaréttar. Verðbréfaviðskipti eru í eðli sínu þannig úr garði gerð að í fæstum tilfellum á viðkomandi í persónulegum samskiptum við gagnaðila nema um sé að ræða utanþingsviðskipti. Þess vegna veit fjárfestir sjaldnast hver gagnaðili hans er í slíkum viðskiptum. Af því leiðir að úrræði á sviði samninga-, kaupa- og kröfuréttar eru ekki talin hentugasta úrræðið, sökum þess að þar er gert skilyrði að sýnt sé fram á samningssamband milli tjónþola og hins brotlega. Skaðabætur utan samninga eru þess vegna það úrræði sem tjónþolar kynnu helst að geta nýtt sér og væri líklegast til að bera árangur. Á hinn bóginn er gríðarlega erfitt fyrir tjónþola að sækja skaðabætur fyrir markaðsmisnotkun vegna þess hve erfitt er að sanna annars vegar orsakatengsl og hins vegar hvert umfang tjónsins er, þar sem enginn getur með vissu sagt til um hvað hefði átt sér stað á markaðnum, ef ekki hefði verið fyrir markaðsmisnotkunina.","Certain milestones were reached in the wake of the economic crisis following the collapse of the Icelandic commercial banks in October 2008. Following the collapse several judgments were handed down in Icelandic courts condemning market abuse, some in the form of fictious trading. The cases are extensive and are without a doubt considered among the larger criminal cases that have taken place in Iceland. However, most of these judgements were public criminal cases that did not address private law remedies, but when market abuse in the form of fictious trading is applied, damage can be caused to an investor who suffers from it. Fictious trading is a form of market abuse. The term is used when carrying out trades with financial instruments which are aimed to deceive the market, or by misleading the market, by using some form of deception. The aim of this thesis is to answer the research question, what private law remedies are available for investors who suffer damages due to market abuse in the form of fictious trading and what remedies are most practical to use. The remedies that are mainly examined are in the field of contract, commercial and tort law. Securities transaction is, by nature, designed in such a way that in most cases the person in question does not have a personal relationship with the other party, unless it is an over the counter trade. As a result, an investor rarely knows who his counterparty is in trading. Therefore, remedies in the field of contract and commercial law are not considered the most suitable remedy, as they require a contractual relationship between the damaged party and the offender in question. Non-contractual damages are therefore the remedies that the damaged party should prefer to use and are more likely to be successful. On the other hand, it is extremely difficult for those who had to endure the damage, to seek damages for market abuse due to the difficulty of proving both causal links, but also the extent of the damage, as no one can say with certainty what would have happened in the market if it had not been for the market abuse."],"dc:identifier.uri":["http://hdl.handle.net/1946/41503"],"dc:language.iso":["is"],"dc:subject":["Lögfræði","Markaðsmisnotkun","Verðbréfamarkaðsréttur"],"dc:title":["Markaðsmisnotkun í formi sýndarviðskipta með hliðsjón af einkaréttarlegum úrræðum vegna þeirra"],"dc:type":["Thesis"]},"updated_at":"2026-07-27T20:39:26Z"}